สี่หมื่น วณีสอน

นายสี่หมื่น วณีสอน หรือ เจ้าศรีหมื่น วณีสอน[1] เป็นอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ อดีตนายอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ และเป็นผู้นำชาวนาในพื้นที่อำเภอสันป่าตอง

สี่หมื่น มณีสอน
สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่
ดำรงตำแหน่ง
11 มิถุนายน พ.ศ. 2482 – 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2488
ข้อมูลส่วนบุคคล
เกิด 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2431
เสียชีวิต 15 สิงหาคม พ.ศ. 2519 (88 ปี)
ผู้วางระบบชลประทานฝายเจ้าสี่หมื่น

ประวัติแก้ไข

นายสีหมื่น วณีสอน เป็นบุตรของพญาเทพวณีสอน หรือ พระยาเทพวณีสอน ข้าราชการในคุ้มหลวงสมับพระเจ้าอินทวิชยานนท์ จนถึงสมัยเจ้าแก้วนวรัฐ สมรสกับนางเซงโฉ่ สาวเชื้อสายพม่า

ในปี พ.ศ. 2446 สีหมื่นได้รับการศึกษาในคุ้มหลวงได้รับรางวัลที่ 1 ในการสอบไล่ชั้น 5 ได้รับรางวัลเป็นหีบเครื่องแต่งตัวและหนังสือมูลค่า 57 บาท 32 อัฐ

[2]

การทำงานแก้ไข

สี่หมื่น มณีสอน เคยรับราชการเป็นนายอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่[3]

ต่อมาได้รับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2482[4] แทนนายอินทร สิงหเนตร ซึ่งถูกสภาผู้แทนราษฎรมีมติขับออกจากตำแหน่ง ในระหว่างการทำงานของนายสีหมื่น มณีสอน เขามีบทบาทในการตั้งกระทู้ติดตามการบริหารงานของรัฐบาล เช่น

  • การขึ้นราคาบุหรี่ของกรมสรรพสามิต[5]
  • การวางหลักการในการโยกย้ายข้าราชการ[6]
  • การหยุดราชการในวันธรรมสวนะ[7]
  • การบูรณะปฏิสังขรณ์พระธาตุดอยสุเทพ[8]

การวางระบบชลประทานแก้ไข

 
อนุสาวรีย์ผู้นำเหมืองฝาย ตำบลมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่

นอกจากงานการเมือง นายสี่หมื่น มณีสอน ยังมีบทบาทเป็นผู้นำชาวนาในพื้นที่ บุกเบิกการสร้างฝายในลุ่มน้ำขาน นำกำลังชาวบ้านขุดเหมืองส่งน้ำลึกถึง 8 เมตร ความยาวกว่า 20 กิโลเมตร ในเวลา 6 เดือน ใช้กำลังชาวบ้านวันละกว่า 3,000 คน ส่งผลให้พื้นที่ของราษฎรกว่า 20,000 ไร่ มีน้ำใช้ นับเป็นการสร้างระบบวิศวกรรมชลประทานในพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม[9][10]

ชาวบ้านจึงสร้างอนุสาวรีย์ผู้นำเหมืองฝายไว้เป็นอนุสรณ์บริเวณตำบลมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นลักษณะกู่แบบล้านนา บรรจุอัฐิของนายสี่หมื่น และภริยา

อ้างอิงแก้ไข

  1. ชุมชนลัวะจากศูนย์กลางข้อมูลทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม
  2. หนังสือพิมพ์ไทยนิวส์ วันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562
  3. ขุนยุหว่า ตระกูล เมธาสัย
  4. http://www.kpi.ac.th/media_kpiacth/pdf/M8_34.pdf
  5. กระทู้ถามที่ ๖๑/๒๔๘๕ ของนายสี่หมื่น วนีสอน ผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง กระทู้ถามเกี่ยวกับกรมสรรพสามิต
  6. กระทู้ถามที่ ๕๙/๒๔๘๕ ของนายสี่หมื่น วนีสอน ผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง การโยกย้ายข้าราชการ
  7. กระทู้ถามที่ ๑๒๑/๒๔๘๕ ของนายสี่หมื่น วนีสอน ผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง การหยุดราชการในวันธรรมสวนะแทนวันอาทิตย์
  8. กระทู้ถามที่ ๖๔/๒๔๘๕ ของนายสี่หมื่น วนีสอน ผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง การปฏิสังชรณ์พระธาตุดอยสุเทพ
  9. พรพิไล เลิศวิชา. ชุมชนหมู่บ้านลุ่มน้ำขาน กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย. 2546
  10. http://www.cmruir.cmru.ac.th/bitstream/123456789/1969/8/Chapter5.pdf