ราชวงศ์แพลนแทเจอนิต

(เปลี่ยนทางจาก ราชวงศ์แพลนแทเจเนต)

ราชวงศ์แพลนแทเจอนิต[1] หรือ แพลนแทจินิต[2] (อังกฤษ: House of Plantagenet) เป็นราชวงศ์ที่กำเนิดขึ้นในดินแดนอ็องฌู (Anju) ของประเทศฝรั่งเศส และได้ครองราชบัลลังก์อังกฤษตั้งแต่ ค.ศ. 1154 ด้วยการขึ้นเสวยราชย์ของเฮนรีที่ 2 เมื่อสิ้นยุคแอนะคี ไปจนถึง ค.ศ. 1485 เมื่อริชาร์ดที่ 3 สิ้นพระชนม์ในสงคราม

ราชวงศ์แพลนแทเจอนิต
Royal Arms of England (1198-1340).svg
พระราชอิสริยยศ
ปกครอง
ประมุขพระองค์แรกฌอฟรัวที่ 5 แห่งอ็องฌู
ประมุขพระองค์สุดท้ายริชาร์ดที่ 3
สถาปนาคริสต์ศตวรรษที่ 12
สิ้นสุดค.ศ. 1485

ราชอาณาจักรอังกฤษเปลี่ยนแปลงสภาพไปมากภายใต้ราชวงศ์นี้ โดยกษัตริย์ราชวงศ์นี้มักถูกบีบให้ยอมประนีประนอมทางการเมือง เช่น ในกรณีมหากฎบัตรซึ่งยอมให้จำกัดพระราชอำนาจแลกกับการสนับสนุนทางการคลังและทางทหาร ทำให้กษัตริย์สิ้นพระราชอำนาจเด็ดขาด แต่ยังคงมีพระราชอำนาจในการตัดสินคดี ในการได้รับบรรณาการ และในการำสงคราม และยังคงมีพระราชกิจต่อแผ่นดินตามที่กำหนดไว้ โดยมีกระบวนการยุติธรรมที่ซับซ้อนคอยกำกับพระองค์อยู่ นอกจากนี้ ความขัดแย้งของราชวงศ์นี้กับชาวฝรั่งเศส สกอต เวลช์ และไอริช กับทั้งการกำหนดให้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาหลัก ก็ทำให้เอกลักษณ์ของบ้านเมืองเด่นชัดขึ้น

ในคริสต์ศตวรรษที่ 15 ราชวงศ์นี้พ่ายสงครามร้อยปี และถูกรุมเร้าด้วยปัญหานานัปการในทางสังคม การเมือง และเศรษฐกิจ ประชาชนลุกฮือขึ้นทุกหย่อมหญ้าเนื่องเพราะถูกพรากเสรีภาพหลายอย่าง ทั้งขุนนางก็ยังผสมโรงด้วยการระดมกำลังเข้ารบรากันในความขัดแย้งส่วนตัวและในการออกหน้าต่อต้านเฮนรีที่ 6

การชิงอำนาจกันในสายย่อยของราชวงศ์นี้ คือ สายยอร์กกับสายแลงแคสเตอร์ นำไปสู่สงครามดอกกุหลาบซึ่งรบพุ่งกันนานหลายสิบปีด้วยปัญหาการสืบทอดราชบัลลังก์ ซึ่งรุนแรงถึงขึดสุดในยุทธการที่ทุ่งบอสเวิร์ทเมื่อ ค.ศ. 1485 และเมื่อริชาร์ดที่ 3 สิ้นพระชนม์ในสมรภูมิ ก็ทำให้การครองอำนาจและยุคสมัยของราชวงศ์นี้ยุติลง และเปิดทางให้เฮนรีที่ 7 ผู้สืบเชื้อสายจากแลงแคสเตอร์ ได้ขึ้นเป็นกษัตริย์อังกฤษ ห้าเดือนให้หลัง เฮนรีที่ 7 เสกสมรสกับเอลิซาเบธแห่งยอร์ก เป็นอันจบสงครามดอกกุหลาบและสถาปนาราชวงศ์ทิวเดอร์ซึ่งมุ่งรวมพระราชอำนาจเข้าศูนย์กลาง ทำให้สามารถเลี่ยงปัญหาที่กัดกินกษัตริย์พระองค์สุดท้ายแห่งแพลนแทเจอนิตได้สำเร็จ และอำนวยให้เกิดสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาอังกฤษ จุดเริ่มประเทศบริเตนต้นยุคปัจจุบัน

อ้างอิงแก้ไข

  1. "Plantagenet". Dictionary.com. 2022. สืบค้นเมื่อ 2022-02-19.
  2. "Plantagenet". Lexico by Oxford. 2022. สืบค้นเมื่อ 2022-02-19.