สากลศักราช

(เปลี่ยนทางจาก Common Era)

สากลศักราช,[1] ศักราชสากล,[2] หรือ ศักราชร่วม[1] (อังกฤษ: Common Era: CE) หรือ ศักราชปัจจุบัน (Current Era: CE) เป็นระบบนับปีปฏิทินสำหรับปฏิทินเกรกอเรียนและปฏิทินจูเลียน ซึ่งนับปีตั้งแต่เริ่มยุคปัจจุบันเป็นต้นมา อันตรงกับปีที่ 1 ในระบบคริสต์ศักราช (ค.ศ.) หรือ ค.ศ. 1 ส่วนปีก่อนหน้านั้นเรียกว่า ก่อนสากลศักราช, ก่อนศักราชสากล, หรือ ก่อนศักราชร่วม (before the Common Era: BCE) หรือ ก่อนศักราชปัจจุบัน (before the Current Era: BCE)

ระบบสากลศักราชสามารถใช้แทนระบบศักราชไดโอไนซัส (Dionysian era) ซึ่งแบ่งปีออกเป็น ค.ศ. (Christian Era: CE; anno Domini: AD; หรือ year of the/Our Lord)[3] กับก่อนคริสตกาล (before Christ: BC) ดังนั้น ระบบสากลศักราชและระบบศักราชไดโอไนซัสจึงเท่าเทียมกันในทางจำนวน เป็นต้นว่า สากลศักราช 2020 ย่อมตรงกับ ค.ศ. 2020 และ 400 ปีก่อนสากลศักราช ย่อมตรงกับ 400 ปีก่อนคริสตกาล[3][4][5]

ระบบสากลศักราชที่ใช้กับปฏิทินเกรกอเรียนนี้เป็นระบบปฏิทินตามกฎหมายที่ใช้กันแพร่หลายที่สุดในโลกปัจจุบัน และเป็นมาตรฐานทั่วโลกที่สถาบันระหว่างประเทศ เช่น สหประชาชาติ และสหภาพไปรษณีย์สากล ยึดถือมานานหลายทศวรรษแล้ว แต่การระบุปีด้วยสากลศักราชนั้นสามารถย้อนหลังไปถึง ค.ศ. 1615 อันเป็นเวลาที่สากลศักราชปรากฏเป็นครั้งแรกในหนังสือของโจฮันเนส เคปเลอร์ (Johannes Kepler) ด้วยชื่อภาษาละตินว่า "vulgaris aerae"[6][7] และต่อมาปรากฏในชื่อภาษาอังกฤษว่า "Vulgar Era" เมื่อ ค.ศ. 1635 ส่วนชื่อ "Common Era" พบได้เก่าแก่ที่สุดใน ค.ศ. 1708[8] ครั้นกลางคริสต์ศตวรรษที่ 19 สากลศักราชเป็นระบบที่ใช้งานแพร่หลายมากขึ้นในหมู่นักวิชาการชาวยิว จนปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 สากลศักราชและปีก่อนสากลศักราชกลายเป็นที่นิยมใช้ในงานวิชาการและวิทยาศาสตร์ ทั้งใช้งานทั่วไปมากขึ้นในเหล่านักเขียนและนักพิมพ์ที่ต้องการเน้นย้ำแนวคิดฆราวาสนิยมหรือความอ่อนไหวต่อผู้มิใช่คริสต์ศาสนิกชน[9][10]

อ้างอิงแก้ไข

  1. 1.0 1.1 สัญชัย สุวังบุตร และคนอื่น ๆ (2551). ประวัติศาสตร์สากล ม. 4–ม.6 (PDF). กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์. pp. 2–3. ISBN 978-616-203-564-7.
  2. Charin Phakprapai และ La–iard Silanoi (2561). "ความรู้เรื่องการเทียบพุทธศักราชกับศักราชอื่น ๆ ที่มัคคุเทศก์ควรทราบ". กระแสวัฒนธรรม: 64.
  3. 3.0 3.1 "Anno Domini". Merriam Webster Online Dictionary. Merriam-Webster. 2003. สืบค้นเมื่อ 2011-10-04. Etymology: Medieval Latin, in the year of the Lord
  4. "Controversy over the use of the "CE/BCE" and "AD/BC" dating notation/". Ontario Consultants on Religious Tolerance. สืบค้นเมื่อ 2011-11-12.
  5. "Common Era". American Heritage Dictionary of the English Language (3rd ed.). Boston: Houghton Mifflin. 1992.
  6. Coolman, Robert. "Keeping Time: The Origin of B.C. & A.D." Live Science. สืบค้นเมื่อ 11 November 2017.
  7. "Earliest-found use of "vulgaris aerae" (Latin for Common Era) (1615)". สืบค้นเมื่อ 2011-05-18.Johannes Kepler (1615). Joannis Keppleri Eclogae chronicae: ex epistolis doctissimorum aliquot virorum & suis mutuis, quibus examinantur tempora nobilissima: 1. Herodis Herodiadumque, 2. baptismi & ministerii Christi annorum non plus 2 1/4, 3. passionis, mortis et resurrectionis Dn. N. Iesu Christi, anno aerae nostrae vulgaris 31. non, ut vulgo 33., 4. belli Iudaici, quo funerata fuit cum Ierosolymis & Templo Synagoga Iudaica, sublatumque Vetus Testamentum. Inter alia & commentarius in locum Epiphanii obscurissimum de cyclo veteri Iudaeorum (in Latin). Francofurti:Tampach. anno aerae nostrae vulgaris
  8. first so-far-found use of common era in English (1708). Printed for H. Rhodes. 1708. สืบค้นเมื่อ 2011-05-18. The History of the Works of the Learned. 10. London. January 1708. p. 513.
  9. Andrew Herrmann (27 May 2006). "BCE date designation called more sensitive". Chicago Sun-Times. สืบค้นเมื่อ 2016-09-18. Herrmann observes, "The changes – showing up at museums, in academic circles and in school textbooks – have been touted as more sensitive to people of faiths outside of Christianity." However, Herrmann notes, "The use of BCE and CE have rankled some Christians"
  10. McKim, Donald K (1996). Common Era entry. Westminster dictionary of theological terms. ISBN 978-0-664-25511-4. สืบค้นเมื่อ 2011-05-18.