รายพระนามพระมหากษัตริย์ลาว
ลำดับกษัตริย์ลาว อ้างอิงตาม พงศาวดารหลวงพระบาง ชินกาลมาลีปกรณ์ และตำนานพระแก้วมรกต กรณีศักราชไม่ตรงกัน จะยึดตามตำนานพระแก้วมรกตเป็นหลัก
พระมหากษัตริย์ แห่งลาว | |
---|---|
ราชาธิปไตยในอดีต | |
![]() | |
ตราแผ่นดินราชอาณาจักรลาว | |
สมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา เจ้ามหาชีวิตแห่งลาวพระองค์สุดท้าย | |
| |
ปฐมกษัตริย์ | ขุนลอ (ตามตำนาน) พระเจ้าฟ้างุ้ม (ตามสากลนิยม) |
องค์สุดท้าย | สมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา |
สถานพำนัก | ![]() |
เริ่มระบอบ | ราวพุทธศตวรรษที่ 13 (นครเชียงทอง) พ.ศ. 1896 (ค.ศ. 1353) (ล้านช้าง) |
สิ้นสุดระบอบ | 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) (622 ปี) |
ผู้อ้างสิทธิ์ | เจ้าสุริวงศ์ สว่าง |
ขุนบรมราชาธิราช (พ.ศ. 1240 – 1293) ได้ย้ายจากหนองแส (เมืองหลวงของอาณาจักรน่านเจ้า) มาอยู่ที่ใหม่เรียกว่า นาน้อยอ้อยหนู (เมืองแถนหรือเมืองกาหลง) ปัจจุบันเรียกว่าเชียงรุ่งเขตสิบสองพันนา พร้อมทั้งขยายอาณาเขตออกไปโดยส่งโอรส 7 องค์ไปครองเมืองต่าง ๆ คือ
- ขุนลอ - ปกครองเมืองชวา(หลวงพระบาง)
- ท้าวผาล้าน - ปกครองเมืองหอแต(ต้าหอ)
- ท้าวจุลง - ปกครองเมืองโกดแท้แผนปม
- ท้าวคำผง - ปกครองเมืองเชียงใหม่
- ท้าวงั่วอิน - ปกครองเมืองศรีอยุธยา (ละโว้)
- ท้าวกม - ปกครองเมืองมอน (อินทรปัต)
- ท้าวเจือง - ปกครองเมืองพวน (เชียงขวาง)
ราชวงศ์ล้านช้างหลวงพระบาง |
---|
![]() |
เจ้าสุริวงศ์ สว่าง
|
นครเชียงทองแก้ไข
ขุนลอ องค์ปฐมกษัตริย์ลาว ผู้ตั้งเมืองชวาเป็นราชธานีครั้งแรกเมื่อ (พ.ศ. 1300) และได้เปลี่ยนนามใหม่ว่า เมืองเชียงทอง มีกษัตริย์สืบต่อมา 16 ขุน 6 ท้าว จนมาถึงองค์ที่ 23 คือ พระยาลังธิราช
ลำดับ | รายพระนาม | ครองราชย์ (พ.ศ.) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | ขุนลอ | ราวพุทธศตวรรษที่ 13 - พ.ศ. 1323 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
2 | ขุนชวา | พ.ศ. 1323 จนสิ้นรัชกาล | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
3 | ขุนชวาเลา | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
4 | ขุนสูง | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
5 | ขุนเค็ด | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
6 | ขุนคุม | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
7 | ขุนคีบ | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
8 | ขุนคบ | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
9 | ขุนเคา | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
10 | ขุนคาน | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
11 | ขุนแพง | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
12 | ขุนเพ็ง | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
13 | ขุนเพิง | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
14 | ขุนพี | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
15 | ขุนคำ | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
16 | ขุนฮุ่ง | 1406 จนสิ้นรัชกาล | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
17 | ท้าวแท่นโม | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
18 | ท้าวยุง | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
19 | ท้าวเยิก | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
20 | ท้าวพิน | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
21 | ท้าวพาด | ไม่ปรากฏ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
22 | ท้าวหว่าง | จนถึง 1814 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
23 | พระยาลังธิราช | 1814 - 1859 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
24 | พระยาสุวรรณคำผง | 1859 - 1887 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
25 | เจ้าฟ้าเงี้ยว | 1887 - 1894 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
26 | เจ้าฟ้าคำเฮียว | 1894 - 1896 |
อาณาจักรล้านช้างแก้ไข
พระเจ้าฟ้างุ้มเป็นปฐมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านช้าง [1] กษัตริย์พระองค์สุดท้ายในราชวงศ์คือพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2
ยุคแตกแยกของอาณาจักรล้านช้างแก้ไข
ราชอาณาจักรล้านช้าง ได้แตกออกเป็นอาณาจักรต่างๆ ได้แก่ อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์ อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์ เป็นต้น
อาณาจักรล้านช้างเวียงจันทน์แก้ไข
ลำดับ | รายพระนาม | ครองราชย์ | สิ้นสุด | หมายเหตุ | ||
---|---|---|---|---|---|---|
1 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 (พระไชยองค์เว้) |
พ.ศ. 2250 | พ.ศ. 2273 | พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช | ||
2 | เจ้าองค์ลอง | พ.ศ. 2273 | พ.ศ. 2283 | พระราชโอรสในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 | ||
3 | เจ้าอุปราช (ท้าวนอง) | พ.ศ. 2283 | พ.ศ. 2294 | พระราชอนุชาในพระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 2 | ||
4 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 3 (พระเจ้าศิริบุญสาร) |
พ.ศ. 2294 | พ.ศ. 2322 | พระราชโอรสในเจ้าองค์ลอง, เสียเอกราชแก่สยามในปี พ.ศ. 2322 | ||
5 | พระเจ้านันทเสน | พ.ศ. 2325 | พ.ศ. 2337 | พระราชโอรสในพระเจ้าศิริบุญสาร, ปีครองราชย์ตามพระราชพงศาวดารฉบับพระราชหัตถเลขา | ||
6 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 4 (พระเจ้าอินทวงศ์) |
พ.ศ. 2337 | พ.ศ. 2348 | พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสน, พระอัยกาในสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ | ||
7 | พระเจ้าไชยเชษฐาธิราชที่ 5 (เจ้าอนุวงศ์) |
พ.ศ. 2348 | พ.ศ. 2371 | พระราชอนุชาในพระเจ้านันทเสนและพระเจ้าอินทวงศ์, สิ้นวงศ์กษัตริย์เวียงจันทน์ หลังพระองค์พยายามแยกตัวเป็นอิสระจากสยามกรุงเทพฯ แต่ไม่สำเร็จ |
อาณาจักรล้านช้างจำปาศักดิ์แก้ไข
อาณาจักรล้านช้างหลวงพระบางแก้ไข
ลำดับ | รายพระนาม | ครองราชย์ | สิ้นสุด | หมายเหตุ | ||
---|---|---|---|---|---|---|
1 | เจ้ากิ่งกิสราช | พ.ศ. 2246 | พ.ศ. 2265 | พระราชนัดดาในพระเจ้าสุริยวงศาธรรมิกราช | ||
2 | เจ้าองค์คำ | พ.ศ. 2265 | พ.ศ. 2266 | พระราชโอรสในเจ้าอินทรกุมาร เชื้อสายกษัตริย์เมืองเชียงรุ้ง | ||
3 | เจ้าอินทโฉม | พ.ศ. 2266 | พ.ศ. 2292 | พระราชอนุชาในเจ้ากิ่งกิสราช | ||
4 | เจ้าอินทพรหม | พ.ศ. 2292 | พ.ศ. 2293 | พระราชโอรสในเจ้าอินทโฉม ครองราชย์ 8 เดือน จึงถวายราชสมบัติให้เจ้าโชติกะ | ||
5 | เจ้าโชติกะ | พ.ศ. 2293 | พ.ศ. 2314 | พระเชษฐาองค์โตในเจ้าอินทพรหม | ||
6 | เจ้าสุริยวงศ์ | พ.ศ. 2314 | พ.ศ. 2334 | พระราชอนุชาในเจ้าโชติกะ เสียเอกราชแก่สยามเมื่อปี พ.ศ. 2322 | ||
7 | เจ้าอนุรุทธ | พ.ศ. 2334 | พ.ศ. 2359 | พระราชโอรสองค์ที่ 2 ในเจ้าอินทโฉม พระเชษฐาในเจ้าสุริยวงศ์ | ||
8 | เจ้ามันธาตุราช | พ.ศ. 2359 | พ.ศ. 2378 | พระราชโอรสในเจ้าอนุรุทธ | ||
9 | เจ้าสุกเสริม | พ.ศ. 2381 | พ.ศ. 2393 | พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช | ||
10 | พระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ (เจ้าจันทราช) |
พ.ศ. 2395 | พ.ศ. 2414 | พระราชอนุชาในเจ้าสุกเสริม | ||
11 | พระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร (เจ้าอุ่นคำ) |
พ.ศ. 2415 | พ.ศ. 2431 | พระราชอนุชาในพระเจ้าจันทรเทพประภาคุณ พระราชโอรสในเจ้ามันธาตุราช, เกิดเหตุโจรจีนฮ่อยกทัพปล้นสะดมตามหัวเมืองลาวต่างๆ เป็นเวลาหลายปี เมืองหลวงพระบางถูกเผาจากเหตุการณ์ครั้งนี้, รัชกาลที่ 5 ทรงให้ออกจากตำแหน่งเจ้านครหลวงพระบาง ฐานหย่อนสมรรถภาพ, ถึงแก่พิราลัยใน พ.ศ. 2438 | ||
12 | พระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ (เจ้าคำสุก) |
พ.ศ. 2432 | พ.ศ. 2448 | พระราชโอรสในพระเจ้ามหินทรเทพนิภาธร สมัยนี้ดินแดนลาวตกเป็นของฝรั่งเศส | ||
13 | พระเจ้าศรีสว่างวงศ์ | พ.ศ. 2447 | พ.ศ. 2488 | พระราชโอรสในพระเจ้าสักรินทรฤทธิ์ หลัง พ.ศ. 2488 ทรงเปลี่ยนพระราชฐานะเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรลาว |
พระราชอาณาจักรลาวแก้ไข
(ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ) | ||||||
ลำดับ | รูป | รายพระนาม | ครองราชย์ | สิ้นสุด | หมายเหตุ | |
---|---|---|---|---|---|---|
1 | ![]() |
พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ | พ.ศ. 2488 | พ.ศ. 2502 | ก่อนหน้านี้มีพระอิสริยยศเป็น พระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรล้านช้างหลวงพระบาง | |
2 | ![]() |
พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา (ลาว: ພຣະບາດສົມເດັດພຣະເຈົ້າມະຫາຊີວິດສີສະວ່າງວັດທະນາ) |
พ.ศ. 2502 | พ.ศ. 2518 | สละราชสมบัติ หลังพรรคประชาชนปฏิวัติลาวเข้ากุมอำนาจรัฐสำเร็จ ต่อมาถูกส่งตัวไปค่ายสัมมนาที่เมืองเวียงชัย และเสด็จสวรรคตที่นั่น |
ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาวแก้ไข
ลำดับ | รายพระนาม | ครองราชย์ | สิ้นสุด | หมายเหตุ | ||
---|---|---|---|---|---|---|
1 | พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา | พ.ศ. 2518 | พ.ศ. 2521?2527 | อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาว หลังถูกถอดออกจากราชสมบัติ | ||
2 | เจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่าง | พ.ศ. 2521 | พ.ศ. 2524 | |||
3 | เจ้าสุริวงศ์ สว่าง | พ.ศ. 2524 | ปัจจุบัน | พระโอรสในเจ้าฟ้าชายมกุฎราชกุมารวงศ์สว่าง |
= ราชสกุลลาวแก้ไข
- ศรีสว่าง ณ ล้านช้าง
- ศิริบุตร (พระราชทาน)
- ศรีสว่าง
- สว่าง
- สูรยะวงศ์สว่าง
- แก้วมงคล
- ธนสีลังกูร (พระราชทาน)
- จันทรสาขา
- จันทราช
- ณ ร้อยเอ็จ (พระราชทาน)
- ขัติยวงศ์
- ณ หนองคาย (พระราชทาน)
- ภวภูตานนท์ ณ มหาสารคาม (พระราชทาน)
- สุวรรณเลิศ
- สุวรรณวิเศษ
- เรืองสุวรรณ
- เจริญศิริ
- อัตถากร
- รักษิกกะจันทน์ หรือ รักษิกจันทร์ (พระราชทาน)
- รัตนะวงศะวัต (พระราชทาน)
- รัตนวงศา
- ประจันตเสน (พระราชทาน)
- เสนอพระ
- นครศรีบริรักษ์
- อุปฮาด
- สุนทรพิทักษ์
- สุนทรพิพิธ
- สุวรรณธาดา (พระราชทาน)
- สิงหศิริ (พระราชทาน)
- สิงคศิริ
- สิมะสิงห์
- สิริสิงห์
- สิระสิงห์
- สังขศิลา
- พิสัยพันธ์
- โพธิเสน
- โพธิเสน ณ หนองคาย
- พงษ์สุวรรณ
- พรหมเทพ (พระราชทาน)
- อัคควงศ์
- อรรควงษ์
- พะเวียงคำ
- ไชยสุกา
- ไชยมูลวงศ์
- เรืองสนาม
- อินทร์เอี่ยม ณ จำปาสัก
- ณ จำปาสัก
- วัฒนศักดิ์
- วลัยศรี
- แสงสุระ
- รักษาเมือง
- พิทักษ์เขื่อนขันธุ์
- วรฉัตร
- วงศ์ ณ รัตน์
- วงศ์รัตน์
- พระวงศ์รัตน์
- จันทนากร
- ชาลีจันทร์
- มณีวงศ์
- จันทรศร (พระราชทาน)
- อินตะนัย
- รัตนเวฬุ
- อัคฮาด
- อรรคฮาด
- วงศ์วรบุตร
- วรบุตร
ดูเพิ่มแก้ไข
อ้างอิงแก้ไข
- เติม วิภาคย์พจนกิจ. ประวัติศาสตร์อีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 2546.
- คำหมั้น วงกตรัตนะ,เจ้า.พงศาวดารชาติลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2 .เวียงจันทน์:หอสมุดแห่งชาติ.1971.
- สุรศักดิ์ ศรีสำอาง. ลำดับกษัตริย์ลาว. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรมศิลปากร. 2545.