เปิดเมนูหลัก

เจ้าวรญาณรังษี เจ้าผู้ครองนครลำปางองค์ที่ 9 ในราชวงศ์ทิพย์จักร เป็นราชบุตรในพระเจ้าคำโสม

เจ้าวรญาณรังษี
เจ้าหลวงวรญาณรังษี.jpg
เจ้านครลำปาง
ดำรงตำแหน่งพ.ศ. 2399 - พ.ศ. 2414[1]
ก่อนหน้าพระยาน้อยอินทร์
ถัดไปเจ้าพรหมาภิพงษธาดา
พระยาอุปราชเมืองนครลำปาง
ดำรงตำแหน่งไม่ปรากฏ-พ.ศ. 2399
ถัดไปเจ้าอุปราชมหาพรหม
ชายาเจ้าสุวันไล
ราชวงศ์ทิพย์จักร
พระบิดาพระเจ้าคำโสม
พิราลัย7 มิถุนายน พ.ศ. 2414

พระประวัติแก้ไข

เจ้าวรญาณรังษี มีพระนามเดิมว่าเจ้าญาณรังสี เป็นราชบุตรองค์ที่ 5 ของพระยาคำโสม ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าสุวันไล (เจ้าฝาง) มีโอรส-ธิดา ได้แก่

  1. เจ้าอุปราช (ไชยแก้ว) เจ้าอุปราชนครลำปาง พิราลัยก่อนปี พ.ศ. 2429
  2. เจ้าบุรีรัตน์ (น้อยธรรมเสนา) เจ้าบุรีรัตน์นครลำปาง พิราลัยก่อน พ.ศ. 2419
  3. เจ้าน้อยคำป้อ ต่อมาขึ้นครองนครลำปางเป็นที่ เจ้าสุริยะจางวาง
  4. เจ้าหญิงสุยคำ มีธิดาคือ
    • เจ้าองค์ทิพย์ (ญ.) มีธิดาคือ
      • เจ้าบุ (ญ.)
  5. เจ้าน้อยทนันท์ไชย ต่อมาขึ้นครองนครลำปางเป็นที่ เจ้านรนันทไชยชวลิต
  6. เจ้าหญิงคำปลิว สมรสกับเจ้าบุรัรีตน์ (บุญเลิศ) เจ้าบุรีรัตน์นครลำปาง โอรสเจ้าอุปราชหมูหล้า มีโอรสคือ
  7. เจ้าฟ้าฮ่วน
  8. เจ้าหญิงอินทร์ตุ้ม
  9. เจ้าราชภาติกวงศ์ (เมืองพรหม) สมรสกับเจ้าบัวคำ มีโอรสคือ
    • เจ้าฟ้าฮ่วน สมรสกับเจ้ากาบจันทร์ มีโอรสคือ
      • เจ้าน้อยศรีหมื่น สมรสกับเจ้าคำปัน มีธิดาคือ
        • เจ้าศรีมา ณ ลำปาง (ญ.)
  10. เจ้าหญิงเมืองชื่น ราชเทวีของเจ้าบุญวาทย์วงศ์มานิต

เจ้าวรญาณรังสี ได้รับราชการจนมีบรรดาศักดิ์เป็นพระยาอุปราชเมืองนครลำปาง เมื่อพระยาน้อยอินทร์สุรคต พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีตราตั้งให้ท่านว่าราชการเมืองนครลำปาง[2] ถึงวันพฤหัสบดี แรม 2 ค่ำ เดือน 10 ปีมะโรง (ตรงกับวันที่ 16 ตุลาคม พ.ศ. 2399[1]) จึงโปรดให้เลื่อนเป็น เจ้าวรญาณรังษี ภักดีราชธรรม์ สุพรรณโสมดไนย โยนกวิไสยประชาธิกร อมรมหาเดชเชษฐกเสนางค์ ลำปางคมหานคราธิปตัย เจ้านครลำปาง[3]

เจ้าวรญาณรังษีว่าราชการเมืองมาได้ 16 ปี ก็ประชวรจนสุรคตเมื่อวันเสาร์ แรม 5 ค่ำ เดือน 7 ปีมะแม จ.ศ. 1233[4] (ตรงกับวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2414[1])

พระราชกรณียกิจแก้ไข

ในปี พ.ศ. 2400 เจ้าวรญาณรังษี เป็นประธานฝ่ายฆราวาสในการลงฤกษ์ฝังเสาอินทขีล (เสาหลักเมือง) ณ วัดปงสนุก และในปีต่อมาได้สร้างสะพานข้ามแม่น้ำวัง และบูรณะเนินพระธาตุวัดปงสนุก

ในปี พ.ศ. 2406 ได้สร้างสะพานหนองกระทิง และเป็นปีเดียวกันที่เจ้าอุปราช (มหาพรหม) พิราลัย และในปี พ.ศ. 2411 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคต และมีพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเจ้าวรญาณรังษี เสด็จได้เข้าร่วมพิธีดังกล่าวในฐานะเจ้านครประเทศราช

ราชตระกูลแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

เชิงอรรถ
  1. 1.0 1.1 1.2 เจ้านายฝ่ายเหนือ และตำนานรักมะเมียะ, หน้า 17
  2. พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 20
  3. พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 20
  4. พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย, หน้า 28
บรรณานุกรม


ก่อนหน้า เจ้าวรญาณรังษี ถัดไป
พระยาน้อยอินทร์   เจ้าผู้ครองนครลำปาง
(พ.ศ. 2399 - 2414)
  เจ้าพรหมาภิพงษธาดา