ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ชาวยวน"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{ชื่ออื่น|ชาวไท-ล้านนา|ไทเหนือ ซึ่งอาศัยในเขตเต๋อหง มณฑลยูนนาน|ไทเหนือ}}
 
'''ไทยวน''' (อ่านว่า ''ไท-ยวน'') '''คนเมือง''' '''ไทยเหนือ''' หรือ'''ไทยล้านนา''' เป็น[[กลุ่มชาติพันธุ์]]ชาวไทกลุ่มหนึ่งที่ตั้งถิ่นฐานทางตอนเหนือของประเทศไทย และถึงเป็นประชากรชาวไทย ในอดีตคนล้านนามีคำเรียกตนเองหลายอย่าง เช่น ยวน ไต หรือ ไท เพื่อแยกตัวให้ต่างจากคนใต้ ([[ชาวไทย|ชาวสยาม]]) และถึงแม้ในปัจจุบัน ชาวล้านนาจะกลายเป็นพลเมืองของประเทศไทยแล้วก็ตาม แต่ก็มักเรียกตนเองว่า "คนเมือง" เพื่อให้สอดคล้องกับกับอักษร และภาษาล้านนาที่เรียกกันว่า "[[คำเมือง]]" ซึ่งช่วยสะท้อนให้เห็นอนึ่ง คำว่า "คนล้านนามีสามัญสำนึกเมือง" เป็นคำเรียกที่เกิดขึ้นในอัตลักษณ์ภายหลังในยุคเก็บผักใส่ซ้าเก็บข้าใส่เมืองเพื่อฟื้นฟูประชากรในล้านนา โดยการกวาดต้อนกลุ่มคนจากที่ต่างๆมายังหัวเมืองของตนมาตลอด
 
== ประวัติ ==
ในปี [[พ.ศ. 2454]] แดเนียล แม็คกิลวารี ซึ่งทำงานเผยแพร[[คริสต์ศาสนา]]ในล้านนา เป็นเวลาเกือบห้าสิบปี (พ.ศ. 2410 - 2453) ได้เขียนหนังสือเรื่อง กึ่งศตวรรษในหมู่ชาวสยามและชาวลาว เรียกคนในล้านนาว่าคนลาว เรียกตั๋วเมืองว่าเป็นภาษาลาว และเรียกดินแดนแห่งนี้ว่าลาว ในงานเรื่อง ชนชาติไท ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2466 วิลเลียม คลิฟตัน ด็อดด์ มิชชันนารีชาวอเมริกัน ซึ่งทำงานที่เชียงรายนานถึง 32 ปี (พ.ศ. 2429 - 2461) กล่าวถึงคนเขตภาคเหนือตอนบนของไทยว่าเป็นคนยวน มิใช่คนลาวดังที่หลายฝ่ายเข้าใจ แต่ความน่าสนใจของแม็คกิลวารี และ ด็อดด์ อยู่ที่ว่าคนทั้งสองได้ทำงานในล้านนาเป็นเวลานานมาก จึงน่าจะมีความรู้ความเข้าใจในท้องถิ่นอย่างมาก แต่คนทั้งสองก็มิได้แตกต่างจากชาวจ่างขาติคนอื่น ที่เข้ามาเยือนภาคเหนือเหมือนกัน แต่อยุ๋ไม่นาน นั่นคือไม่พูดถึงการเมืองท้องถิ่น และมองคนในภาคเหนือในมุมมองที่แทบไม่แตกต่าง จากมุมมองของชาวสยามทั่วไป
 
ในอดีตชาวไทย มักจะเข้าใจว่าชาวล้านนามีภาษา และวัฒนธรรมใกล้เคียงกับ[[ชาวลาว]] จึงมีทัศนะว่าชาวล้านนาเป็นคนลาว ดังนั้นการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลในสมัย[[รัชกาลที่ 5]] จึงจัดให้หัวเมืองล้านนาอยู่ในมณฑลพายัพ หรือลาวเฉียง และมณฑลมหาราช จนเมื่อมีการรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลางแล้ว ชาวไทยจึงได้หล่อหลอมให้ชาวล้านนาเป็น[[ชาวไทย]] โดยใช้ระบบการศึกษาเข้าช่วยสร้างสามัญสำนึกเป็นคนไทยได้อย่างรวดเร็ว ค้นคว้าประวัติศาสตร์จะพบว่า กษัตริย์ ของประเทศลาวองค์หนึ่ง เป็นกษัตริย์ ล้านนาพระองค์หนึ่งที่หนีสงครามจากเมีองเจียงใหม่ ตอนที่บุเรงนองกษัตริย์พม่าเข้าตีเมืองเจียงใหม่
== ภาษา ==
:''ภาษาของชาวไทยวนดูบทความหลักได้ที่ [[คำเมือง]]''
 
ทางฝรั่ง(หัวควย)อธิบายว่าเป็นพวก[[ล้านนา]] ซึ่งระบุเมือง[[เชียงราย]] [[เชียงของ]] [[เชียงแสน]]รวมความว่าแคว้นโยนกโบราณซึ่งกลายมาเป็นลานนาในภายหลัง แบ่งกันอีกอย่างหนึ่งว่าพวกอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเป็นลาวล้านช้าง ส่วนฝั่งขวาคือไทล้านนานอกจากนี้ยังแบ่งอีกว่าลาวพุงขาว ลาวพุงดำ พวกล้านช้างเป็นลาวพุงขาว เพราะพวกนี้แม่นิยมสักตามตัว ก็สักแต่ขาตัวตัว ไม่สักที่พุง แต่ไทล้านนา ได้ความว่าชอบสักที่พุง จึงเรียกว่า ลาวพุงดำ
== ความเข้าใจผิด ==
ในอดีตชาวไทย มักจะเข้าใจว่าชาวล้านนามีภาษา และวัฒนธรรมใกล้เคียงกับ[[ชาวลาว]] จึงมีทัศนะว่าชาวล้านนาเป็นคนลาว ดังนั้นการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลในสมัย[[รัชกาลที่ 5]] จึงจัดให้หัวเมืองล้านนาอยู่ในมณฑลพายัพ หรือลาวเฉียง และมณฑลมหาราช จนเมื่อมีการรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลางแล้ว ชาวไทยจึงได้หล่อหลอมให้ชาวล้านนาเป็น[[ชาวไทย]] โดยใช้ระบบการศึกษาเข้าช่วยสร้างสามัญสำนึกเป็นคนไทยได้อย่างรวดเร็ว ค้นคว้าประวัติศาสตร์จะพบว่า กษัตริย์ ของประเทศลาวองค์หนึ่ง เป็นกษัตริย์ ล้านนาพระองค์หนึ่งที่หนีสงครามจากเมีองเจียงใหม่ ตอนที่บุเรงนองกษัตริย์พม่าเข้าตีเมืองเจียงใหม่
 
== ความคิดเห็นของชาวตะวันตก ==
ทางฝรั่ง(หัวควย)อธิบายว่าเป็นพวก[[ล้านนา]] ซึ่งระบุเมือง[[เชียงราย]] [[เชียงของ]] [[เชียงแสน]]รวมความว่าแคว้นโยนกโบราณซึ่งกลายมาเป็นลานนาในภายหลัง แบ่งกันอีกอย่างหนึ่งว่าพวกอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเป็นลาวล้านช้าง ส่วนฝั่งขวาคือไทล้านนานอกจากนี้ยังแบ่งอีกว่าลาวพุงขาว ลาวพุงดำ พวกล้านช้างเป็นลาวพุงขาว เพราะพวกนี้แม่นิยมสักตามตัว ก็สักแต่ขาตัวตัว ไม่สักที่พุง แต่ไทล้านนา ได้ความว่าชอบสักที่พุง จึงเรียกว่า ลาวพุงดำ
 
== ดูเพิ่ม ==
571

การแก้ไข