อำเภอทัพทัน

อำเภอในจังหวัดอุทัยธานี ประเทศไทย

อำเภอทัพทัน เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดอุทัยธานี

อำเภอทัพทัน
แผนที่จังหวัดอุทัยธานี เน้นอำเภอทัพทัน
คำขวัญ: 
ทัพทันเมืองประวัติศาสตร์ ตลาดนัดโค-กระบือ
เลื่องลือผ้าทอ หลวงพ่อเคลือบศักดิ์สิทธิ์
งามวิจิตรเขาปฐวี
พิกัดภูมิศาสตร์: 15°27′35″N 99°53′12″E / 15.45972°N 99.88667°E / 15.45972; 99.88667
อักษรไทยอำเภอทัพทัน
อักษรโรมันAmphoe Thap Than
จังหวัดอุทัยธานี
พื้นที่
 • ทั้งหมด323.633 ตร.กม. (124.955 ตร.ไมล์)
ประชากร
 (2563)
 • ทั้งหมด38,256 คน
 • ความหนาแน่น118.21 คน/ตร.กม. (306.2 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์ 61120
รหัสภูมิศาสตร์6102
ที่ตั้งที่ว่าการที่ว่าการอำเภอทัพทัน เลขที่ 300
หมู่ที่ 1 ตำบลทัพทัน อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี 61120
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ประวัติแก้ไข

ราวประมาณปี พ.ศ. 2444 (ร.ศ.120) ที่ตั้งของที่ว่าการอำเภอทัพทันครั้งแรก อยู่ที่บริเวณวัดหนองกระดี่ ตำบลหนองยายดา ในสมัยนั้นเรียกว่า "แขวงหนองกระดี่" ต่อมาได้ตั้งเป็นอำเภอในชื่อ "อำเภอหนองกระดี่" ต่อมาใน พ.ศ. 2448 ได้ย้ายที่ว่าการอำเภอใหม่ไปตั้งที่บ้านห้วยทัพทัน และให้เปลี่ยนชื่ออำเภอเป็น "อำเภอทัพทัน" เพื่อให้ตรงกับชื่อตำบลซึ่งตั้งที่ว่าการอำเภอนั้น

ชื่อ “ทัพทัน” ปรากฏในพงศาวดารในสมัยกรุงธนบุรี โดยกองทัพไทยที่มีเจ้าพระยายมราช เจ้าพระยาราชสุภาวดี และเจ้าพระยารามัญวงศ์ เป็นนายทัพ ทำการขับไล่ทหารพม่าที่มีนายทัพชื่อ กะละโม่ ถอยร่นจากเมืองกำแพงเพชรมาทางเมืองอุทัยธานี ซึ่งฝ่ายไทยได้ยกทัพติดตามมาทันทหารพม่าที่หมู่บ้านแห่งหนึ่ง ทำการรบพุ่งโจมตีจนฝ่ายพม่าแตกพ่ายไปชาวบ้านจึงได้ขนานนามหมู่บ้านนี้ว่า "บ้านห้วยทัพทัน" หรือ “บ้านทัพทัน” จึงเป็นที่มาของชื่ออำเภอทัพทันในปัจจุบัน

  • วันที่ 25 มีนาคม 2448 เปลี่ยนแปลงชื่ออำเภอหนองกระดี่ จังหวัดอุทัยธานี เป็น อำเภอทัพทัน[1]
  • วันที่ 11 มิถุนายน 2448 ย้ายนายอำเภอหนองกระดี่ (อำเภอทัพทัน) ให้ไปเป็นนายอำเภอหนองพลวง[2] ที่ตำแหน่งยังว่างอยู่ และให้หลวงศรีราชยศพธำมรง เมืองอุไทยธานี มาเป็นนายอำเภอหนองกระดี่
  • วันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2464 มีฐานะเป็นอำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี มณฑลนครสวรรค์ มีทั้งหมด 13 ตำบล ได้แก่ ตำบลทัพทัน ตำบลเขาขี้ฝอย ตำบลทุ่งนาไทย ตำบลหนองหญ้าปล้อง ตำบลพลวงสองนาง ตำบลตลุกดู่ ตำบลหนองสระ ตำบลหนองกลางดง ตำบลมาบแก ตำบลสว่างอารมณ์ ตำบลวังเมือง ตำบลหนองกระทุ่ม และตำบลหนองยายดา[3]
  • วันที่ 17 มกราคม 2468 แยกพื้นที่ตำบลลาดยาว ตำบลหนองยาว ตำบลวังม้า อำเภอโกรกพระ ตำบลเนินขี้เหล็ก ตำบลบ้านไร่ อำเภอบรรพตพิสัย จังหวัดนครสวรรค์ และตำบลมาบแก ตำบลวังเมือง อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี ไปจัดตั้งเป็น อำเภอลาดยาว และให้ขึ้นการปกครองกับจังหวัดนครสวรรค์[4]
  • วันที่ 31 ธันวาคม 2483 ยุบตำบลเขาขี้ฝอย รวมกับท้องที่ตำบลทุ่งนาไทย
  • วันที่ 30 กันยายน 2490 แบ่งการปกครองหมู่ที่ 2,7,8,9,12,13 (ในขณะนั้น) ของตำบลทุ่งนาไทย ตั้งขึ้นเป็นตำบลเขาขี้ฝอย[5]
  • วันที่ 15 ตุลาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลทัพทัน ในท้องที่บางส่วนของตำบลทัพทัน[6]
  • วันที่ 19 กรกฎาคม 2503 โอนพื้นที่หมู่ 7,8 (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองยายดา ไปตั้งเป็นหมู่ 7,8 ของตำบลสว่างอารมณ์ และ โอนพื้นที่หมู่ 10 (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองยายดา ไปตั้งเป็นหมู่ 8 ของตำบลพลวงสองนาง[7]
  • วันที่ 27 ธันวาคม 2503 แยกพื้นที่ตำบลสว่างอารมณ์ ตำบลไผ่เขียว ตำบลพลวงสองนาง และตำบลหนองหลวง อำเภอทัพทัน ไปจัดตั้งเป็น กิ่งอำเภอสว่างอารมณ์[8] และให้ขึ้นการปกครองกับอำเภอทัพทัน
  • วันที่ 23 เมษายน 2506 จัดตั้งสุขาภิบาลสว่างอารมณ์ ในท้องที่บางส่วนของตำบลสว่างอารมณ์[9]
  • วันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ตั้งกิ่งอำเภอสว่างอารมณ์ อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี เป็น อำเภอสว่างอารมณ์[10]
  • วันที่ 16 สิงหาคม 2509 ตั้งที่ทำการไปรษณีย์ทัพทัน[11] อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี
  • วันที่ 25 กุมภาพันธ์ 2512 จัดตั้งสุขาภิบาลตลุกดู่ ในท้องที่ทั้งหมดของตำบลตลุกดู่[12]
  • วันที่ 11 สิงหาคม 2536 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลทัพทัน[13] เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น
  • วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะสุขาภิบาลทัพทัน และสุขาภิบาลตลุกดู่ เป็นเทศบาลตำบลทัพทัน และเทศบาลตำบลตลุกดู่ ตามลำดับ[14] ด้วยผลของกฎหมาย
  • วันที่ 6 กรกฎาคม 2547 ยุบสภาตำบลทัพทัน และสภาตำบลหนองหญ้าปล้อง รวมกับเทศบาลตำบลทัพทัน[15]
  • วันที่ 6 กรกฎาคม 2547 ยุบสภาตำบลเขาขี้ฝอย และสภาตำบลทุ่งนาไทย รวมกับเทศบาลตำบลทัพทัน[16]

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอทัพทันตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอทัพทันแบ่งเขตการปกครองย่อยออกเป็น 10 ตำบล 90 หมู่บ้าน ได้แก่

1. ทัพทัน (Thap Than) 8 หมู่บ้าน 6. หนองยายดา (Nong Yai Da) 8 หมู่บ้าน
2. ทุ่งนาไทย (Thung Na Thai) 7 หมู่บ้าน 7. หนองกลางดง (Nong Klang Dong) 11 หมู่บ้าน
3. เขาขี้ฝอย (Khao Khi Foi) 6 หมู่บ้าน 8. หนองกระทุ่ม (Nong Krathum) 15 หมู่บ้าน
4. หนองหญ้าปล้อง (Nong Ya Plong) 6 หมู่บ้าน 9. หนองสระ (Nong Sa) 7 หมู่บ้าน
5. โคกหม้อ (Khok Mo) 5 หมู่บ้าน 10. ตลุกดู่ (Taluk Du) 17 หมู่บ้าน

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอทัพทันประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 7 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลตำบลทัพทัน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทัพทัน ตำบลทุ่งนาไทย ตำบลเขาขี้ฝอย และตำบลหนองหญ้าปล้องทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลตลุกดู่ ครอบคลุมพื้นที่ของตำบลตลุกดู่ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองสระ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองสระทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลโคกหม้อ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกหม้อทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองยายดา ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองยายดาทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกลางดง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกลางดงทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกระทุ่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกระทุ่มทั้งตำบล

อ้างอิงแก้ไข

  1. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย [เปลื่ยนชื่ออำเภอหนองกระดี่ เป็นอำเภอทัพทัน]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 22 (52): 1182. March 25, 1905.
  2. "แจ้งความกระทรวงมหาดไทย [ย้ายขุนบำรุงอุไทยสถานนายอำเภอหนองกระดี่ เป็นนายอำเภอหนองพลวง ให้หลวงศรีราชยศพธำมรง เมืองอุทัยธานี เป็นนายอำเภอหนองกระดี่]" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 22 (11): 219. June 11, 1905.
  3. "ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง ใช้พระราชบัญญัติประถมศึกษา พ.ศ. ๒๔๖๔ ในท้องที่มณฑลนครสวรรค์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 38 (0 ก): 576–583. February 26, 1921.
  4. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยุบแยกและตั้งอำเภอในมณฑลนครสวรรค์" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 42 (0 ก): 260–262. January 17, 1925.
  5. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งตำบลในจังหวัดต่าง ๆ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 64 (46 ง): 2507–2533. September 30, 1947.
  6. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลทัพทัน อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 73 (83 ง): (ฉบับพิเศษ) 97-98. October 15, 1956.
  7. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอในท้องที่อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 77 (60 ง): 1766–1769. July 19, 1960.
  8. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ยกฐานะตำบลขึ้นเป็นกิ่งอำเภอ" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 77 (108 ง): 2562–2564. December 27, 1960.
  9. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลสว่างอารมณ์ กิ่งอำเภอสว่างอารมณ์ อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (38 ง): 1195–1196. April 23, 1963.
  10. "พระราชกฤษฎีกาตั้งอำเภอบ่อพลอย อำเภอไทรโยค อำเภอหนองปรือ อำเภอหนองสองห้อง อำเภอประทาย อำเภอห้วยแถลง อำเภอละหานทราย อำเภอกุยบุรี อำเภอตาพระยา อำเภอหนองไผ่ อำเภอนาเชือก อำเภอวัดเพลง อำเภอพนัสนิคม อำเภอภูกระดึง อำเภอปรางค์กู่ อำเภอท่าช้าง อำเภอบ้านด่านลานหอย อำเภอบ้านดุง อำเภอสว่างอารมณ์ และอำเภอกุดชุม พ.ศ. ๒๕๐๖" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 80 (72 ก): 362–366. July 16, 1963.
  11. "ประกาศกระทรวงคมนาคม เรื่อง เปิดที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขประทาย ทัพทัน ประโคนชัย และสตึก" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 83 (70 ง): 2612. August 16, 1966.
  12. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลตลุกดู่ อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 86 (16 ง): 520–521. February 25, 1969.
  13. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลทัพทัน อำเภอทัพทัน จังหวัดอุทัยธานี" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 110 (108 ง): (ฉบับพิเศษ) 9-10. August 11, 1993.
  14. "พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒" (PDF). ราชกิจจานุเบกษา. 116 (9 ก): 1–4. February 24, 1999.
  15. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง รวมสภาตำบลกับเทศบาล" (PDF). July 1, 2004: 1–3. Cite journal requires |journal= (help)
  16. "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล" (PDF). September 24, 2004: 1–2. Cite journal requires |journal= (help)