เปิดเมนูหลัก

ภาษามาซันดารานี หรือภาษาตาบารี เป็นภาษากลุ่มอิหร่านสาขาตะวันตกเฉียงเหนือ มีผู้พูดในจังหวัดมาซันดารานี ประเทศอิหร่าน ไม่อาจเข้าใจกันได้กับภาษาเปอร์เซีย [1][2] ภาษามาซันดารานีใกล้เคียงกับภาษาคิเลกิ โดยมีคำศัพท์ใกล้คียงกัน ภาษามาซันดารานีได้รับอิทธิพลจากภาษาอื่นเช่นภาษาอาหรับและภาษาตุรกีด้วย มีผู้พูดน้อยกว่า 3 ล้านคนใน พ.ศ. 2536 มีหลายสำเนียงเช่น โคร์คานี คาดิโกลาฮี และ ปาลานี[3] นอกจากนั้น ในภาษาเติร์กเมนมีการยืมคำจากภาษามาซันดารานีไปเช่นเดียวกัน

ภาษามาซันดารานี
Māzərūni مازِرونی - Mazəni مازنی
Tapəri تپری
ประเทศที่มีการพูดจังหวัดมาซันดาราน, และบางส่วนของเตหะราน, โคเลสถาน, จังหวัดเซมมาน โคราซาน (อิหร่าน)
ภูมิภาคทางใต้ของ ทะเลมาซันดาราน
จำนวนผู้พูด3 - 4.5 ล้านคน (เป็นภาษาแม่)  (ไม่พบวันที่)
ตระกูลภาษา
ระบบการเขียนอักษรอาหรับ แบบเปอร์เซีย
สถานภาพทางการ
ผู้วางระเบียบLinguistic Faculty of Babol University
รหัสภาษา
ISO 639-2ira
ISO 639-3mzn
[[File:
Mazandarani Language Map.PNG

บริเวณที่มีผู้พูดภาษามาซันดารานีเป็นภาษาแม่
|300px]]

ที่มาของชื่อแก้ไข

คำว่ามาซันดารานีมาจากชื่อของบริเวณนี้ในอดีตคือมาซันดารานซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรตาปูเรียในอดีต แต่เดิม ชาวบ้านเรียกภาษาของตนว่าภาษาคิเลกิ เช่นเดียวกับชาวภาษาคิเลกิ อย่างไรก็ตาม ทั้งกิลินและมาซันดาราน ล้วนเคยเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรตาปูเรีย ที่มีภาษาประจำชาติในชื่อภาษาคิเลกิ

ประวัติแก้ไข

ในบรรดาภาษากลุ่มอิหร่านที่ยังเหลืออยู่ ภาษามาซันดารานีมีประวัติการเขียนที่ยาวนานเริ่มตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 15 -20 ซึ่งเป็นผลมาจากการที่มาซันดารานเป็นรัฐอิสระอีกหลายศตวรรษหลังการรุกรานของชาวอาหรับ[4] มีวรรณคดีที่สำคัญมาก เช่น Marzban Nameh (แปลเป็นภาษาเปอร์เซียแล้ว) การใช้ภาษามาซันดารานีในปัจจุบันเริ่มน้อยลง เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากภาษาเปอร์เซียแ ละผู้พูดภาษานี้พยายามกลมกลืนเข้ากับผู้พูดภาษาเปอร์เซีย บทบาททางด้านวรรณคดีและการปกครองถูกแทนที่ด้วยภาษาเปอร์เซีย ซึ่งเป็นเพราะถูกผนวกเข้ากับอิหร่านตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 22

ไวยากรณ์แก้ไข

ภาษามาซันดารานีมีการผันคำ และไม่มีเพศทางไวยากรณ์ [5] เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม

สัณฐานวิทยาแก้ไข

การกแก้ไข

การก ตำแหน่ง ความหมาย

Sere-a

Nominative

The Home

Sere re

Accusative

To the Home

Sereo

Vocative

Home!

Sere şe

Genitive

Home’s

Sere re

Dative

To the Home

Sere ye jä

Ablative

By the Home

คุณศัพท์แก้ไข

คุณศัพท์ ตำแหน่ง ความหมาย

And-e Sere

Applicative

 

Gat e Sere

Comparative

Big Home

untä Sere

Determinative

That Home

Səre

Superlative

Xär Sere

ปัจจัยแก้ไข

ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างที่ได้มาจาก Online Mazandarani-Persian dictionary.

บอกสถานที่แก้ไข

ปัจจัย

ตัวอย่าง

ความหมาย

Kash

Kharkash

Good Place

Kel

Tutkel

Mulberry Limit

Ij

Yoshij

Yoshian

Bun

Chenarbon

At the Plantain

Ja

Səre Ja

Of Home

Sar

Bənesar

At the Below

บอกประธานแก้ไข

ปัจจัย

ตัวอย่าง

ความหมาย

Chaf

Au Chaf

Water Sucker

Rush

Halikrush

Drupelet Seller

Su

Vərgsu

Wolf Hunter

Kaf

Ukaf

Who acts in water

Vej

Galvej

Mouse Finder

Yel

vəngyel

Bandmaster


อ้างอิงแก้ไข

  1. Coon, "Iran:Demography and Ethnography" in Encyclopedia of Islam, Volume IV, E.J. Brill, pp. 10,8. Excerpt: "The Lurs speak an aberrant form of Archaic Persian" See maps also on page 10 for distribution of Persian languages and dialect
  2. Kathryn M. Coughlin, "Muslim cultures today: a reference guide," Greenwood Publishing Group, 2006. p. 89: "...Iranians speak Persian or a Persian dialect such as Gilaki or Mazandarani"
  3. Ethnologue report for language code:mzn
  4. Windfuhr, G. L. 1989. New Iranian languages: Overview. In Rüdiger Schmitt, ed., Compendium linguarum Iranicarum. Wiesbaden: L. Reichert. pp. 246–249.
  5. Fakhr-Rohani, Muhammad-Reza. 2004. She means only her 'husband': politeness strategies amongst Mazanderani-speaking rural women. (Conference abstract) CLPG Conference, University of Helsinli, Finland, PDF