เปิดเมนูหลัก

สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์

สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ หรือ สหภาพสวีเดน–นอร์เวย์ หรือ สวีเดน–นอร์เวย์ (สวีเดน: Svensk-norska unionen; นอร์เวย์: Den svensk-norske union) คือรัฐร่วมประมุขระหว่างสวีเดนและนอร์เวย์ภายใต้การปกครองของราชวงศ์เบอร์นาดอตต์ ระหว่างปี ค.ศ. 1814 ถึง ค.ศ. 1905[3] ก่อนที่สวีเดนจะยอมรับการออกจากสหภาพของนอร์เวย์[4] รัฐทั้งสองมีรัฐธรรมนูญและอธิปไตยทั้งสามเป็นของตนเองซึ่งรวมถึงกองทัพ ศาสนจักร และการคลัง ส่วนพระมหากษัตริย์ประทับในกรุงสต็อกโฮล์ม ทรงมีอำนาจในการแต่งตั้งเอกอัคราชทูตประจำประเทศในต่างแดน ในส่วนของนอร์เวย์มีผู้สำเร็จราชการแทนทำหน้าที่บริหาราชการ ในสวีเดนจนถึง ค.ศ. 1829 และในนอร์เวย์จนถึง ค.ศ. 1856 โดยยกเลิกตำแหน่งรักษาการเมื่อปี ค.ศ. 1873 นโยบายต่างประเทศเป็นหน้าที่ของกระทรวงการต่างประเทศจนถึง ค.ศ. 1905 ภายหลังการล่มสลายของสหราชอาณาจักร

สหราชอาณาจักร สวีเดนและนอร์เวย์
Förenade konungarikena Sverige och Norge
De forenede Kongeriger Norge og Sverige
รัฐร่วมประมุข

 

ค.ศ. 1814–ค.ศ. 1905
 

ธงฉานและธงราชทูต ตราแผ่นดิน
สหราชอาณาจักรสวีเดนและนอร์เวย์ ค.ศ. 1905
เมืองหลวง สต็อกโฮล์ม และ คริสตีเนีย[a]
ภาษา สวีเดน, เดนมาร์ก, นอร์เวย์[b] และซามิตะวันตก
ศาสนา ศาสนาคริสต์
นิกายโปรเตสแตนต์ (ลูเทอแรน)
รัฐบาล ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ
ราชวงศ์เบอร์นาดอตต์
 -  ค.ศ. 1814–1818 พระเจ้าคาร์ลที่ 13
 -  ค.ศ. 1818–1844 พระเจ้าคาร์ลที่ 14 (โยฮันที่ 3)
 -  ค.ศ. 1844–1859 พระเจ้าออสการ์ที่ 1
 -  ค.ศ. 1859–1872 พระเจ้าคาร์ลที่ 15
 -  ค.ศ. 1872–1905 สมเด็จพระเจ้าออสการ์ที่ 2
สภานิติบัญญัติ ฝ่ายนิติบัญญัติ:[d]
 -  รัฐสภาสวีเดน สภาริกสดาก
 -  รัฐสภานอร์เวย์ สภาสตอร์ทติง
ยุคประวัติศาสตร์ คริสต์ศตวรรษที่ 19
 -  สนธิสัญญาคีล 14 มกราคม ค.ศ. 1814
 -  สถาปนา 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1814
 -  รัฐสภานอร์เวย์เลือกพระเจ้าคาร์ลที่ 13 ขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1814
 -  ประกาศใช้รัฐธรรมนูญนอร์เวย์ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม 4 พฤศจิกายน ค.ศ. 1814
 -  ประกาศใช้สกุลเงินเดียวกัน 16 ตุลาคม ค.ศ. 1875
 -  นอร์เวย์ประกาศเอกราช 7 มิถุนายน ค.ศ. 1905
 -  ความเป็นสหภาพสิ้นสุดลง 13 สิงหาคม ค.ศ. 1905
 -  สิ้นสุด 13 สิงหาคม ค.ศ. 1905
พื้นที่
 -  ค.ศ. 1905 774,184 ตร.กม. (298,914 ตารางไมล์)
ประชากร
 -  ค.ศ. 1820 ประมาณการ 3,550,000[c] คน 
 -  ค.ศ. 1905 ประมาณการ 7,560,000[c] คน 
สกุลเงิน สวีเดน:
ริกสดาเลอร์ (ค.ศ. 1814–1873)
โครนาสวีเดน (ค.ศ. 1873–1905)
นอร์เวย์:
สเปซีดาเลอร์ (ค.ศ. 1814–1875)
โครนานอร์เวย์ (ค.ศ. 1875–1905)
a. ^ พระมหากษัตริย์ประทับอยู่ ณ กรุงสต็อกโฮล์ม (เป็นส่วนมาก) และกรุงคริสตีเนีย (ปีละหนึ่งเดือนโดยปกติ) ทรงมี่ราชกิจกับทั้งคณะรัฐมนตรีร่วมของสองประเทศในสหภาพ และคณะรัฐมนตรีเฉพาะของสวีเดนหรือนอร์เวย์ ซึ่งในเวลาที่พระมหากษัตริย์มิได้ประทับอยู่ในนอร์เวย์ รัฐมนตรีนอร์เวย์ส่วนมากในคณะรัฐมนตรีจะประชุมกันที่กรุงคริสตีเนีย

b. ^ มีการเลิกใช้ภาษาเขียนของนอร์เวย์ (บูกมอล) ตั้งแต่ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16 โดยเปลี่ยนไปใช้ภาษาเดนมาร์กแทน ซึ่งภาษาเขียนของเดนมาร์กนี้ยังคงถูกใช้ต่อไป แม้กระทั่งในช่วงการรวมเป็นสหภาพกับสวีเดน แต่ถูกดัดแปลงเล็กน้อยในช่วงครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 19 ต่อมาในปี ค.ศ. 1885 สภาสตอร์ทติงยอมรับภาษานือนอสก์ (ภาษานอร์เวย์ใหม่) เป็นภาษาราชการเทียบเท่ากับภาษาเดนมาร์ก
c. ^ ค.ศ. 1820: 2,585,000 คนในสวีเดน และ 970,000 คนในนอร์เวย์[1]
ค.ศ. 1905: 5,260,000 คนในสวีเดน และ 2,300,000 คนในนอร์เวย์[2]
d. ^ แต่เดิมสภาริกสดากของสวีเดนคือรัฐสภาที่ประกอบไปด้วยสี่ฐานันดร จนกระทั่ง ค.ศ. 1866 มีการเปลี่ยนแปลงไปใช้ระบบสองสภา ส่วนสภาสตอร์ทติงของนอร์เวย์ใช้ระบบสภาเดี่ยวมาแต่เดิม ซึ่งเสียงส่วนใหญ่ในสภาทำหน้าที่เลือกบุคคลมาดำรงตำแหน่งในคณะรัฐมนตรี

นอร์เวย์มีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกับเดนมาร์ก, แต่เดนมาร์ก-นอร์เวย์เป็นพันธมิตรร่วมกับจักรวรรดินโปเลียน โดยมีสาเหตุจากการที่สหราชอาณาจักรบริเตนใหญ่และไอร์แลนด์และจักรวรรดิรัสเซียเข้าร่วมสงครามหลังจากที่สวีเดนเข้าครอบครองฟินแลนด์ ค.ศ. 1809 ในปี ค.ศ. 1814 นอร์เวย์ขอแยกตัวออกจากเดนมาร์กภายใต้สนธิสัญญาคีล ส่งผลให้นอร์เวย์เป็นอิสรภาพ โดยมีการเรียกประชุมสภาร่างรัฐธรรมนูญที่อิดโวลส์

ภายหลังจากการประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งนอรเวย์ เมื่อวันที่ 17 พฤษภาคม ค.ศ. 1814, พระเจ้าคริสเตียนที่ 8 (เจ้าชายคริสเตียน เฟรเดอริค) ทรงได้รับเลือกตั้งเป็นสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งนอร์เวย์ ระหว่างสงครามสวีเดน-นอร์เวย์ (ค.ศ. 1814) และ การประชุมใหญ่แห่งมอสส์ เจ้าชายคริสเตียน เฟรเดอริคทรงสละราชสมบัติภายหลังการเรียกประชุมรัฐสภา, Storting, โดยให้ความเห็นชอบรัฐธรรมนูญใหม่ และ การเข้าเป็นสหภาพร่วมกับสวีเดน. พระเจ้าคาร์ลที่ 13 ทรงลงพระปรมาภิทัยร่างรัฐธรรมนูญของสหภาพเมื่อวันที่ 4 พฤศจิกายน. วันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ. 1905 รัฐสภาประกาศว่ากษัตริย์แห่งสวีเดนไม่ได้เป็นกษัตริย์ของนอร์เวย์อีกต่อไป ทำให้การล่มสลายของสหราชอาณาจักรมีผลนับแต่นั้น ปฏิกิริยาตอบกลับในสวีเดนรุนแรงและสงครามระหว่างนอร์เวย์และสวีเดนใกล้จะเริ่มขึ้น เนื่องมากจากการลงประชามติทั้งสองครั้งเกิดขึ้นในปีเดียวกัน จึงเป็นตัวกำหนดให้สหภาพกับสวีเดนล่มสลายและชาติใหม่ของนอร์เวย์เป็นการปกครองโดยมีกษัตริย์เป็นประมุข มีผลในวันที่ 26 ตุลาคม ภายหลังจากการรับรองผลการออกเสียงประชามติให้ฟื้นฟูสถาบันกษัตริย์ขึ้นอีกครั้ง เจ้าชายคาร์ลแห่งเดนมาร์กทรงได้รับเลือกตั้งเป็นสมเด็จพระราชาธิบดีองค์ใหม่ และ ทำพิธีบรมราชาภิเษกในวันที่ 18 พฤศจิกายน ทรงมีพระนามว่า สมเด็จพระราชาธิบดีโฮกุนที่ 7

เนื้อหา

ภูมิหลังแก้ไข

ผลพวงจากสงครามนโปเลียนแก้ไข

สวีเดนสูญเสียฟินแลนด์แก่รัสเซียแก้ไข

สหราชอาณาจักรแก้ไข

พระราชบัญญัติสหภาพแก้ไข

ดูบทความหลักที่: Riksakten

การควบรวม และ แยกสลายแก้ไข

 
พระเจ้าคาร์ลที่ 14 (พระเจ้าโยฮันที่ 3 แห่งนอร์เวย์) ในเครื่องแบบเต็มยศจอมทัพ.

การรวมสหราชอาณาจักร ค.ศ.1844–1860แก้ไข

 
สแกนดิเนเวียร์นิยม

สาเหตุแห่งการล่มสลายแก้ไข

 
สมเด็จพระเจ้าออสการ์ที่ 2 ในเครื่องแบบเต็มยศจอมทัพ.

การล่มสลายของสหราชอาณาจักรแก้ไข

การเมืองการปกครองแก้ไข

กองทัพแก้ไข

เศรษฐกิจแก้ไข

ดูเพิ่มแก้ไข

เชิงอรรถแก้ไข

  1. Tacitus.no - Skandinaviens befolkning (in Swedish)
  2. SSB - 100 års ensomhet? Norge og Sverige 1905–2005 (in Norwegian)
  3. "Sweden". World Statesmen. สืบค้นเมื่อ 17 January 2015.
  4. "Norway". World Statesmen. สืบค้นเมื่อ 17 January 2015.

วรรณกรรมแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข