สมเด็จพระจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1

"Haile Selassie" เปลี่ยนทาง มาที่นี่ สำหรับนักมานุษยวิทยา ดูที่ โยฮันเนส ฮัยเลอ-ซึลลาเซ
"Ras Tafari" เปลี่ยนทาง มาที่นี่ สำหรับขบวนการทางศาสนาที่บูชาเฮยิเล ซึลลาเซ ดูที่ ขบวนการราสทาฟารี

สมเด็จพระจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1 (แม่แบบ:Lang-gez[nb 2]พระนามเดิม ทาฟารี มาโคนเนน; 23 กรกฎาคม 1892 - 27 สิงหาคม 1975)[3] เป็นจักรพรรดิแห่งจักรวรรดิเอธิโอเปีย ครองราชย์ตั้งแต่ปี 1930 และสละราชสมบัติในปี 1974 และทรงเคยดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ก่อนขึ้นครองราชย์ตั้งแต่ปี 1916 พระองค์เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ของเอธิโอเปีย[4][5] และเป็นสมาชิกในราชวงศ์โซโลมอนซึ่งสืบทอดเชื้อสายมาจากเมเนลิคที่หนึ่ง

สมเด็จพระจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1
จักรพรรดิแห่งเอธิโอเปีย
Haile Selassie in full dress (cropped).jpg
พระบรมฉายาลักษณ์เมื่อปี 1970
จักรพรรดิเอธิโอเปีย
ครองราชย์2 เมษายน 1930 – 12 กันยายน 1974[nb 1]
ราชาภิเษก2 พฤศจิกายน 1930
ก่อนหน้าเซวดีทู
ถัดไปอามฮา เซลาซี
นายกรัฐมนตรี
ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
ครองราชย์27 กันยายน 1916 – 2 เมษายน 1930
ก่อนหน้าเทสอซมา นาเดว
ถัดไปอีจีกาเยฮู อามฮา ซึลลาเซ
กษัตริย์เซวดีทู
คู่อภิเษกสมเด็จพระจักรพรรดินีเมเนน อัสเฟาแห่งเอธิโอเปีย
พระราชบุตรเจ้าหญิงโรมาเนเวิค เฮลี ซึลลาเซ
เจ้าหญิงเทเน็คเนเวิก
สมเด็จพระจักรพรรดิอัมฮา ซึลลาเซ แห่งเอธิโอเปีย
เจ้าหญิงเซเนเบเวิค
เจ้าหญิงซีไฮน์
เจ้าชายมาคอนเนน
เจ้าชายซาห์เล ซึลลาเซ
พระนามเต็ม
(ภาษาพื้นเมือง) Haile Selassie I (ቀዳማዊ ኀይለ ሥላሴ, qädamawi häylä səllasé);
(ภาษาอังกฤษ) "Power of the Trinity"
ราชวงศ์ซาฮเล ซึลลาเซ (ราชวงศ์โซโลมอนิกแขนงอามฮาริก)
พระราชบิดาMakonnen Wolde Mikael
พระราชมารดาYeshimebet Ali
ประสูติ23 กรกฎาคม ค.ศ. 1892(1892-07-23)
เอเยร์ซาโกโร, ฮาราเกตะวันออก, จักรวรรดิเอธิโอเปีย
ราส ทาฟารี มาโคนเนน
สวรรคต27 สิงหาคม ค.ศ. 1975 (83 ปี)
พระราชวังแห่งชาติ, อาดดิสอาบาบา, รัฐสังคมนิยมเอธิโอเปีย
ฝังพระศพ5 พฤศจิกายน 2000
อาสนวิหารตรีเอกภาพอันศักดิ์สิทธิ์, อาดดิสอาบาบา, เอธิโอเปีย
ศาสนาเทวาเฮโดเอธิโอเปียออร์ทอดอกซ์
ธงพระอิสริยยศของจักรพรรดิ ฮัยเลอ ซึลลาเซที่1
หน้า
หลัง

พระองค์มีความพยายามในการพัฒนาเอธิโอเปียให้ทันสมัยผ่านการปฏิรูปทางการเมืองและสังคม รวมถึงร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของประเทศและยกเลิกทาส รวมถึงเป็นผู้บัญชาการการรบในสงครามกับอิตาลีครั้งที่สองซึ่งจบลงด้วยความพ่ายแพ้ ขณะประเทศอยู่ภายใต้ปกครองของอิตาลีพระองค์ทรงลี้ภัยอยู่ในอังกฤษก่อนจะเสด็จกลับเอธิโอเปียในปี 1941 หลังอังกฤษเอาชนะอิตาลีในยุทธการแอฟริกาตะวันออก พระองค์ทรงยุบเลิกสหพันธ์เอธิโอเปียและเอริเทรียซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยสภาของสหประชาชาติในปี 1950 และรวมเอริเทรียเข้าเป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศภายใต้การต่อสู้เพื่อกดขี่การพยายามแยกตัวเป็นอิสระ[6]

พระองค์ทรงเป็นผู้มีความสากลนิยมมาก และนำพาเอธิโอเปียเข้าเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ[7] และในปี 1963 ได้นำการจัดตั้งรวมถึงเป็นประธานคนแรกขององค์กรสามัคคีแอฟริกา ซึ่งในปัจจุบันคือสหภาพแอฟริกา พระองค์ทรงถูกล้มราชบัลลังก์ในปีโดยการรัฐประหารของกองทัพภายใต้ชื่อคณะเดร์กในปี 1974 และถูกสำเร็จโทษโดยคณะรัฐประหารเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 1975 [8]

อ้างอิงแก้ไข

  1. Talbot, David Abner (1966). Ethiopia: Liberation Silver Jubilee 1941-1966. Addis Ababa, Ethiopia: Ministry of Information. pp. 64–66.
  2. "Haile Selassie". Merriam-webster. สืบค้นเมื่อ 24 April 2014..; "Haile Selassie". Dictionary. Reference. สืบค้นเมื่อ 24 April 2014..
  3. Page, Melvin Eugene; Sonnenburg, Penny M. (2003). Colonialism: an international, social, cultural, and political encyclopedia. 1. ABC-CLIO. p. 247. ISBN 978-1-57607-335-3.
  4. Erlich, Haggai (2002), The Cross and the River: Ethiopia, Egypt, and the Nile. Lynne Rienner Publishers. ISBN 1-55587970-5, p. 192.
  5. Murrell, p. 148
  6. Ewing, William H.; Abdi, Beyene (1972). Consolidated Laws of Ethiopia Vol. I. Addis Ababa: The Faculty of Law Haile Sellassie I University. pp. 45–46.
  7. Karsh, Efraim (1988), Neutrality and Small States. Routledge. ISBN 0-41500507-8, p. 112.
  8. Salvano, Tadese Tele (2018). የደረግ አነሳስና (የኤርትራና ትግራይ እንቆቅልሽ ጦርነት) [The Derg Initiative (The Eritrean-Tigray Mysterious War)]. Tadese Tele Salvano. pp. 81–97. ISBN 978-0791596623.

หนังสืออ่านเพิ่มแก้ไข

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

ก่อนหน้า สมเด็จพระจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1 ถัดไป
สมเด็จพระจักรพรรดินีเซาดีตูที่ 1 แห่งเอธิโอเปีย    
สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเอธิโอเปีย
(ราชวงศ์โซโลมอน)

(พ.ศ. 2473พ.ศ. 2517)
  สิ้นสุดระบอบราชาธิปไตย(เผด็จการคอมมิวนิสต์เดร์ก)
เผด็จการคอมมิวนิสต์เดร์ก    
สมเด็จพระจักรพรรดิแห่งเอธิโอเปีย
(ราชวงศ์โซโลมอน)
ภายใต้กฎหมาย

(พ.ศ. 2517พ.ศ. 2518)
  สมเด็จพระจักรพรรดิอัมฮา ซึลลาเซ แห่งเอธิโอเปีย



ก่อนหน้า สมเด็จพระจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1 ถัดไป
แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์   บุคคลแห่งปีของนิตยสารไทม์
(ค.ศ. 1935)
  วอลลิส ซิมป์สัน


อ้างอิงผิดพลาด: มีป้ายระบุ <ref> สำหรับกลุ่มชื่อ "nb" แต่ไม่พบป้ายระบุ <references group="nb"/> ที่สอดคล้องกัน หรือไม่มีการปิด </ref>