แฝง ในพระองค์เจ้าเริงคนอง

แฝง เป็นอดีตพระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในราชวงศ์จักรี พระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง[1] เธอพบรักกับไพร่ชื่อจัน และขายตัวเป็นทาสตามสามี แต่ภายหลังได้หลบหนีจากสังกัดจนเป็นคดีความ และถูกลงโทษด้วยการถอดจากฐานันดรศักดิ์จากหม่อมเจ้าไปเป็นไพร่ เพราะไม่รักษาเกียรติยศแห่งราชตระกูล[2]

แฝง
คู่สมรสจัน
บุตรหนึ่งคน
บิดามารดาพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง

ประวัติแก้ไข

แฝง มียศเดิมว่าหม่อมเจ้าแฝง เป็นพระธิดาในพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเริงคนอง หรือพระองค์เจ้าป๊อก (พ.ศ. 2375–2425) ไม่ปรากฏนามหม่อมมารดา พระบิดาเป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาศักดิพลเสพกับเจ้าจอมมารดาเอม และเป็นต้นราชสกุลนันทิศักดิ์[3]

แฝงสมัครรักใคร่กับไพร่ชื่อจัน[2] ต่อมาเธอได้ขายตัวเป็นทาสของพระยาอภัยพลภักดิ์ตามสามี แต่ปรากฏว่าแฝงหนีออกไป แล้วถูกพลตระเวนจับตัว และจำตรวนเพื่อส่งยังศาลราชตระกูล ทว่าระหว่างนั้นแฝงให้กำเนิดบุตรที่เกิดกับจันสามีไพร่ แฝงจึงส่งจดหมายร้องทุกข์ทางไปรษณีย์[4] เมื่อเรื่องราวถึงพระเนตรพระกรรณพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ก็ทรงวินิจฉัยว่าแฝงเป็นหม่อมเจ้าและได้รับการชุบเลี้ยงตามสมควร หากมีปัญหาใดก็ควรกราบทูลเจ้านายผู้ใหญ่ในราชตระกูลให้ทรงทราบ แต่การกระทำของแฝงไม่สมกับบรรดาศักดิ์ เพราะไปได้สามีต่ำศักดิ์ และขายตัวเป็นทาส ด้วยความผิดเหล่านี้จึงรับสั่งให้ถอดออกจากฐานันดรศักดิ์ชั้นหม่อมเจ้าไปเป็นไพร่ แล้วให้จองจำอยู่ในพระบรมมหาราชวัง[2][4] ส่วนจัน ไพร่ผู้ริอ่านรักใคร่หม่อมเจ้าหญิง ให้ทำการสอบสวน พบว่ามีความผิด จึงให้เฆี่ยน 30 ที แล้วส่งให้มูลนายในสังกัดมารับตัวไป[4]

อ้างอิงแก้ไข

  1. ศุภวัฒย์ เกษมศรี, พลตรี หม่อมราชวงศ์, และรัชนี ทรัพย์วิจิตร. พระอนุวงศ์ชั้นหม่อมเจ้าในพระราชวงศ์จักรี. กรุงเทพ : สำนักพิมพ์บรรณกิจ, พิมพ์ครั้งที่ 3 พ.ศ. 2549. 360 หน้า. หน้า 154. ISBN 974-221-818-8
  2. 2.0 2.1 2.2 วีระยุทธ ปีสาลี (8 มิถุนายน 2559). "บันทึกรักท่านหญิง : ความรักและการแต่งงานของเจ้านายสตรีหลัง พ.ศ. 2475". ศิลปวัฒนธรรม (37:8), หน้า 78
  3. สมประสงค์ ทรัพย์พาลี. สายใยในราชวงศ์จักรี. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2560, หน้า 168
  4. 4.0 4.1 4.2 "หม่อมเจ้าหญิงที่รักกับไพร่และสามัญชนจนขายตัวเป็นทาส สุดท้ายต้องถูกถอดยศ". ศิลปวัฒนธรรม. 20 มีนาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 8 เมษายน 2563. {{cite journal}}: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: |accessdate= และ |date= (help)