เปิดเมนูหลัก

อำเภอพาน

อำเภอในจังหวัดเชียงราย ประเทศไทย

พาน (คำเมือง: Lanna-Phan.png)[1] เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดเชียงราย

อำเภอพาน
แผนที่จังหวัดเชียงราย เน้นอำเภอพาน
คำขวัญ: พระธาตุจอมแว่ศักดิ์สิทธิ์ แหล่งผลิตลำไย ถ้ำ​ผา​โขง
งามสดใส เลื่องลือไกลถิ่นข้าวสาร งามตระการ
พระธาตุสามดวง​ ​เที่ยวดอยหลวงน้ำตกปูแกง
พิกัดภูมิศาสตร์: 19°33′14″N 99°44′26″E / 19.55389°N 99.74056°E / 19.55389; 99.74056
อักษรไทยอำเภอพาน
อักษรโรมันAmphoe Phan
จังหวัดเชียงราย
พื้นที่
 • ทั้งหมด1,023.0 ตร.กม. (395.0 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด122,093
 • ความหนาแน่น119.34 คน/ตร.กม. (309.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์57120

57250 (เฉพาะตำบลธารทอง)

57280 (เฉพาะตำบลแม่เย็น และ ตำบลทานตะวัน)
รหัสภูมิศาสตร์5705
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ถนนพหลโยธิน ตำบลเมืองพาน อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย 57120
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

ที่ตั้ง​แก้ไข

อำเภอพานตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของอำเภอเมืองเชียงราย​ ระยะห่าง​ประมาณ ​43 ​กิโลเมตร​

อาณาเขตติดต่อแก้ไข

ประวัติแก้ไข

อำเภอพานเดิมตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2450 โดยจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอเมืองพาน ต่อมา ปี พ.ศ. 2451 ได้โอนกิ่งอำเภอเมืองพาน เข้าไปอยู่กับอำเภอแม่ใจ และอำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย บางส่วน จนถึง พ.ศ. 2455 ทางราชการได้ยกฐานะกิ่งอำเภอเมืองพาน แล้วยุบอำเภอแม่ใจ และเขตอำเภอเมืองเชียงรายบางส่วน ให้ขึ้นกับอำเภอเมืองพาน ต่อมาทางราชการได้สั่งเปลี่ยนชื่ออำเภอเมืองพาน เป็นอำเภอพาน เนื่องจากชื่อคำว่าเมือง ไปซ้ำกับอำเภอเมือง ซึ่งเป็นที่ตั้งของศาลากลางจังหวัด และได้เรียกชื่อว่า อำเภอพาน มาถึงทุกวันนี้

ภูมิประเทศแก้ไข

พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ราบลุ่มและที่ราบระหว่างภูเขา

  • ทิวเขาสูงระหว่าง 350-600 เมตรจากระดับน้ำทะเล เป็นแนวยาวทางทิศตะวันออกและตะวันตก
  • ลำน้ำที่สำคัญ ได้แก่ น้ำแม่ส้าน น้ำแม่ลาว น้ำร่องธาร​ และน้ำแม่เย็น​ ​
  • แหล่งน้ำที่สำคัญ ได้แก่ หนองฮ่าง หนองเวียงห้าว ​หนองบวกปลาค้าว และหนองควายหลวง ​

รายชื่อนายอำเภอแก้ไข

ชื่อ ปีที่ดำรงตำแหน่ง
พระศุภการกำจร พ.ศ. 2458-พ.ศ. 2464
หลวงปรีชานรัฐกิจ พ.ศ. 2464-พ.ศ. 2470
นายชื่น ไชยศิริ พ.ศ. 2470-พ.ศ. 2473
ขุนวรคุตต์คณารักษ์ พ.ศ. 2473-พ.ศ. 2473
หลวงนิคมเปาวเขตต์ พ.ศ. 2474-พ.ศ. 2479
นายปาน พรหมพยัตย์ พ.ศ. 2479-พ.ศ. 2479
นายสุจิตต์ สมบัติศิริ พ.ศ. 2479-พ.ศ. 2482
ขุนนาควรรณไวยโรจน์ พ.ศ. 2482-พ.ศ. 2483
ขุนพิพิธสุขอำนวย พ.ศ. 2483-พ.ศ. 2489
นายถนอม โฆษโยธิน พ.ศ. 2489-พ.ศ. 2490
นายกมล สุทธนะ พ.ศ. 2490-พ.ศ. 2495
นายจรูญ ธนะสังข์ พ.ศ. 2495-พ.ศ. 2504
นายสุชาติ ส. วงค์พันธ์ พ.ศ. 2504-พ.ศ. 2508
นายรอด พวงจันทร์ พ.ศ. 2508-พ.ศ. 2511
นายพุธ ศิริพงษ์ พ.ศ. 2511-พ.ศ. 2514
นายสมเกียรติ เกียรติสมฤทธิ์ พ.ศ. 2514-พ.ศ. 2519
ว่าที่ ร.ต.สุพงศ์ มนัสไพบูลย์ พ.ศ. 2519-พ.ศ. 2523
นายพิศิษฐ์ ผโลศิลป์ พ.ศ. 2523-พ.ศ. 2525
นายชาญณรงค์ ยงพาณิชย์ พ.ศ. 2525-พ.ศ. 2528
นายสำเริง ปุณโยปกรณ์ พ.ศ. 2528-พ.ศ. 2529
นายเรียบ นราดิศร พ.ศ. 2529-พ.ศ. 2530
นายจรัส ฤทธิ์อุดม พ.ศ. 2530-พ.ศ. 2532
นายโกเมศ แดงทองดี พ.ศ. 2532-พ.ศ. 2534
นายบรรจง สุทธิคมน์ พ.ศ. 2534-พ.ศ. 2539
นายศักดา คิดหาทอง พ.ศ. 2539-พ.ศ. 2541
นายสัญญา สันทัด พ.ศ. 2541-พ.ศ. 2546
นายวิชิต บุญกังวาน พ.ศ. 2546-พ.ศ. 2547
นายสุชาติ สุวรรณกาศ พ.ศ. 2547-พ.ศ. 2548
นายมนัส โสกันธิกา พ.ศ. 2548-พ.ศ. 2549
นายวิชิต บุญกังวาน พ.ศ. 2549-พ.ศ. 2550
นายชนะชัย เศรษฐพัฒน์ พ.ศ. 2550
นายประพันธ์ ภู่งาม พ.ศ. 2550-พ.ศ. 2551
นายชวลิต เมฆจำเริญ พ.ศ. 2551-พ.ศ. 2553
นายชัยณรงค์ บุญวิวัฒนาการ พ.ศ. 2553-พ.ศ. 2554
นายสัมฤทธิ์ สวามิภักดิ์ พ.ศ. 2554 - พ.ศ. 2559
นางภัทราวดี ปัญญาบุญ พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอพานแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น ​15 ตำบล​ จำนวน ​229 ​หมู่บ้าน​ ดังนี้

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[2]
1. สันมะเค็ด   San Makhet 19 3,483 10,539
2. แม่อ้อ   Mae O 20 3,301 9,506
3. ธารทอง   Than Thong 11 2,421 6,534
4. สันติสุข   Santi Suk 9 1,983 5,349
5. ดอยงาม   Doi Ngam 14 2,228 6,394
6. หัวง้ม   Hua Ngom 13 2,446 6,923
7. เจริญเมือง   Charoen Mueang 21 2,977 8,403
8. ป่าหุ่ง   Pa Hung 17 3,702 9,526
9. ม่วงคำ   Muang Kham 17 3,050 8,343
10. ทรายขาว   Sai Khao 17 3,950 9,831
11. สันกลาง   San Klang 17 3,124 8,437
12. แม่เย็น   Mae Yen 11 2,033 5,573
13. เมืองพาน   Mueang Phan 24 7,623 19,301
14. ทานตะวัน   Than Tawan 12 2,211 6,264
15. เวียงห้าว   Wiang Hao 8 1,262 3,441

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอพานประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลเมืองพาน
  • เทศบาลตำบลสันมะเค็ด ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันมะเค็ดทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่อ้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่อ้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลธารทอง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลธารทองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันติสุข ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันติสุขทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอยงาม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอยงามทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหัวง้ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหัวง้มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเจริญเมือง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเจริญเมืองทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าหุ่งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลม่วงคำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลม่วงคำทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทรายขาว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทรายขาวทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันกลาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันกลางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลแม่เย็น ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแม่เย็นทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเมืองพาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเมืองพาน (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลเมืองพาน)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลทานตะวัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทานตะวันทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลเวียงห้าว ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเวียงห้าวทั้งตำบล

สถานที่สำคัญแก้ไข

สถานที่ท่องเที่ยวแก้ไข

วัดแก้ไข

วัดราษฏร์มหานิกายแก้ไข

วัดราษฏร์ธรรมยุติกนิกายแก้ไข

โรงเรียนแก้ไข

โรงเรียนมัธยม สพฐ.แก้ไข

โรงเรียนประถม สพฐ.แก้ไข

โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาแก้ไข

โรงเรียนเอกชนแก้ไข

โรงพยาบาลแก้ไข

ธนาคารและรัฐวิสาหกิจแก้ไข

  • การไฟฟ้าส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • การประปาส่วนภูมิภาคอำเภอพาน
  • บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด สาขาพาน
  • บริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน) สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาพาน
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาบ้านปูแกง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาท่าต้นเกี๋ยง
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาเจริญเมือง
  • ธนาคารออมสิน สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงศรีอยุธยา สาขาพาน
  • ธนาคารไทยพานิชย์ สาขาพาน
  • ธนาคารกรุงเทพ สาขาพาน
  • ธนาคารกสิกรไทย สาขาพาน
  • สถานีเดินรถเมืองพาน จังหวัดเชียงราย (บริษัท ขนส่ง จำกัด )

การขนส่งแก้ไข

รถโดยสารประจำทางแก้ไข

  • สาย 90 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ก) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์ หนานคำทัวร์
  • สาย 909 กรุงเทพฯ-เชียงราย (ข) (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 957 กรุงเทพฯ-แม่สาย (กรุงเทพฯ-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส.จำกัด สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ เชิดชัยทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-ศรีสัชนาลัย-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ สุโขทัยธานีวินทัวร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (ป.1 ป.2) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 660 ระยอง-เชียงราย-แม่สาย (VIP ด่วนพิเศษ) (ระยอง-พัทยา-ชลบุรี-ฉะเชิงเทรา-นครสวรรค์-กำแพงเพชร-ตาก-ลำปาง-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยแอร์ จำกัด
  • สาย 651 นคราชสีมา-แม่สาย (นครราชสีมา-สระบุรี-โคกสำโรง-ตากฟ้า-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถได้แก่ นครชัยทัวร์ จำกัด
  • สาย 661 เชียงราย-นครพนม (นครพนม-สกลนคร-อุดรธานี-เลย-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สมบัติทัวร์ จักรพงษ์ทัวร์
  • สาย 622 พิษณุโลก-เชียงราย-แม่สาย (พิษณุโลก-สุโขทัย-สวรรคโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย-แม่สาย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ สุโขทัยวินทัวร์
  • สาย 663 นครสวรรค์-เชียงราย (นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ นครสวรรค์ยานยนต์ (ถาวรฟาร์มทัวร์)
  • สาย 637 ขอนแก่น-เชียงราย (ขอนแก่น-ชุมแพ-หล่มสัก-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-งาว-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ อีสานทัวร์ สมบัติทัวร์
  • สาย 780 ภูเก็ต-เชียงราย (ภูเก็ต-สุราษฎร์ธานี-ชุมพร-ประจวบฯ-หัวหิน-ชะอำ-เพชรบุรี-อยุธยา-นครสวรรค์-พิษณุโลก-อุตรดิตถ์-แพร่-พะเยา-เชียงราย) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ โชครุ่งทวีทัวร์
  • สาย 148 เชียงใหม่-เชียงราย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 149 เชียงใหม่-แม่สาย (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-แม่สาย) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1661 เชียงใหม่-เชียงราย-สามเหลี่ยมทองคำ (ข) (เชียงใหม่-ลำพูน-ดอยติ-ลำปาง-งาว-พะเยา-พาน-เชียงราย-แม่จัน-เชียงแสน-สามเหลี่ยมทองคำ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 147 เชียงใหม่-พาน (เชียงใหม่-ลำปาง-งาว-พะเยา-แม่ใจ-พาน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 144 เชียงราย-เด่นชัย (เชียงราย-พาน-พะเยา-แพร่-เด่นชัย) บริษัท แพร่ยานยนต์ขนส่ง (หนานคำทัวร์) จำกัด

อ้างอิงแก้ไข

  1. ชื่อเขียนตามที่ปรากฏในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพระงาม จ.ศ. 1216
  2. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดเชียงราย ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข