ผลต่างระหว่างรุ่นของ "อำเภอโกสุมพิสัย"

เพิ่มขึ้น 7,864 ไบต์ ,  9 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
ไม่มีความย่อการแก้ไข
}}
 
'''โกสุมพิสัย''' เป็นอำเภอที่มีพื้นที่มากที่สุดของ[[จังหวัดมหาสารคาม]] มีประชากรมากเป็นอันดับ 2 รองจาก[[อำเภอเมืองมหาสารคาม]] เป็นอำเภอเก่าแก่อำเภอของจังหวัด ถูกจัดตั้งขึ้นพร้อมกับ[[อำเภอวาปีปทุม|เมืองวาปีปทุม ]]และมีฐานะเป็นอำเภอ ตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2425 เป็นต้นมา มีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าสนใจอยู่มากมาย เช่น วนอุทยานโกสัมพี แก่งตาด บึงบอน บึงกุย ลานหินร่อง สะดืออีสาน หาดวังโก เป็นต้น
[[ไฟล์:Wattai01.jpg|thumb|367x367px|ประตูทางเข้าวัดใต้โกสุม]]
 
== ที่ตั้งและอาณาเขต ==
* '''ทิศใต้''' ติดต่อกับ[[อำเภอบรบือ]]และ[[อำเภอกุดรัง]]
* '''ทิศตะวันตก''' ติดต่อกับ[[อำเภอบ้านไผ่]] [[อำเภอบ้านแฮด]] และ[[อำเภอเมืองขอนแก่น]] ([[จังหวัดขอนแก่น]])
[[ไฟล์:Wattai02.jpg|thumb|275x275px|พระอุโบสถวัดใต้โกสุม]]
[[ไฟล์:Hua Khwang, Kosum Phisai District, Maha Sarakham 44140, Thailand - panoramio.jpg|thumb|275x275px|หมู่บ้านในตำบลหัวขวาง]]
 
== ประวัติ ==
หลักฐานเท่าที่ค้นพบ ท้องที่อันเป็นที่ตั้งอำเภอโกสุมพิสัย เป็นเพียงหมู่บ้านเล็ก ๆ ตั้งอยู่ริมฝั่ง[[แม่น้ำชี]]ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือของจังหวัดมหาสารคาม ในอดีตบริเวณที่ตั้งอำเภอโกสุมพิสัย เป็นป่าใหญ่มีสัตว์ป่ามากมาย มีพรานป่า 2 คน ได้ล่าสัตว์ที่บริเวณป่าแห่งนี้และเกิดอิทธิฤทธิ์จากป่าไม่สามารถล่าสัตว์ได้ จนต้องปลูกหอขึ้นบวงสรวง ขอล่าสัตว์และได้สัตว์ตามที่ต้องการ ซึ่งหอที่ปลูกบวงสรวงมีลักษณะขวางตะวัน เมื่อมีหมู่บ้านเกิดขึ้น จึงเรียกว่า บ้านหอขวาง ต่อมามีผู้อพยพจาก[[อำเภอสุวรรณภูมิ|เมืองสุวรรณภูมิ]] ([[อำเภอสุวรรณภูมิ]] [[จังหวัดร้อยเอ็ด]]) มาตั้งถิ่นฐานเพิ่มขึ้นเพราะความอุดมสมบูรณ์
ตามบันทึกพงศาวดารหัวเมืองอีสานในส่วนที่เกี่ยวกับโกสุมพิสัย ซึ่งคณะกรรมการเมืองโกสุมพิสัยทำส่งไปถวาย[[กรมหมื่นสรรพสิทธิประสงค์]] ข้าหลวงต่างพระองค์รักษาราชการ[[มณฑลลาวกาว]] เมื่อวันที่ [[28 มกราคม]] [[พ.ศ. 2439]] มีความว่า โกสุมพิสัยนี้แต่ก่อนชื่อ "บ้านดงวังท่า" ไม่มีคำว่าหอขวางเติมท้าย ต่อมาจึงได้นามว่า "บ้านวังท่าหอขวาง" สันนิษฐานว่าเคยเป็นชุมชนหรือเมืองแห่งหนึ่งนานมาแล้ว โดยสันนิษฐานจากลักษณะศิลปะของพระพุทธรูปที่พบ คาดว่าจะมีผู้คนมาตั้งถิ่นฐานอยู่ในราว [[พ.ศ. 1300]]-[[พ.ศ. 1700|1700]] ในสมัยขอมเรืองอำนาจ สมัยเดียวกับ[[ปราสาทหินพิมาย]] [[เขาพระวิหาร]] และกู่ต่าง ๆ ที่อยู่ทั่ว[[ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ]] ต่อมาถูกปล่อยให้รกร้างไปประมาณ 200 ปีจนเกิดป่าดงพงทึบ มีช้าง เสือ หมี กวาง ละมั่ง ลิง และสัตว์ต่าง ๆ อาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก
 
ครั้นต่อมา พ.ศ. 2425 ความเจริญก้าวหน้าของบ้านหอขวาง ขยายอาณาเขตออกไปกว้างขวาง สมควรยกฐานะขึ้นเป็นเมือง พระยาดำรงธวัชบุรี เจ้า[[อำเภอธวัชบุรี|เมืองธวัชบุรี]] จึงมีใบบอกไปยังเมือง[[กรุงเทพมหานคร]] เพื่อทูลเกล้าถวาย[[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]] พร้อมเครื่องราชบรรณาการ ดอกไม้เงิน ดอกไม้ทอง ซึ่งทำเป็นรูปดอกประคำป่า [[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]ได้โปรดยกฐานะบ้ำนหอขวางเป็นเมือง ขนานนามว่า เมืองโกสุมพิสัย แปลว่า เมืองแห่งดอกประคำป่า ต่อจากนั้นได้ตั้งให้ท้าวสุริโย (บุตรพระยาดำรงธวัชบุรี) เป็นเจ้าเมืองคนแรก มีราชทินนามว่าพระสุนทรพิพิธ พร้อมทั้งตั้งกรมการเมืองครบถ้วนปกครองประชาชน ต่อมาใน พ.ศ. 2443 ได้มีการแบ่งเขตการปกครองตามพระราชบัญญัติปกครองท้องถิ่นออกเป็นมณฑลจังหวัด อำเภอเมืองโกสุมพิสัย มีฐำนะเป็นอำเภอมีนายอำเภอคนแรกคือ พระสุนทรพิพิธ
ส่วนคำว่า "หอขวาง" นั้นมีที่มาคือ ในปี [[พ.ศ. 2413]] มีนายพราน 2 คน คนหนึ่งชื่อพรานหมา อีกคนหนึ่งชื่อพรานบัว ร่วมกับพรรคพวกอีก 10 คน เป็นชาวบ้านโนนเมือง (เป็นหมู่บ้านเก่าแก่อีกแห่งหนึ่ง ปัจจุบันขึ้นกับตำบลแพง อำเภอโกสุมพิสัย ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของเมืองขอนแก่นในปัจจุบัน) พากันไปหายิงเนื้อ แต่ก็หาได้พบเนื้อไม่ จนล่วงเข้ามาในเขตพัทธสีมาด้านตะวันตก (อยู่ด้านข้างวัดกลางโกสุมในปัจจุบัน) ต่างก็รู้สึกอ่อนเพลียไปตาม ๆ กัน จึงหยุดพักนอนในที่แห่งนั้น
 
* วันที่ 11 พฤศจิกายน 2495 ตั้งตำบลวังยาว แยกออกจากตำบลแพง และตำบลเหล่า ตั้งตำบลหนองบัว แยกออกจากตำบลเขื่อน ตั้งตำบลยางน้อย แยกออกจากตำบลเขื่อน<ref>{{cite journal|date=November 11, 1952|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบรบือ อำเภอโกสุมพิสัย อำเภอกันทรวิชัย และอำเภอเมืองมหาสารคาม จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2495/D/067/4056.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=69|issue=67 ง|pages=4056-4067}}</ref>
ในคืนนั้นพรานคนหนึ่งฝันว่า มีบุรุษหนึ่งร่างกายกำยำสูงใหญ่ ท่าทางดุร้ายน่ากลัว ถือตะบองมาขู่ว่า "พวกสูมาทำไม กูจะตีเสียให้ตายเดี๋ยวนี้" พรานเกิดความหวาดกลัวตัวสั่น ได้แต่วิ่งอ้อนวอนร้องขอชีวิตไว้ บุรุษนั้นจึงสั่งว่า "ถ้าพวกสูอยากได้เนื้อ จงพากันมากราบไหว้ทำสักการบูชา กับปลูกหอเพียงตาขวางตะวันให้กู ถ้าไม่ทำเช่นนั้น กูจะตามไปฆ่าเสียให้ตาย และพวกสูจะไม่ได้เนื้อแม้สักตัวเดียว" พรานคนนั้นตกใจตื่นขึ้น ก็ได้เล่าความฝันให้พรรคพวกฟัง จึงตกลงกันว่าจะปลูกหอได้ตามที่ได้นิมิตนั้น
* วันที่ 30 พฤษภาคม 2499 จัดตั้งสุขาภิบาลหัวขวาง ในท้องที่หมู่ 1,3,7 ตำบลหัวขวาง<ref>{{cite journal|date=May 30, 1956|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลหัวขวาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2499/D/045/47.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=73|issue=45 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 47-48}}</ref>
 
* วันที่ 16 ธันวาคม 2501 ตั้งตำบลแก้งแก แยกออกจากตำบลหัวขวาง ตั้งตำบลเขวาไร่ แยกออกจากตำบลวังยาว และตำบลแพง<ref>{{cite journal|date=December 16, 1958|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอโกสุมพิสัย อำเภอวาปีปทุม และอำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร อำเภอพระพุทธบาท จังหวัดสระบุรี อำเภอพิชัย จังหวัดอุตตรดิตถ์ กับอำเภอวารินชำราบ อำเภอคำเขื่อนแก้ว อำเภอพิบูลมังษาหาร อำเภอเขื่องใน และอำเภอยะโสธร จังหวัดอุบลราชธานี|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2501/D/107/3038.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=75|issue=107 ง|pages=3038-3051}}</ref>
ครั้งรุ่งเช้า จึงช่วยกันปลูกหอมเหศักดิ์ (ศาลเจ้า) ซึ่งมีลักษณะทอดยาวจากทิศเหนือมาทิศใต้ซึ่งเรียกว่า "ขวางตะวัน" (หอขวาง) แล้วพากันหกดอกไม้ต่าง ๆ มาบูชาและกราบไหว้อธิษฐานขอให้ล่าเนื้อได้ตามประสงค์ แล้วก็ออกหาเนื้อตามป่าแถบนั้น ก็ไปพบหมูป่าตัวหนึ่ง กำลังขุดคุ้ยหาอาหารอยู่ริมฝั่งน้ำห่างจากที่พักประมาณ 1 เส้น พรานก็เลยยิงถูกกลางลำตัวพอดี แต่หมูป่าไม่ตายคาที่ พวกพรานจึงไล่ตามหมูป่าไปพบโบสถ์ร้างหลังหนึ่ง (คือสถานที่ประดิษฐานองค์หลวงพ่อมิ่งเมืองในปัจจุบัน) เห็นมีรอยเลือดติดอยู่ฝาผนัง จึงตามรอยเลือดไปจนพบหมู่ป่านอนตายพิงผนังโบสถ์ร้างนั้น (คือโบสถ์ร้างวัดใต้โกสุม) พวกพรานจึงกากันหามหมูป่ากลับถิ่นฐานของตน
* วันที่ 25 มีนาคม 2506 โอนพื้นที่หมู่ 1,5,6,8,9 (ในขณะนั้น) ของตำบลเขื่อน อำเภอโกสุมพิสัย ไปขึ้นกับตำบลเชียงยืน อำเภอเชียงยืน และโอนพื้นที่หมู่ 1,2,3,4,5 (ในขณะนั้น) ของตำบลหนองบัว อำเภอโกสุมพิสัย ไปขึ้นกับตำบลกู่ทอง [[อำเภอเชียงยืน]]<ref>{{cite journal|date=March 25, 1963|title=พระราชกฤษฎีกาเปลี่ยนแปลงเขตอำเภอโกสุมพิสัย และอำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม พ.ศ. ๒๕๐๖|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2506/A/028/21.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=80|issue=28 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 21-23}}</ref>
 
* วันที่ 10 มกราคม 2510 ตั้งตำบลหนองเหล็ก แยกออกจากตำบลเหล่า<ref>{{cite journal|date=December 10, 1967|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2510/D/003/43.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=84|issue=3 ง|pages=43-46}}</ref>
ส่วนความเป็นมาของบรรพบุรุษชาวโกสุมพิสัยนั้น มีพงศาวดารกล่าวไว้ว่า บรรพบุรุษเป็นชาวกรุง[[ศรีสัตนาคนหุต]] (ล้านช้าง) ซึ่งได้อพยพกระจัดกระจายลงมาอยู่ในดินแดนภาคตะวันออกเฉียงเหนือทุกวันนี้ โดยมาแสวงหาที่ทำกินอันเป็นชัยภูมิที่เหมาะสมแก่จริตนิสัยของตน พวกไหนเห็นว่าสถานที่ใดเป็นที่เหมาะสม คือมีที่ดินทำกิน มีน้ำมีปลา และมีพืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์ ก็รวมกันตั้งบ้านตั้งเมืองขึ้นในสถานที่นั้น เช่น [[หนองบัวลำภู|เมืองหนองบัวลำภู]] (ลุ่มภู) [[จำปาศักดิ์|นครจำปาศักดิ์]] [[อุบลราชธานี|ดอนมดแดง]] และที่อื่น ๆ อีกมาก
* วันที่ 29 กรกฎาคม 2523 เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลหัวขวาง<ref>{{cite journal|date=July 29, 1980|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตสุขาภิบาลหัวขวาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2523/D/114/2548.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=97|issue=114 ง|pages=2548-2549}}</ref> เพื่อความเหมาะสมในการบริหารกิจการและการทะนุบำรุงท้องถิ่น
* วันที่ 23 กรกฎาคม 2530 ตั้งตำบลหนองบอน แยกออกจากตำบลหัวขวาง<ref>{{cite journal|date=July 23, 1987|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอโกสุมพิสัย และอำเภวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2530/D/140/5147.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=104|issue=140 ง|pages=5147-5153}}</ref>
* วันที่ 21 ตุลาคม 2531 ตั้งตำบลโพนงาม แยกออกจากตำบลแพง<ref>{{cite journal|date=October 21, 1988|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอบรบือ และอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2531/D/171/106.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=105|issue=171 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 106-116}}</ref>
* วันที่ 7 กันยายน 2533 ตั้งตำบลยางท่าแจ้ง แยกออกจากตำบลเขื่อน<ref>{{cite journal|date=September 7, 1990|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและเปลี่ยนแปลงเขตตำบลในท้องที่อำเภอเมืองมหาสารคาม อำเภอบรบือ อำเภอเชียงยืนและอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2533/D/168/98.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=107|issue=168 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 98-113}}</ref>
* วันที่ 29 สิงหาคม 2534 ตั้งตำบลแห่ใต้ แยกออกจากตำบลยางน้อย<ref>{{cite journal|date=August 29, 1991|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอวาปีปทุม และอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2534/D/151/8379.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=108|issue=151 ง|pages=8379-8387}}</ref>
* วันที่ 20 สิงหาคม 2536 ตั้งตำบลหนองกุงสวรรค์ แยกออกจากตำบลเหล่า<ref>{{cite journal|date=August 20, 1993|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2536/D/115/49.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=110|issue=115 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 49-51}}</ref>
* วันที่ 17 กันยายน 2536 ตั้งตำบลเลิงใต้ แยกออกจากตำบลแก้งแก<ref>{{cite journal|date=September 17, 1993|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบลในท้องที่อำเภอโกสุมพิสัยและอำเภอเชียงยืน จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2536/D/139/1.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=110|issue=139 ง|pages=(ฉบับพิเศษ) 1-5}}</ref>
* วันที่ 12 กันยายน 2538 ตั้งตำบลดอนกลาง แยกออกจากตำบลวังยาว<ref>{{cite journal|date=September 12, 1995|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งและกำหนดเขตตำบล ในท้องที่อำเภอบรบือและอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2538/D/073/51.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=112|issue=73 ง|pages=51-62}}</ref>
* วันที่ 25 พฤษภาคม 2542 ยกฐานะจากสุขาภิบาลหัวขวาง เป็นเทศบาลตำบลหัวขวาง<ref>{{cite journal|last=|first=|date=February 24, 1999|title=พระราชบัญญัติเปลี่ยนแปลงฐานะของสุขาภิบาลเป็นเทศบาล พ.ศ. ๒๕๔๒|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2542/A/009/1.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=116|issue=9 ก|pages=1-4|via=}}</ref> ด้วยผลของกฎหมาย
* วันที่ 25 กรกฎาคม 2556 เปลี่ยนแปลงชื่อเทศบาลตำบลหัวขวาง จังหวัดมหาสารคาม เป็น[[เทศบาลตำบลโกสุมพิสัย]]<ref>{{cite journal|date=July 25, 2013|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงชื่อเทศบาลตำบลหัวขวาง อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม เป็นเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2556/E/088/30.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=130|issue=ตอนพิเศษ 88 ง|pages=30}}</ref>
* วันที่ 16 กันยายน 2563 เปลี่ยนแปลงเขตองค์การบริหารส่วนตำบลโกสุมพิสัยกับ[[เทศบาลตำบลโกสุมพิสัย]]<ref>{{cite journal|date=September 16, 2020|title=ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง เปลี่ยนแปลงเขตเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม|url=http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2563/E/212/T_0011.PDF|journal=ราชกิจจานุเบกษา|language=|volume=137|issue=ตอนพิเศษ 212 ง|pages=11}}</ref> โดยรับพื้นที่บางส่วนของหมู่ 10,13,23 ขององค์การบริหารส่วนตำบลโกสุมพิสัย เข้ามาในเขตเทศบาลตำบลโกสุมพิสัย
 
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนภูมิภาค ===
อำเภอโกสุมพิสัยแบ่งพื้นที่พื้ นที่การปกครองออกเป็น 17 [[ตำบล]] 233 [[หมู่บ้าน]] ได้แก่
{|
|-
||1.||หัวขวาง || || || ||(Hua Khwang) || || || ||24 หมู่บ้าน|| || || || || || ||10.||เขื่อน || || || ||(Khuean) || |||| ||11 หมู่บ้าน
|-
||2.||ยางน้อย || || || ||(Yang Noi) || || || ||14 หมู่บ้าน|| || || || |||| ||11.||หนองบอน|| || || || (Nong Bua) || ||||||11 หมู่บ้าน
|-
||3.||วังยาว || || || ||(Wang Yao)|| || || ||12 หมู่บ้าน|| || || || |||| ||12.||โพนงาม|| || || || (Phon Ngam) || |||| ||12 หมู่บ้าน
|-
||4.||เขวาไร่ || || || ||(Khwao Rai)|| || || ||20 หมู่บ้าน|| || || || |||| ||13.||ยางท่าแจ้ง || || || ||(Yang Tha Chaeng) || |||| ||10 หมู่บ้าน
|-
||5.||แพง|| || || || (Phaeng) || || || ||16 หมู่บ้าน|| || || || || || ||14.||แห่ใต้|| || || || (Hae Tai) || |||| ||19 หมู่บ้าน
|-
||6.||แก้งแก|| || || || (Kaeng Kae)|| || || ||10 หมู่บ้าน|| || || || |||| ||15.||หนองกุงสวรรค์ || || || ||(Nong Kung Sawan) || |||| ||10 หมู่บ้าน
|-
||7.||หนองเหล็ก || || || ||(Nong Lek)|| || || ||20 หมู่บ้าน|| || || || || || ||16.||เลิงใต้ || || || ||(Loeng Tai) || |||| ||12 หมู่บ้าน
|-
||8.||หนองบัว|| || || || (Nong Bua) || || || ||10 หมู่บ้าน|| || || || |||| ||17.||ดอนกลาง || |||| || (Don Klang) || |||| ||11 หมู่บ้าน
|-
||9.||เหล่า|| || || || (Lao) || || || ||11 หมู่บ้าน||
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลหนองกุงสวรรค์''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองกุงสวรรค์ทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลเลิงใต้''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลเลิงใต้ทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลดอนกลาง''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลดอนกลางทั้งตำบล
 
==สถานที่สำคัญ==
=== สถานศึกษา ===
;ระดับมัธยมศึกษา
* [[โรงเรียนโกสุมวิทยาสรรค์]]
* [[โรงเรียนมัธยมวัดกลางโกสุม]]
* [[วิทยาลัยเทคนิคน้ำพอง]] สาขาโกสุมพิสัย
* โรงเรียนหนองเหล็กศึกษา
* โรงเรียนโพนงามพิทยานุกูล
* โรงเรียนหนองบัวปิยนิมิตร
* โรงเรียวังยาวศึกษาวิทย์
* โรงเรียนเขื่อนพิทยาสรรค์
* โรงเรียนเขวาไร่ศึกษา
* ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอโกสุมพิสัย (กศน.)
 
;ระดับประถมศึกษา
* โรงเรียนศรีโกสุมวิทยามิตรภาพที่ 209
* โรงเรียนบ้านสังข์ทอง
 
=== แหล่งท่องเที่ยว ===
* [[หินร่อง]]
* [[ตำบลดอนกลาง]]
* [[วนอุทยานโกสัมพี ตำบลหัวขวาง]]
* [[เสื่อกกบ้านแพง ตำบลแพง]]
* [[บึงกุย]]
* [[บึงบอน]]
 
=== อุตสาหกรรม ===
โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ ได้แก่ โรงงานน้ำตาลวังขนายและโรงสีดุสิตอินเตอร์ไรด์
 
==อ้างอิง==
3,355

การแก้ไข