เปิดเมนูหลัก

อำเภอดอกคำใต้

อำเภอในจังหวัดพะเยา ประเทศไทย

ดอกคำใต้ (คำเมือง: Lanna-Dok Kham Tai.png) เป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดพะเยาและอยู่ใกล้กับตัวเมืองพะเยามากที่สุด อยู่ห่างตัวเมืองเพียง 11 กิโลเมตร ประวัติอำเภอดอกคำใต้ ในสมัยสุโขทัยเป็นราชธานี ซึ่งมีพ่อขุนรามคำแหงเป็นกษัตริย์ ได้มีสัมพันธ์ไมตรีอย่างดียิ่งกับเมืองภูกามยาว( จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน ) ซึ่งมีพญางำเมืองเป็นกษัตริย์ พ่อขุนรามคำแหงได้เสด็จมาเยี่ยมเป็นประจำ โดยยกขบวนช้าง ม้า บริวาร มาเป็นอันมาก โดยเสด็จผ่านทางเวียงโกศัย( เมืองแพร่ ) ผ่านมาทางอำเภอดอกคำใต้ จนถึงเมืองภูกามยาว จนเกิดรอยตีนช้าง ตีนม้า เมื่อฝนตกทำให้น้ำไหลตามรอยตีนช้าง ตีนม้า จนกลายเป็นร่องลึก เรียกว่า “แม่น้ำร่องช้าง” ประชาชนเห็นว่าเป็นแหล่งที่อุดมสมบูรณ์จึงมาตั้งบ้านแปงเมืองอยู่ตามลำน้ำ และประกอบกับสองฝั่งลำน้ำร่องช้างมีต้นดอกคำใต้ขึ้นเป็นอันมาก จึงตั้งชื่อชุมชนนี้ว่า บ้านดอกคำใต้ ต่อมาชุมชนมีขนาดใหญ่ขึ้น และยกฐานะเป็นอำเภอเมื่อ พ.ศ. 2397 และถูกยุบเป็นตำบล เมื่อ พ.ศ. 2457 จนถึง พ.ศ. 2500 ได้ยกฐานะเป็นกิ่งอำเภอ และเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2508 ได้ยกฐานะเป็นอำเภออีกครั้งจนถึงปัจจุบัน

อำเภอดอกคำใต้
แผนที่จังหวัดพะเยา เน้นอำเภอดอกคำใต้
คำขวัญ: ดอกคำใต้เมืองคนงาม วัฒนธรรมหลากหลาย มากมายหัตถกรรม พระธาตุงามจอมไคร้ ร่องช้างแหล่งอาศัย มากน้ำใจชาวประชา
พิกัดภูมิศาสตร์: 19°9′45″N 99°59′36″E / 19.16250°N 99.99333°E / 19.16250; 99.99333
อักษรไทยอำเภอดอกคำใต้
อักษรโรมันAmphoe Dok Khamtai
จังหวัดพะเยา
พื้นที่
 • ทั้งหมด823.3 ตร.กม. (317.9 ตร.ไมล์)
ประชากร (2561)
 • ทั้งหมด69,343
 • ความหนาแน่น84.22 คน/ตร.กม. (218.1 คน/ตร.ไมล์)
รหัสไปรษณีย์56120
รหัสภูมิศาสตร์5605
ที่อยู่
ที่ว่าการ
ที่ว่าการอำเภอดอกคำใต้ 318 หมู่ 8 ถนนพะเยา-เชียงคำ ตำบลดอนศรีชุม อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา 56120
สารานุกรมประเทศไทย ส่วนหนึ่งของสารานุกรมประเทศไทย

ที่ตั้งและอาณาเขตแก้ไข

อำเภอดอกคำใต้ตั้งอยู่ทางตอนกลางของจังหวัด มีอาณาเขตติดต่อกับอำเภอข้างเคียง ดังนี้

การแบ่งเขตการปกครองแก้ไข

การปกครองส่วนภูมิภาคแก้ไข

อำเภอดอกคำใต้แบ่งเขตการปกครองเป็น 12 ตำบล 125 หมู่บ้าน ได้แก่

ที่ ชื่อตำบล ตัวเมือง อักษรโรมัน จำนวนหมู่บ้าน จำนวนครัวเรือน จำนวนประชากร[1]
1. ดอกคำใต้   Dok Kham Tai 10 2218 6015
2. ดอนศรีชุม   Si Don Chum 10 2389 6302
3. บ้านถ้ำ   Ban Tham 12 2742 8493
4. บ้านปิน   Ban Pin 10 1789 5319
5. ห้วยลาน   Huai Lan 16 2959 9088
6. สันโค้ง   San Khong 11 1992 6482
7. ป่าซาง   Pa Sang 10 1685 5246
8. หนองหล่ม   Nong Lom 9 1854 5920
9. ดงสุวรรณ   Dong Suwan 11 1739 5091
10. บุญเกิด   Bun Koet 9 1730 4761
11. สว่างอารมณ์   Sawang Arom 8 1386 4078
12. คือเวียง   Khue Wiang 9 1532 4608

การปกครองส่วนท้องถิ่นแก้ไข

ท้องที่อำเภอดอกคำใต้ประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 11 แห่ง ได้แก่

  • เทศบาลเมืองดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบุญเกิดทั้งตำบล[2] บางส่วนของตำบลดอกคำใต้ บางส่วนของตำบลดอนศรีชุม และพื้นที่ตำบลสว่างอารมณ์ทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลบ้านถ้ำ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านถ้ำทั้งตำบล[3][4]
  • เทศบาลตำบลห้วยลาน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลห้วยลานทั้งตำบล
  • เทศบาลตำบลหนองหล่ม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองหล่มทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอกคำใต้ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอกคำใต้ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดอนศรีชุม ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนศรีชุม (เฉพาะนอกเขตเทศบาลเมืองดอกคำใต้)
  • องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านปิน ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านปินทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลสันโค้ง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลสันโค้งทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลป่าซาง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลป่าซางทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลดงสุวรรณ ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดงสุวรรณทั้งตำบล
  • องค์การบริหารส่วนตำบลคือเวียง ครอบคลุมพื้นที่ตำบลคือเวียงทั้งตำบล

รถโดยสารประจำทางแก้ไข

  • สาย 962 กรุงเทพ-เชียงของ (กรุงเทพ-นครสวรรค์-แพร่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง-เชียงของ) บริษัทผู้เดินรถ ได้แก่ บขส. สมบัติทัวร์ โชครุ่งทวีทัวร์ สยามเฟิร์สทัวร์ บุษราคัมทัวร์ เชิดชัยทัวร์ blue 9 ไทยพัฒนกิจ จำกัด
  • สาย 671 เชียงใหม่-เชียงของ (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง-เชียงของ) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 113 เชียงใหม่-น่าน (เชียงใหม่-แม่ขะจาน-วังเหนือ-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-น่าน) บริษัท ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 1131 เชียงใหม่-เชียงม่วน (เชียงใหม่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน) ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 6711 เชียงใหม่-เทิง (เชียงใหม่-พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ-เทิง) ไทยพัฒนกิจขนส่ง จำกัด
  • สาย 2160 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ) บริษัท ดอกคำใต้เดินรถ จำกัด
  • สาย 197 พะเยา-ปง (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง) บริษัท อารยะเดินรถ จำกัด
  • สาย 612 พะเยา-น่าน (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-บ้านหลวง-น่าน) บริษัท พะเยาขนส่ง จำกัด

สถานที่ท่องเที่ยวแก้ไข

  • หน่วยพิทักษ์ป่าห้วยชมพู-ผาเทวดา
  • ทุ่งทานตะวัน วีถีชีวิตเกษตรปลอดภัยบ้านจำไก่ ตำบลสันโค้ง (ปิดไปแล้ว)
  • วัดพระธาตุแสงแก้วมงคล
  • วัดบุญเกิด
  • วัดพระธาตุดอยน้อย
  • ถ้ำฝนแสนห่า
  • วนอุทยานบ้านถ้ำ
  • วัดพระธาตุจอมไคร้
  • สวนสาธารณะดงหอหนองหล่ม บ่อน้ำ 1.000 ปี หมู่ที่ 8 ตำบลหนองหล่ม
  • ถ้ำปางงุ้น (ถ้าหลวงหรือถ้ำสามพี่น้อง) หมู่ที่ 6 บ้านปางงุ้น ตำบลหนองหล่ม
  • หนองหล่มตำบลสุขภาวะ (แหล่งท่องเที่ยวชุมชน)
  • วัดศรีชุม (พระเจ้าทันใจ อายุ 700 กว่าปี )
  • วัดพระธาตุจอมศีล ตำบลบ้านถ้ำ
  • อ่างเก็บน้ำร่องสัก ตำบลบ้านปิน
  • วัดพระธาตุแจ่โหว้

สถานศึกษาแก้ไข

ระดับมัธยมศึกษาแก้ไข

  • ดอกคำใต้วิทยาคม
  • ถ้ำปินวิทยาคม
  • งำเมืองวิทยาคม

ระดับอาชีวศึกษาแก้ไข

  • วิทยาลัยเทคนิคดอกคำใต้
  • วิทยาลัยเทคโนโลยีวงศ์กาญจนา ( เอกชน )

ธนาคารแก้ไข

  • ธนาคารกรุงเทพฯ สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารกรุงไทย สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารออมสิน สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขาดอกคำใต้
  • ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร สาขา ถ้ำปิน

สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์แก้ไข

  1. ศาลาทรงไทยไม้เก่าบ้านห้วยลาน
  2. ถ่านอัดแท่ง
  3. เซรามิก
  4. แคบหมูอัจฉรา
  5. ไม้กวาดลายดอกแก้ว
  6. ผ้าคลุมไหล่ไหม
  7. ข้าวหอมมะลิและข้าวกล้อง
  8. ผ้าลายเกร็ดเต๋า
  9. กระติบข้าว
  10. เครื่องปั้นดินเผา บ้านสันจกปก
  11. ครีมมะขามแม่แสงดี หนองหล่ม สินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ระดับจังหวัด

การคมนาคมแก้ไข

ถนนสายสำคัญแก้ไข

  • 1021 พะเยา-เชียงคำ (พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-เชียงคำ 76 กิโลเมตร)
  • 1251 ดอกคำใต้-เชียงม่วน (ดอกคำใต้-เชียงม่วน 70 กิโลเมตร)
  • 1091 พะเยา-น่าน ( พะเยา-ดอกคำใต้-จุน-ปง-เชียงม่วน-บ้านหลวง-น่าน 176 กิโลเมตร)

อ้างอิงแก้ไข

  1. จำนวนประชากรและบ้าน จำแนกเป็นรายอำเภอ และรายตำบล จังหวัดพะเยา ณ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2553, สำนักบริหารทะเบียน กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย
  2. [1]๒๔ กันยายน ๒๕๔๗ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลบุญเกิด รวมกับเทศบาลตำบลดอกคำใต้ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา
  3. [2]๓๐ กันยายน ๒๕๓๕ ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบ้านถ้ำ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา
  4. [3]๒๔ กันยายน ๒๕๔๗ ประกาศกระทรงมหาดไทย เรื่อง การยุบรวมสภาตำบลกับเทศบาล สภาตำบลบ้านถ้ำ รวมกับเทศบาลตำบลบ้านถ้ำ อำเภอดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา