เจ้าชายแห่งเวลส์

เจ้าชายแห่งเวลส์ (อังกฤษ: Prince of Wales; เวลส์: Tywysog Cymru) เป็นพระอิสริยยศขององค์รัชทายาทแห่งพระมหากษัตริย์แห่งอังกฤษหรือสหราชอาณาจักรในขณะนั้น ราชประเพณีที่มกุฏราชกุมารของราชบัลลังก์อังกฤษจะได้รับพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์มีมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 14 อย่างไรก็ดีการไม่ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงอิสริยยศนี้ไม่มีผลใดๆต่อสิทธิของผู้ที่จะสืบทอดราชบัลลังก์ บุคคลแรกที่ดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์คือ พระเจ้าละเวลินมหาราช (Llywelyn the Great)

เจ้าชายแห่งเวลส์
Prince of Wales's feathers Badge.svg
ตราประจำพระอิสริยยศ
Charles, Prince of Wales.jpg
เจ้าชายชาลส์ ฟิลิป อาเธอร์ จอร์จ
เจ้าชายแห่งเวลส์พระองค์ปัจจุบัน
สถาปนา7 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1301
องค์แรกเอ็ดเวิร์ดแห่งแคร์นาร์ฟอน
คู่สมรสเจ้าหญิงแห่งเวลส์

ผู้ดำรงพระอิสริยยศนี้ในปัจจุบันคือ เจ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์

บทบาทและพระราชกิจแก้ไข

โดยแท้ที่จริงแล้วเจ้าชายแห่งเวลส์ก็เหมือนพระราชวงศ์องค์อื่น ๆ คือไม่มีพระราชอำนาจอะไร อย่างไรก็ตามเจ้าชายชาลส์ เจ้าชายแห่งเวลส์พระองค์ปัจจุบัน (พระองค์ที่ 21) ทรงตั้งพระราชปณิธาน 3 ข้อ:[1]

  • ปฏิบัติภารกิจและหน้าที่ที่สนับสนุนพระมหากษัตริย์
  • ปฏิบัติภารกิจในฐานะองค์การกุศล
  • เผยแพร่และป้องกันชาติ, คุณธรรม และความเป็นเลิศ

เจ้าชายแห่งเวลส์ในฐานะรัชทายาทแก้ไข

ในฐานะพระรัชทายาทโดยนิตินัยของพระราชบิดา/พระราชมารดาผู้เป็นพระมหากษัตริย์ในขณะนั้น เจ้าชายผู้นั้นดำรงยศเป็น เจ้าชายแห่งเวลส์ มีตราประจำพระองค์ที่ใช้ในเวลส์ และมีพระราชพิธีสถาปนาโดยกษัตริย์ทรงสวมมงกุฎยุพราชพระราชทานให้

นอกจากในเวลส์แล้ว ในฐานะดยุกแห่งโรธเซย์เจ้าชายแห่งเวลส์ก็ยังคงทรงมีตราประจำพระองค์เพื่อใช้ต่างหากในสก็อตแลนด์ และในอังกฤษก็มีตราประจำดยุกแห่งคอร์นวอลล์ด้วย (ไม่ได้ใช้บ่อยนัก เพราะมักได้รับพระราชทานยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์แล้ว)

พระอิสริยยศแก้ไข

นอกจากตำแหน่ง เจ้าชายแห่งเวลส์ และเอิร์ลแห่งเชสเตอร์แล้ว ในฐานะพระราชโอรสพระองค์โต ยังคงทรงดำรงพระยศ ดยุกแห่งคอร์นวอลล์[2] ด้วย ผู้ที่ดำรงพระอิสริยยศเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ จะดำรงพระยศต่อไปนี้ทั้งหมด

รัชทายาทโดยนิตินัยกับโดยพฤตินัยแก้ไข

ข้อควรทราบคือตำแหน่งเจ้าชายแห่งเวลส์นั้นจะพระราชทานให้กับ “รัชทายาท” เท่านั้น รัชทายาทโดยนิตินัยนั้นคือรัชทายาทผู้ที่จะไม่ถูกผู้อื่นแทรกขึ้นไปได้ในลำดับแห่งการสืบสันตติวงศ์ (คือมีพระราชสิทธิ์สูงที่สุด) ซึ่งตามปกติก็จะเป็นพระราชโอรสพระองค์โตที่สุดที่ยังมีชนมชีพอยู่ในพระมหากษัตริย์ หรือไม่เช่นนั้นก็เป็นพระราชนัดดา (ชาย) ที่เป็นพระโอรสองค์ใหญ่ในพระราชโอรสองค์ที่มีสิทธิ และพระโอรสองค์ใหญ่ของผู้มีสิทธิต่อๆ ไปตามกฎมณเทียรบาล พระราชธิดารวมทั้งบรรดาพี่น้อง (พระราชอนุชา พระเชษฐภคินีและพระกนิษฐา) ของกษัตริย์นั้นอาจจะถูกแทนที่โดยชายที่มีสิทธิ์ในราชบัลลังก์มากกว่า ดังนั้นพระองค์ท่านเหล่านั้นจึงเป็นแต่เพียง “ทายาทโดยสันนิษฐาน” (the Heir Presumptive) เท่านั้น เช่นในกรณีของสมเด็จพระราชินีนาถอลิซาเบธที่ 2 ในปัจจุบันผู้ไม่เคยได้การแต่งตั้งให้เป็นรัชทายาทโดยนิตินัย และไม่ทรงได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าหญิงแห่งเวลส์ เพราะตำแหน่งนั้นเป็นบรรดาศักดิ์สำหรับพระชายาของเจ้าชายแห่งเวลส์ และเป็นตำแหน่งสำหรับผู้เป็นเจ้าชายเท่านั้น

รายชื่อผู้ที่เคยดำรงตำแหน่งเจ้าชายแห่งเวลส์แก้ไข

พระฉายาลักษณ์ พระนาม รัชทายาทใน ประสูติ เริ่มเป็นรัชทายาทผู้มีสิทธิต่อราชบัลลังก์ เริ่มเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ สิ้นสุดการเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด เอ็ดเวิร์ดที่ 1 25 เมษายน 1284 19 สิงหาคม 1284 7 กุมภาพันธ์ 1301 7 กรกฎาคม 1307
เสวยราชสมบัติเป็น
เอ็ดเวิร์ดที่ 2
21 กันยายน 1327
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด เจ้าชายดำ เอ็ดเวิร์ดที่ 3 15 มิถุนายน 1330 12 พฤษภาคม 1343[3] 8 มิถุนายน 1376
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายริชาร์ดแห่งมอร์ดัว 6 มกราคม 1367 8 มิถุนายน 1376 20 พฤศจิกายน 1376[3] 22 มิถุนายน 1377
เสวยราชสมบัติเป็น
ริชาร์ดที่ 2
14 กุมภาพันธ์ 1400
  เจ้าชายเฮนรีแห่งมอนมัธ เฮนรีที่ 4 16 กันยายน 1387 30 กันยายน 1399 15 ตุลาคม 1399[3] 21 พฤษภาคม 1413
เสวยราชสมบัติเป็น
เฮนรีที่ 5
31 สิงหาคม 1422
  เจ้าชายริชาร์ดแห่งยอร์ก เฮนรีที่ 6 21 พฤศจิกายน 1411 25 ตุลาคม 1460 31 ตุลาคม 1460[4] 30 ธันวาคม 1460
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งเวสมินสเตอร์ 13 ตุลาคม 1453 15 พฤษภาคม 1454[3] 11 เมษายน 1471
พระราชบิดาถูกปลดจากราชบัลลังก์
4 พฤษภาคม 1471
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งยอร์ก เอ็ดเวิร์ดที่ 4 4 พฤศจิกายน 1470 11 เมษายน 1471 26 มิถุนายน 1471[3] 9 เมษายน 1483
เสวยราชสมบัติเป็น
เอ็ดเวิร์ดที่ 5
1483
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดแห่งมิดเดิลแฮม ริชาร์ดที่ 3 1473 1483 24 สิงหาคม 1483[3] 31 พฤษภาคมหรือ
9 เมษายน 1484
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายอาเธอร์ ทิวดอร์ เฮนรีที่ 7 20 กันยายน 1486 29 พฤศจิกายน 1489 2 เมษายน 1502
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายเฮนรี่ ทิวดอร์ 28 มิถุนายน 1491 2 เมษายน 1502 18 กุมภาพันธ์ 1504[3] 21 เมษายน 1509
เสวยราชสมบัติเป็น
เฮนรีที่ 8
28 มกราคม 1547
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด ทิวดอร์ เฮนรีที่ 8 12 ตุลาคม 1537 [3] 28 มกราคม 1547
เสวยราชสมบัติเป็น
เอ็ดเวิร์ดที่ 6
6 กรกฎาคม 1553
  เจ้าชายเฮ็นรี เฟรเดอริก สจวต เจมส์ที่ 1 19 กุมภาพันธ์ 1594 24 พฤษภาคม 1603 4 มิถุนายน 1610[3] 6 พฤศจิกายน 1612
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายชาลส์ สจวต 19 พฤศจิกายน 1600 6 พฤศจิกายน 1612 4 พฤศจิกายน 1616[3] 27 พฤษภาคม 1625
เสวยราชสมบัติเป็น
ชาลส์ที่ 1
30 มกราคม 1649
  เจ้าชายชาลส์ สจวต ชาลส์ที่ 1 29 พฤษภาคม 1630 ประกาศ c. 1638–1641[3] 30 มกราคม 1649
พระอิสริยยศยกเลิก;
ต่อมา (1660) เสวยราชสมบัติเป็น
'ชาลส์ที่ 2'
6 กุมภาพันธ์ 1685
  เจ้าชายเจมส์ ฟรานซิส เอ็ดเวิร์ด สจวต เจมส์ที่ 2 10 มิถุนายน 1688 c. 4 มิถุนายน 1688[3] 11 ธันวาคม 1688
พระราชบิดาถูกถอดถอนจากราชบัลลังก์
1 มกราคม 1766
  เจ้าชายจอร์จ ออกัสตัส จอร์จที่ 1 10 พฤศจิกายน 1683 1 สิงหาคม 1714 27 กันยายน 1714 11 มิถุนายน 1727
เสวยราชสมบัติเป็น
จอร์จที่ 2
25 ตุลาคม 1760
  เจ้าชายเฟรเดอริก หลุยส์ จอร์จที่ 2 1 กุมภาพันธ์ 1707 11 มิถุนายน 1727 8 มกราคม 1729[3] 31 พฤษภาคม 1751
สิ้นพระชนม์
  เจ้าชายจอร์จ วิลเลียม เฟรเดอริก 4 มิถุนายน 1738 31 พฤษภาคม 1751 20 เมษายน 1751 25 ตุลาคม 1760
เสวยราชสมบัติเป็น
จอร์จที่ 3
29 มกราคม 1820
  เจ้าชายจอร์จ ออกัสตัส เฟรเดอริก จอร์จที่ 3 12 สิงหาคม 1762 19 สิงหาคม 1762[3] 29 มกราคม 1820
เสวยราชสมบัติเป็น
จอร์จที่ 4
26 มิถุนายน 1830
  เจ้าชายอัลเบิร์ต เอ็ดเวิร์ด วิกตอเรีย 9 พฤศจิกายน 1841 8 ธันวาคม 1841 22 มกราคม 1901
เสวยราชสมบัติเป็น
เอ็ดเวิร์ดที่ 7
6 พฤษภาคม 1910
  เจ้าชายจอร์จ เฟรเดอริก เออร์เนสต์ อัลเบิร์ต เอ็ดเวิร์ดที่ 7 3 มิถุนายน 1865 22 มกราคม 1901 9 พฤศจิกายน 1901[5] 6 พฤษภาคม 1910
เสวยราชสมบัติเป็น
จอร์จที่ 5
20 มกราคม 1936
  เจ้าชายเอ็ดเวิร์ด อัลเบิร์ต คริสเตียน จอร์จ แอนดรูว์ แพทริค เดวิด จอร์จที่ 5 23 มิถุนายน 1894 6 พฤษภาคม 1910 23 มิถุนายน 1911 20 มกราคม 1936
เสวยราชสมบัติเป็น
เอ็ดเวิร์ดที่ 8;
ต่อมา(1937) ดยุกแห่งวินด์เซอร์
28 พฤษภาคม 1972
  เจ้าชายชาร์ลส์ ฟิลิป อาเธอร์ จอร์จ เอลิซาเบธที่ 2 14 พฤศจิกายน 1948 6 กุมภาพันธ์ 1952 26 กรกฎาคม 1958 ยังดำรงตำแหน่ง

อ้างอิงแก้ไข

  1. The Website of the Prince of Wales(Roles)
  2. แต่ถ้าหากไม่ใช่พระราชโอรสพระองค์โต แม้จะได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ก็ไม่ได้เป็นดยุกแห่งคอร์นวอลล์ และดยุกแห่งโรธเซย์ด้วย เช่นสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 3 ซึ่งเป็นพระโอรสในเจ้าชายเฟรเดอริก เจ้าชายแห่งเวลส์ ดังนั้นเมื่อเจ้าชายแห่งเวลส์พระองค์ก่อน (พระบิดาของจอร์จที่ 3) สิ้นพระชนม์ลง เจ้าชายจอร์จจึงกลายเป็นรัชทายาทโดยนิตินัย เพราะจะไม่มีทางถูกผู้ใดแซงขึ้นได้ในลำดับแห่งการสืบสันตติวงศ์ ต่อจากพระอัยกา (สมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 2) ผู้ทรงสถาปนาให้พระองค์ขึ้นเป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ ส่วนตำแหน่งดยุกแห่งคอร์นวอลล์และดยุกแห่งโรธเซย์นั้นก็ว่างลงไปจนตลอดรัชกาล แต่ในกรณีของพระเจ้าเฮนรีที่ 8 เมื่อพระเชษฐา (เจ้าชายอาเธอร์ เจ้าชายแห่งเวลส์) สิ้นพระชนม์ เจ้าชายอาเธอร์ไม่มีพระโอรสหรือพระธิดา เจ้าชายเฮนรีจึงกลายเป็นรัชทายาทของพระบิดาสิ้นพระชนม์ พระบิดาได้พระราชทานพระอิสริยศให้พระองค์เป็นเจ้าชายแห่งเวลส์ และในฐานะพระราชโอรสพระองค์โตนับแต่นาทีที่เจ้าชายอาเธอร์สิ้นพระชนม์ และทรงดำรงพระอิสริยยศเป็นดยุกแห่งคอร์นวอลล์และดยุกแห่งโรธเซย์แทนทันที
  3. 3.00 3.01 3.02 3.03 3.04 3.05 3.06 3.07 3.08 3.09 3.10 3.11 3.12 3.13 l Previous Princes. Prince of Wales official website. Retrieved on 15 July 2013.
  4. อ้างอิงผิดพลาด: ป้ายระบุ <ref> ไม่ถูกต้อง ไม่มีการกำหนดข้อความสำหรับอ้างอิงชื่อ cokayne908
  5. แม่แบบ:LondonGazette

ดูเพิ่มแก้ไข