เปิดเมนูหลัก

เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ (อังกฤษ: SM Entertainment, เกาหลี: SM엔터테인먼트) เป็นบริษัทผลิตและจัดจำหน่ายเพลงของประเทศเกาหลีใต้ หนึ่งในสามบริษัทอุตสาหกรรมบันเทิงที่ทรงอิทธิพลที่สุดของเกาหลีใต้ ก่อตั้งโดยอี ซู-มัน ในอดีตชื่อต้นของบริษัท "เอสเอ็ม" (SM) มาจากชื่อจริงของผู้ก่อตั้ง "ซูมัน" (Soo Man) แต่ในปัจจุบันทางบริษัทได้ตั้งความหมายของชื่อบริษัทใหม่เป็น "ศูนย์รวมดารา" (Star Museum)

บริษัท เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนท์ จำกัด
SM Entertainment Co., Ltd.
ประเภทบริษัทมหาชนจำกัด
การซื้อขายKRX: 041510
KRX 100 Component
รูปแบบ
ก่อตั้ง1989; 30 ปีที่แล้ว (1989)
(โครงการ SM)
14 กุมภาพันธ์ 1995; 24 ปีก่อน (1995-02-14)
(ในชื่อ SM เอนเตอร์เทนเมนท์)
ผู้ก่อตั้งอี ซู-มัน
บุคลากรหลักอี ซู-มัน (ดูแลการผลิตโดยรวม, ประธานบริษัท)
คิม ย็อง-มิน (ประธานบริหาร)
ฮัน เซ-มิน, นัม โซ-ย็อง (CEO)[1]
ยู ย็อง-จิน (นักแต่งเพลง)
โบอา, คังตะ (กรรมการบริษัทในนาม)
อุตสาหกรรม
ผลิตภัณฑ์การเผยแพร่ธุรกิจบันเทิง, การจัดการด้านบันเทิง, การจัดงานอีเวนท์
รายได้
  • Increase $ 350.3 ล้าน (2017)
  • $ 313 ล้าน (2016)
  • $ 280 ล้าน (2015)
กำไร
  • Increase $ 26.5 ล้าน (2017)
  • $ 21 ล้าน (2016)
  • $ 15 ล้าน (2015)
เจ้าของ(ข้อมูลเมื่อมีนาคม ปี 2018:[2])
  • อี ซู-มัน - 20.00%
  • กองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ - 4.80%
  • เบ ยง-จุน - 4.05%
  • ส่วนอื่น ๆ - 71.15%
บริษัทลูก
  • SM Entertainment Japan Inc. (2001)
  • SM Entertainment USA Inc. (2008)
  • SM Brand Marketing (2008)
  • SM F&B Development (2008)
  • SM Amusement (2008)
  • SM True Co., Ltd (2011)
  • Dream Maker Entertainment (2012)
  • SM Entertainment Beijing Co., Ltd (2012)
  • SM Mobile Communications (2015)
  • galaxiaSM (2015)
  • ESteem (2015)
  • Mystic Story(2017)
  • SM Planner (2017)
  • everysing (2017)
  • SM Life Design Group (2018)[3]
  • KeyEast (2018)
บริษัทในเครือ
  • SM Culture & Contents (2012)
  • Woollim Entertainment (2013)
  • Baljunso (2014)
  • Label SJ (2015)
  • ScreaM Records (2016)
คำขวัญอนาคตของเทคโนโลยีด้านวัฒนธรรม
เว็บไซต์www.smtown.com
www.smentertainment.com

ครั้งหนึ่ง เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์เคยเป็นตันสังกัดของศิลปินที่มีชื่อเสียงจำนวนไม่น้อย เช่น H.O.T, S.E.S และ Shinhwa หรือในปัจจุบันอย่างBoA, TVXQ, Super Junior, Girls’ Generation, SHINee, f(x), EXO, Red Velvet และ NCT เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ฉลองครบ 10 ปีของบริษัทไปเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2006

มีการเปิดเผยในปี ค.ศ. 2012 ว่า เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์มีมูลค่าในตลาดหลักทรัพย์สูงถึง 1.38 ล้านล้านวอน (ประมาณ 4.27 หมื่นล้านบาท)[4]

เนื้อหา

ประวัติ

อี ซู-มัน ผู้ก่อตั้งบริษัทเอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยโซล หลังจากที่จบการศึกษาแล้ว เขาก็ได้เริ่มทำการสำรวจกลุ่มวัยรุ่นผู้หญิง ว่าต้องการเห็นกลุ่มเพลงแบบไหน ด้วยเหตุนี้ ทำให้เค้าเริ่มก่อตั้งวงบอยแบนด์ ชื่อ H.O.T และกลุ่มเกิร์ลแบนด์ที่ชื่อว่า S.E.S ขึ้นมาเป็นวงแรก ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างมาก ซึ่ง 2 วงนี้ได้ชื่อว่าเป็น วงดนตรีป๊อปชั้นนำของเกาหลี ในช่วงปี ค.ศ. 1990 แต่อย่างไรก็ดี ปัญหาเริ่มปรากฏขึ้นกับบริษัทเอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ เนื่องจากการแยกวงของ H.O.T ข่าวลือนี้กระจายไปทั่วท่ามกลางความจริงที่ว่า สมาชิก 2 คนยังอยู่กับบริษัทอยู่ ขณะที่สมาชิกคนอื่นได้อยู่ในวงอื่นและบริษัทอื่นไปแล้ว คาดว่าปัญหาเรื่องการเงินทำให้เกิดการขัดแย้งขึ้น แต่เหตุผลที่จริงยังไม่ได้ถูกเปิดเผยอย่างเป็นทางการ ด้วยเหตุนี้ทำให้เอสเอ็มเสียกลุ่มหลักของบริษัทไป แต่ก็ยังประสบความสำเร็จกับกลุ่มอื่น เช่น S.E.S, Shinhwa, Fly To The Sky แม้ว่าตอนนี้จะออกจากบริษัทหรือแยกวงกันไปแล้วก็ตาม และวงใหม่อย่าง Black Beat, Isak N Jiyeon ก็ไม่ได้ประสบความสำเร็จมากนักอย่างไรก็ตามเอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ก็ได้พบดาวดวงใหม่อย่างโบอา เธอโด่งดังไม่ใช่แค่ในเกาหลีแต่โด่งดังมากที่ญี่ปุ่น และวงอย่าง ทงบังชินกี, ซูเปอร์จูเนียร์ และ เกิลส์เจเนอเรชัน เป็นต้น[ต้องการอ้างอิง]

ปัจจุบัน เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ สามารถปั้นศิลปินรุ่นใหม่ออกมาอย่างมากมายและทุกวงก็ประสบความสำเร็จอย่างสูงทั้งในเกาหลี ระดับเอเชีย จนถึงทั่วโลก ยกตัวอย่างเช่น ซูเปอร์จูเนียร์ ที่มีคอนเสิร์ต World Tour เป็นของตัวเอง หรืออย่างที่ เกิลส์เจเนอเรชัน ได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการที่ประเทศสหรัฐอเมริกา

ค.ศ. 1989–2000: การก่อตั้งและศิลปินรุ่นแรกในยุคเริ่มต้นเคป็อป

ค.ศ. 2000–2005: การขยายเครือบริษัทและกลุ่มศิลปินรุ่นที่สอง

ค.ศ. 2010–2012: การขยายตลาด

เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ ประเทศญี่ปุ่นก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2001 ซึ่งทางบริษัทยังได้วางแผนจะเปิดสาขาเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งแห่งที่กรุงปักกิ่ง ประเทศจีนเพื่อขยายการตลาดเป็นแห่งที่ 3 นอกจากนี้ ยังมีแผนจะตั้งศูนย์กลางเอเชียที่ฮ่องกง เพื่อทำธุรกิจในตลาดจีนอีกด้วย ปี ค.ศ. 2010 นายอี ซู-มัน ได้ถอนตัวออกจากตำแหน่งประธานบริษัท เพื่อทำหน้าที่โปรดิวเซอร์ แต่ยังคงถือหุ้น 29.4% เป็นผู้ถือหุ้นรายใหญ่ที่สุดเช่นเดิม ถึงชื่อจะไม่ใช่ประธานแล้ว แต่การถือหุ้นก็ยังเหมือนเดิม เหมือนว่าการถอนตัวออกจากตำแหน่งนั้นมีอะไรแอบแฝงอยู่ ในช่วงกลางปี ค.ศ. 2011 เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนท์ได้ทำการขยายตลาดมายังประเทศไทยโดยร่วมมือกับกลุ่ม ทรูวิชั่นส์ ผู้ให้บริการโทรทัศน์บอกรับสมาชิกรายใหญ่ของประเทศไทย จัดตั้งบริษัท SM True โดยมีทุนจดทะเบียนทั้งสิ้น 20 ล้านบาท ในสัดส่วนของทรูวิชั่นส์จำนวน 51% และเอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนท์จำนวน 49% โดย SM True จะเป็นผู้ดูแลลิขสิทธิ์และผลงานของศิลปินในค่าย SM ทั้งหมดในประเทศไทย

ค.ศ. 2013–ปัจจุบัน: กลุ่มศิลปินรุ่นที่สาม และ โรงเรียนนานาชาติ K-Pop

ดูเพิ่มเติมที่: SM Rookies, Label SJ และ SM Station

โลโก้

ศิลปินในสังกัด

ภายใต้ เอสเอ็มเอนเตอร์เทนเมนต์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ SMTOWN

นักร้องเดี่ยว/นักร้องกลุ่มหลัก

ปีที่เปิดตัว (ค.ศ.) ชื่อศิลปิน ประเภท จำนวนสมาชิก หัวหน้าวง สมาชิกวง ชื่อแฟนคลับ สีประจำวง สถานะการโปรโมท
1998 S.E.S.[a] เกิร์ลกรุ๊ป 3 บาดา เฟรนด์

Friends

ม่วง ทำกิจกรรม
1994 คังตะ[b] ศิลปินเดี่ยว

คลับ เคไอท Club K.I.T.

ขาว ทำกิจกรรม
2000 โบอา

จัมปิ้ง โบอา Jumping BoA

เหลืองมุก ทำกิจกรรม
2003 ทงบังชินกิ บอยแบนด์ 5 ยูโนว์ยุนโฮ

แคสสิโอเปีย Cassiopeia

แดงมุก ทำกิจกรรม
2004 แทร็กซ์ วงดนตรี 2 เจย์ คิม
เจย์ คิม
คิม จ็องโม
คินโจ

แทร็กเซียน Traxian

น้ำเงินโคบอลต์มุก ไม่ได้ทำกิจกรรม
2005 ช็อนซังจีฮีเดอะเกรซ ดูโอ 2 -
ดาน่า[c]
ซันเดย์

ลีน่า (อดีตสมาชิก)[d]
สเตฟานี (อดีตสมาชิก)

แชปลีย์ Shapley

ชมพูมุก ไม่ได้ทำกิจกรรม
2005 ซูเปอร์จูเนียร์[e] บอยแบนด์ 15 อีทึก
อีทึก
ฮีช็อล
คังอิน
เยซ็อง
ชินดง
ซ็องมิน
อึนฮย็อก
ทงแฮ
ชีว็อน
รยออุก
คยูฮย็อน
คิม คีบ็อม[f] (อดีตสมาชิก)
ฮันเกิง (อดีตสมาชิก)

โจว มี่ซูเปอร์จูเนียร์-เอ็ม
เฮนรี่[g] อดีตสมาชิกซูเปอร์จูเนียร์-เอ็ม

เอลฟ์

E.L.F

แซฟไฟร์บลูมุก ทำกิจกรรม
2007 โซนยอชีแด[h] เกิร์ลกรุ๊ป 9 แทย็อน โซว็อน

S♡NE

กุหลาบพาสเทล ไม่ได้ทำกิจกรรม
2008 ชายนี บอยแบนด์ 5 อนยู

ชายนีเวิลด์ SHINee World

เพิร์ลอควา ไม่ได้ทำกิจกรรม
2009 f(x) เกิร์ลกรุ๊ป 5 วิคตอเรีย มียู

MeU

เพอร์ไลท์เพอริวิงเคิล ไม่ได้ทำกิจกรรม
2012 EXO บอยแบนด์ 12 ซูโฮ

เอ็กโซ-แอล EXO-L

ไม่มีประกาศ
อย่างเป็นทางการ
ทำกิจกรรม
2014 เรดเวลเวต เกิร์ลกรุ๊ป 5 ไอรีน

เรเวลัฟ ReVeluv

ปะการังพาสเทล ทำกิจกรรม
2016 NCT บอยแบนด์ 21 แทยง (NCT 127)
มาร์ค (NCT Dream)

คุณ (WayV)

เอ็นซิทิเซน NCTzen

เขียวมัสแคท ทำกิจกรรม


ศิลปินนักร้องทั้งหมด

ศิลปินเดี่ยว

ผู้สร้างสรรค์ผลงาน

นักแสดง

อดีตศิลปินในสังกัด

อดีตศิลปินนักร้อง

เปิดตัว ชื่อศิลปิน ข้อมูลศิลปิน สมาชิก ปีที่ออกจากสังกัด/ปิดตัว
ค.ศ. 1990 ฮย็อน จิน-ย็อง ศิลปินเดี่ยว 1993
ค.ศ. 1991 ฮัน ดง-จุน 1992
คิม กวัง-จิน
ค.ศ. 1994 เมเจอร์ หัวหน้าวง: อิม บ็อม-จุน

อิม บ็อม-จุน
ซอ ย็อน-ซู
ยู ฮัน-จิน

1994
J&J หัวหน้าวง: คิม จู-ฮย็อน

คิม จู-ฮย็อน
คัง จุน-ชิก

มุน ฮี-จุน[l]
ชัง ยู-ฮย็อก
โทนี่ อัน
อี แจ-ว็อน

H.O.T.
หัวหน้าวง: มุน ฮี-จุน
แฟนคลับ: คลับ เอช.โอ.ที
สีประจำวง: ขาว

2001
ค.ศ. 1998 ชินฮวา

หัวหน้าวง: เอริค มุน
แฟนคลับ: ชินฮวาชังโจ
สีประจำวง: ส้ม

2003
ค.ศ. 1999 Fly to the Sky

แฟนคลับ: ฟลายไฮท์
สีประจำวง: ฟ้าอ่อน

ฮวันฮี
ไบรอัน

2004
ค.ศ. 2001 ชัง นา-รา

แฟนคลับ: น้ำเงิน
สีประจำวง: ฟลาย (นารา) เลิฟ

ศิลปินเดี่ยว 2008
M.I.L.K

หัวหน้าวง: พัค แจ-ย็อง
แฟนคลับ: มิลค์กี้เวย์
สีประจำวง: ชมพู

พัค แจ-ย็อง
คิม โบ-มี
แพ ยู-มี
ซอ ฮย็อน-จิน

2004
ค.ศ. 2002

อี โซ-มิน
ช็อง จี-ฮุน
ชัง จี-ย็อน

แบล็กบีท
หัวหน้าวง: ฮวัง ซัง-ฮุน
แฟนคลับ: โซลแบล็ก
สีประจำวง: ดำ

2007
ชูก้า

หัวหน้าวง: อา ยู-มี
แฟนคลับ: ชูการ์ไอซ์แลนด์ส
สีประจำวง: แอปริคอท

อา ยู-มี
อี ฮา-ริน
ยุก ฮเย-ซึง

2006
ชินบี

หัวหน้าวง: ยู ซู-จิน
แฟนคลับ: ลีโนส
สีประจำวง: ทีล

ยู ซู-จิน
โอ ซัง-อึน
ยูนา

2003
อีซัก N จีย็อน

หัวหน้าวง: จีย็อน
แฟนคลับ: N
สีประจำวง: ไวน์มุก

อีซัก[m]
จีย็อน

2004
ค.ศ. 2003 โมนิง -

แพ็ก โบ-รัม
ชัง มิน-กย็อง
คิม บู-ย็อน
ชิน ซ็อง-ฮี

ค.ศ. 2003 คิม แจ-จุง ทงบังชินกี[n] 2009
พัค ยู-ช็อน
คิม จุน-ซู
ค.ศ. 2004 คัง จ็อง-อู แทร็กซ์ 2006
โน มิน-อู 2009
ค.ศ. 2005 หาน เกิง ซูเปอร์จูเนียร์
ลีน่า[o] ช็อนซังจีฮีเดอะเกรซ
ค.ศ. 2006 จาง ลี่อิ่น

แฟนคลับ: ช็อคโกแล็ต
สีประจำวง: ม็อคค่าพาสเทล

ศิลปินเดี่ยว 2017
ค.ศ. 2007 เจสสิก้า โซนยอชีแด 2015
ค.ศ. 2008 จงฮย็อน ชายนี 2017
ค.ศ. 2011 คริส EXO 2014
ลู่หาน
เทา 2015

อดีตศิลปินฝึกหัด

ละครโทรทัศน์และภาพยนตร์

ดูเพิ่ม

  1. วง S.E.S ได้ปรากฏตัวอีกครั้งในปี 2017 จากที่เคยหยุดทำกิจกรรมเพลงไปในช่วงปี ค.ศ. 1998-2002
  2. แต่เดิมนั้น คังตะ เปิดตัวในฐานะสมาชิกวง H.O.T. เมื่อปี ค.ศ. 1996 แต่วงได้ปิดตัวลงเมื่อปี ค.ศ. 2001 ซึ่งเขาก็ยังอยู่ในสังกัดเดิมและทำกิจกรรมในฐานะศิลปินเดี่ยวตลอดมา
  3. แต่เดิมนั้น ดาน่า เปิดตัวในฐานะศิลปินเดี่ยวเมื่อปี ค.ศ. 2001 แต่หลังจากนั้นไม่นานก็ได้เป็นหนึงในสมาชิกของวงเดอะเกรซ
  4. ลีน่าหมดสัญญากับทางต้นสังกัดไปเมื่อปี ค.ศ. 2011 เนื่องจากไม่ต่อสัญญา
  5. โจว มี่ และ เฮนรี เป็นสมาชิกเฉพาะซับยูนิต ซูเปอร์จูเนียร์-เอ็ม เท่านั้น ซึ่งจะโปรโมตเฉพาะประเทศที่ใช้ภาษาจีนเป็นหลัก
  6. แม้ว่าคีบ็อมนั้นจะยังเป็นสมาชิกของวงซูเปอร์จูเนียร์อยู่แต่ตัวเขานั้นก็ไม่ได้ทำกิจกรรมร่วมกับสมาชิกในวงมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 2009 แล้ว โดยผลงานส่วนมากที่พบเห็นจะเป็นด้านการแสดงเสียมากกว่า (ไม่มีข่าวการประกาศออกจากวงอย่างเป็นทางการออกมา)
  7. เฮนรีได้เปิดตัวในเกาหลีในฐานะศิลปินเดี่ยวเมื่อปี 2013 แต่เขาได้ออกจากสังกัดไปแล้วในปี ค.ศ. 2018 เนื่องจากไม่ต่อสัญญา
  8. เจสสิก้านั้นได้ออกจากวงไปด้วยเหตุผลส่วนตัวที่อาจตกลงกับทาง SM ไม่ได้ อย่างไรก็ดีเธอเองก็ได้ออกผลงานเพลงในฐานะศิลปินเดี่ยวมาตั้งแต่ออกจากทางต้นสังกัดไป และในปี ค.ศ. 2017 ทาง SM ได้ออกมายืนยันว่า ทิฟฟานี่, ซอฮย็อน, ซูย็องตัดสินใจที่จะไม่ต่อสัญญากับทางค่าย โดยซอฮย็อนและซูย็องมีความต้องการที่จะเน้นไปทำอาชีพทางด้านการแสดงแทน ส่วนทิฟฟานี่สนใจจะไปเรียนต่อต่างประเทศ แต่ในช่วงกลางปี ค.ศ. 2018 ทิฟฟานีเองก็ได้มีการปล่อยผลงานเพลงเดี่ยวออกมาเช่นกัน ทางค่าย SM แถลงไว้ตั้งแต่ทั้งสามคนไม่ต่อสัญญาว่ายังไม่มีแผนการยุบวงแต่อย่างใด (ถึงแม้ว่าสมาชิกเหล่านั้นจะเซ็นสัญญาอื่น แต่ก็ไม่มีการประกาศอย่างเป็นทางการว่าทางวงจะรอหรือไม่ เพียงแต่สมาชิกหมดระยะสัญญาเท่านั้น) การจะตัดสินใจว่าจะพาทิศทางวงไปทางไหน ยังขึ้นอยู่กับการพิจารณาของทางค่ายและสมาชิกต่อไป
  9. แทมินได้เปิดตัวเป็นศิลปินเดี่ยวเป็นคนแรกจากวงชายนี โดยเขาได้เดบิวต์ด้วยอัลบั้มที่ชื่อว่า Ace ในปี ค.ศ. 2014
  10. ปัจจุบันจงฮย็อนได้เสียชีวิตลงแล้วจึงถูกจัดอยู่ในสถานะอดีตสมาชิกโดยอัตโนมัติ แต่อย่างไรก็ดี ภายหลังการเสียชีวิตของเขานั้นก็ยังมีการปล่อยอัลบั้มและเพลงที่เขาได้มีส่วนร่วมทำก่อนการสูญเสียออกมาด้วย รวมถึงสมาชิกภายในวงชายนีเองก็ยังมีความตั้งใจที่เดินหน้าทำเพลงต่อไป และในอัลบั้ม The Story of Light ซึ่งเป็นการทำเพลงในฐานะชายนีสี่คนครั้งแรกนั้นสมาชิกทุกคนเองก็ได้มีส่วนร่วมในการทำเพลงโดยนึกถึงจงฮย็อนด้วยเช่นกัน ทางสังกัดยังมีการผลิตสินค้าบางอย่างโดยชื่อของจงฮย็อนอยู่อาจด้วยเรื่องลิขสิทธิ์ โดยตัวจงฮย็อนนั้นเคยเดบิวต์เป็นนักร้องเดี่ยวภายในสังกัดภายในปี ค.ศ. 2015 และเขาก็เป็นหนึ่งคนสำคัญของค่ายในฐานะไอดอลที่จับงานด้านโปรดิวเซอร์ที่ครอบครองลิขสิทธิ์ในการเขียนและประพันธ์เพลงมากมาย)
  11. โปรเจกต์ที่นำเด็กฝึกที่มีความโดดเด่นมาเปิดตัวก่อนการเดบิวต์อย่างเป็นทางการ และนอกจากนี้เองสมาชิกส่วนใหญ่ของวง เรดเวลเวต และ NCT ก็เคยเป็นส่วนหนึ่งของ SM Rookies อีกด้วย
  12. ภายหลังการยุบวงฮีจุนยังคงต่อสัญญากับบริษัทและปล่อยผลงานเพลงอยู่ และเขาก็ได้ออกจากค่ายอย่างเป็นทางการในปี 2005
  13. อีซักนั้นภายหลังการยุบวงก็ยังอยู่ในบริษัทโดยทำงานด้านวิทยุและงานด้านพิธีกรก่อนที่จะออกจากบริษัทไปเมื่อปี 2012 ที่ผ่านมา
  14. หลังจากทีคิม แจ-จุง, พัค ยู-ช็อน และคิม จุน-ซู ออกจากบริษัทเมื่อปี 2009 ด้วยการยื่นฟ้องยกเลิกสัญญากับทางต้นสังกัดพวกเขาก็ตั้งวงใหม่ที่ชื่อว่า เจวายเจ ขึ้นมาเองในปี 2010
  15. ภายหลังจากการยุบวง อีซัก N จีย็อน จีย็อนได้เปลี่ยนชื่อในวงการเป็น ลีน่า และไปเป็นหนึ่งในสมาชิกวง ช็อนซังจีฮีเดอะเกรซ ปัจจุบันได้หมดสัญญากับค่ายแล้ว

อ้างอิง

  1. "SM Entertainment". www.smentertainment.com.
  2. Han Ae-ran, Min Kyung-won (March 15, 2018). "배용준 회사 사들인 K팝 대부 … SM, 종합엔터기업 꿈꾼다". joins.com.
  3. "FNC, SM과 전략적 제휴…'SM라이프디자인그룹'으로 사명 변경(공식)".
  4. http://markets.ft.com/research/Markets/Tearsheets/Summary?s=A041510:KOE
  5. "'신예' 이철우·기도훈, SM과 전속계약 체결(공식입장)".
  6. https://search.naver.com/search.naver?where=nexearch&sm=tab_etc&mra=bjky&pkid=1&os=2052094&query=이철우
  7. 기사입력2015.08.07 오후 2:16. "SM "설리, f(x) 탈퇴 결정..연기 활동에 집중할 것"[공식입장] :: 네이버 TV연예" (in เกาหลี). Entertain.naver.com. Archived from the original on August 8, 2015. สืบค้นเมื่อ March 31, 2016.
  8. "Actor Yoon Park joins JYP Entertainment". สืบค้นเมื่อ December 14, 2016.
  9. "Go Ara's Exclusive Contract With SM Ends, Has Yet To Join New Agency". สืบค้นเมื่อ November 29, 2016.

แหล่งข้อมูลอื่น