อำเภอเชียงม่วน

อำเภอในจังหวัดพะเยา ประเทศไทย

เชียงม่วน (คำเมือง: Lanna-Chiang Muan.png) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพะเยา

อำเภอเชียงม่วน
การถอดเสียงอักษรโรมัน
 • อักษรโรมันAmphoe Chiang Muan
แม่น้ำยมบริเวณแก่งหลวงของวนอุทยานไดโนเสาร์แก่งหลวง
คำขวัญ: 
ไดโนเสาร์แก่งหลวง บวงสรวงพระธาตุภูปอ
บ่อแร่ถ่านหิน ภูเขาดินฝั่งต้า
ท่าฟ้าโบราณสถาน ธารสวรรค์บ่อเบี้ย
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอเชียงม่วน
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอเชียงม่วน
พิกัด: 18°53′12″N 100°18′12″E / 18.88667°N 100.30333°E / 18.88667; 100.30333
ประเทศ ไทย
จังหวัดพะเยา
พื้นที่
 • ทั้งหมด722.860 ตร.กม. (279.098 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2564)
 • ทั้งหมด18,328 คน
 • ความหนาแน่น25.36 คน/ตร.กม. (65.7 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 56160
รหัสภูมิศาสตร์5604
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอเชียงม่วน หมู่ที่ 10 ตำบลเชียงม่วน อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยา 56160
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย
จุดขุดค้นไดโนเสาร์เชียงม่วนในวนอุทยานไดโนเสาร์แก่งหลวง
น้ำตกธารสวรรค์ ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยภูนาง ตำบลบ้านมาง จัดเป็นน้ำตกขนาดกลาง ก่อนไหลลงสู่แม่น้ำยม

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอเชียงม่วน มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

ประวัติแก้ไข

เชียงม่วน ได้ชื่อว่าเป็นอำเภอ 3 จังหวัด เพราะเคยเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดน่านและจังหวัดเชียงราย มีตำนานเล่าว่า พระยานุ่น (พญาขุนฟอง) เจ้าเมืองน่าน ได้นำข้าราชบริวารเดินทางรอนแรม ณ ที่แห่งนี้หลังกลับจากภารกิจได้สั่งให้ไพร่พล จัดงานเฉลิมฉลองรื่นเริงสนุกสนานหลายอย่างซึ่งไม่เคยมีมาก่อนในแถบนี้ ประชาชนต่างรู้สึกพึงพอใจจึงได้ให้ชื่อว่าเชียงม่วน หรือ เวียงม่วน คำว่า ม่วน เป็นภาษาพื้นเมืองจึงมีความหมายว่าความสนุกสนาน

อำเภอเชียงม่วนเดิมมีฐานะเป็นกิ่งอำเภอขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของอำเภอเชียงคำ จังหวัดเชียงราย ต่อมา พ.ศ. 2455 ได้รับประกาศยกฐานะเป็นอำเภอ โดยรวมกิ่งอำเภอเมืองปงและกิ่งอำเภอเชียงม่วน รวมเข้าเป็น "อำเภอเมืองปง"[1] แต่โอนไปอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดน่าน จนกระทั่งปี พ.ศ. 2495 กระทรวงมหาดไทยได้โอนพื้นที่เขตการปกครองของอำเภอปงจากจังหวัดน่าน กลับขึ้นอยู่ในเขตการปกครองของจังหวัดเชียงราย[2] จนถึง พ.ศ. 2512 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ[3] และเมื่อวันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2517 ได้ยกฐานะเป็นอำเภออีกครั้ง[4] จนถึงปัจจุบัน

  • วันที่ 12 กรกฎาคม 2451 แยกพื้นที่ตำบลเชียงม่วน ตำบลเมืองสวด ตำบลเมืองสระ ตำบลเมืองสะเอียบ จากอำเภอเมืองน่าน มาตั้งเป็น กิ่งอำเภอเชียงม่วน[5] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอเมืองน่าน
  • วันที่ 8 ธันวาคม 2455 รวมกิ่งอำเภอเมืองปง แขวงเมืองเชียงคำ จังหวัดเชียงราย และกิ่งอำเภอเชียงม่วน อำเภอเมืองน่าน จังหวัดน่าน ขึ้นเป็น อำเภอเมืองปง[6] และให้โอนอำเภอเมืองปง เมืองเชียงราย ไปขึ้นการปกครองกับเมืองน่าน (จังหวัดน่าน)
  • วันที่ 10 มิถุนายน 2490 ตั้งตำบลสระ และตั้งตำบลสะเอียบ แยกออกจากตำบลเชียงม่วน[7]
  • วันที่ 30 ธันวาคม 2495 เปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดน่าน จังหวัดเชียงราย จังหวัดแพร่ โดยโอนพื้นที่อำเภอปง (ยกเว้นตำบลสะเอียบและตำบลสวด) จังหวัดน่าน มาขึ้นการปกครองกับจังหวัดเชียงราย และโอนพื้นที่ตำบลสะเอียบ อำเภอปง จังหวัดน่าน ไปขึ้นกับอำเภอสอง จังหวัดแพร่[2]
  • วันที่ 20 พฤษภาคม 2512 แยกพื้นที่ตำบลสระ และตำบลเชียงม่วน จากอำเภอปง ไปตั้งเป็น กิ่งอำเภอเชียงม่วน[3] และกำหนดให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอปง
  • วันที่ 1 กันยายน 2513 ตั้งตำบลบ้านมาง แยกออกจากตำบลเชียงม่วน[8]
  • วันที่ 28 มีนาคม 2517 ยกฐานะจากกิ่งอำเภอเชียงม่วน อำเภอปง เป็น อำเภอเชียงม่วน[4]
  • วันที่ 28 กรกฎาคม 2520 แยกพื้นที่อำเภอพะเยา อำเภอจุน อำเภอเชียงคำ อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอกคำใต้ อำเภอปง และอำเภอแม่ใจ ออกจากการปกครองจังหวัดเชียงราย รวมตั้งขึ้นเป็น จังหวัดพะเยา[9]
  • วันที่ 11 มีนาคม 2529 จัดตั้งสุขาภิบาลเชียงม่วน ในท้องที่หมู่ 1-2,4,7-8 (ในขณะนั้น) ของตำบลบ้านมาง และท้องที่หมู่ 1-3, 5-6 (ในขณะนั้น) ของตำบลเชียงม่วน[10]
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลเชียงม่วน เป็นเทศบาลตำบลเชียงม่วน[11] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 29 กันยายน 2547 ยุบสภาตำบลเชียงม่วน รวมเข้ากับเทศบาลตำบลเชียงม่วน[12]
  • วันที่ 17 กันยายน 2558 เปลี่ยนแปลงชื่อหมู่ 6 บ้านหล่าย ตำบลสระ เป็น หมู่ 6 บ้านท่าฟ้าหล่าย[13]

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอเชียงม่วนแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 3 ตำบล 34 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[14]
1. เชียงม่วน   Chiang Muan 10 2,622 7,139
2. บ้านมาง   Ban Mang 11 2,205 5,849
3. สระ   Sa 13 2,193 6,222

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอเชียงม่วนประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 3 แห่ง ได้แก่

อ้างอิงแก้ไข

  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและรวมกิ่งอำเภอขึ้นเป็นอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 29 (0 ง): 2041. December 8, 1912.
  2. 2.0 2.1 "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงเขตจังหวัดน่าน จังหวัดเชียงราย และจังหวัดแพร่ พ.ศ. ๒๔๙๕" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 69 (77 ก): 1440–1441. วันที่ 30 ธันวาคม พ.ศ. 2595
  3. 3.0 3.1 "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง แบ่งท้องที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 86 (44 ง): 1729. วันที่ 20 พฤษภาคม พ.ศ. 2512
  4. 4.0 4.1 "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอเขาวง อำเภอเชียงม่วน อำเภอดอนตาล อำเภอชาติตระการ อำเภอภูเรือ อำเภอเคียนซา อำเภอน้ำโสม อำเภอหนองวัวซอ และอำเภอน้ำยืน พ.ศ. ๒๕๑๗" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 91 (54 ง): (ฉบับพิเศษ) 30-33. วันที่ 28 มีนาคม พ.ศ. 2517
  5. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 25 (15): 447–448. วันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2451
  6. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและรวมกิ่งอำเภอขึ้นเป็นอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 29 (0 ง): 2041. วันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2455
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (26 ง): 1114–1433. วันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2490
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเชียงคำ อำเภอพาน กิ่งอำเภอป่าแดด และกิ่งอำเภอเชียงม่วน จังหวัดเชียงราย" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 87 (83 ง): 2451–2463. วันที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2513
  9. "พระราชบัญญัติตั้งจังหวัดพะเยา พ.ศ. ๒๕๒๐" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 94 (69 ง): (ฉบับพิเศษ) 1-4. วันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2520
  10. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลเชียงม่วน อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยา" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 103 (39 ง): 1022–1024. วันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2529
  11. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4 – โดยทาง ให้บรรดาสุขาภิบาลตามกฎหมายว่าด้วยสุขาภิบาลที่มีอยู่ในวันที่พระราชบัญญัตินี้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีฐานะเป็นเทศบาลตำบลตามกฎหมายว่าด้วยเทศบาลในพระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ. วันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2542
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 121 (ตอนพิเศษ 108 ง): 4–6. วันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2547
  13. "ประกาศจังหวัดพะเยา เรื่อง เปลี่ยนแปลงชื่อหมู่บ้าน" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 132 (98 ง): 141. วันที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2558
  14. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย