ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ขุนวรวงศาธิราช"

เพิ่มขึ้น 1,200 ไบต์ ,  2 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(ดิฉันต้องการเปลี่ยนแปลงเพียงน้อยนิดไม่ถึง 1 คำ ว่า พระราชกิจ เป็น พระราชกรณียกิจ)
ป้ายระบุ: แก้ไขจากอุปกรณ์เคลื่อนที่ แก้ไขจากเว็บสำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่ การแก้ไขแบบเห็นภาพ
{{infobox royalty
| death_style = สำเร็จโทษสวรรคต
| death_date = พ.ศ. 2091
| succession = พระเจ้ากรุงศรีอยุธยา
}}
 
'''ขุนวรวงศาธิราช''' เป็น[[พระมหากษัตริย์ไทย]]ในสมัย[[อาณาจักรอยุธยา]] นัก[[ประวัติศาสตร์ไทย]]บางท่านไม่นับว่าพระองค์เป็นพระมหากษัตริย์เพราะถือว่าเป็นกบฏสมคบกับ[[นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์]]แย่งชิงราชบัลลังก์จาก[[สมเด็จพระยอดฟ้า]] อย่างไรก็ตาม ในพงศาวดารได้ระบุว่าพระองค์ได้ผ่าน[[พิธีราชาภิเษก|พระราชพิธีบรมราชาภิเษก]]แล้ว
 
== พระราชประวัติ ==
ขุนวรวงศาธิราชเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันจันทร์ ในตระกูลอำมาตย์ (หรือ[[พราหมณ์]]<ref name="เทป"/>) พระนามเดิมว่า '''บุญศรี'''<ref name="คำให้การชาวกรุงเก่า">''คำให้การชาวกรุงเก่า'', พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) และเอกสารอื่น, นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553, หน้า 492-496</ref> เดิมมีตำแหน่งเป็น '''พันบุตรศรีเทพ''' ผู้เฝ้าหอพระข้างหน้า<ref name="พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)">''พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม) '', นนทบุรี : ศรีปัญญา, 2553, หน้า 64-7</ref> มีหน้าที่เป็นผู้กระทำพิธีการต่าง ๆ (ในบันทึก[[พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาโดยสังเขป]]ของ[[เจอเยเรมิสเมียส วันวลิตฟาน ฟลีต]] อธิบายในลักษณะระบุว่าเหมือนหมอผีเป็นหมอเวทมนตร์<ref>''พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับเยเรเมียส name="เทป"ฟาน ฟลีต'', หน้า 42</ref>) รวมถึงขับเสภากล่อม[[สมเด็จพระไชยราชาธิราช]] ให้บรรทมด้วย จึงสามารถเข้านอกออกในเขตพระราชฐานได้<ref name="เทป"/>
 
บางทฤษฎีเชื่อว่าพระองค์เป็นบุตรหรือมีเชื้อสายสืบทอดมาจาก[[อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ|เจ้าเมืองศรีเทพ]]อันเป็นเมืองลูกหลวงสมัยราชวงศ์อู่ทองครองกรุงศรีอยุธยา หรือสืบเชื้อสายมาจาก[[ราชวงศ์อู่ทอง]]<ref name="เทป">[http://www.puthakun.org/puthakun/index.php?option=com_content&view=article&id=1549:2014-07-29-00-18-56&catid=208:2014-07-28-01-09-27] เทปสนทนาเรื่อง ''กำเนิดอยุธยาและวาระสุดท้ายสุริโยทัย'', "คุยกันจันทร์ถึงศุกร์ กับ วีระ ธีรภัทร" โดย [[วีระ ธีรภัทร]] และ ดร.[[สุเนตร ชุตินธรานนท์]] ทางตรินิตี้เรดิโอ F.M. 97.00 Mhz</ref>
 
=== การพบกับนางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ ===
วันหนึ่งในรัชสมัย[[สมเด็จพระยอดฟ้า]] [[นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์]]ซึ่งเป็นพระราชชนนีผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ได้เสด็จไปพระที่นั่งพิมานรัถยาหอพระข้างหน้า ทอดพระเนตรเห็นพันบุตรศรีเทพก็เกิดมีความรักใคร่ จึงสั่งให้สาวใช้เอาเมี่ยงหมากห่อผ้าไปพระราชทานให้ พันบุตรศรีเทพก็เข้าใจว่าพระนางมีใจรักจึงเอาดอกจำปาให้สาวใช้นำไปถวาย ท้าวศรีสุดาจันทร์ก็ยิ่งมีความกำหนัดในตัวพันบุตรศรีเทพ<ref name="พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)"/>
 
=== การเลื่อนบรรดาศักดิ์ ===
=== การขึ้นครองราชย์ ===
{{พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์สุพรรณภูมิ}}
ใน[[ พ.ศ. 2091]] นางพระยาแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์ทรงอ้างว่าพระยอดฟ้ายังทรงพระเยาว์ หัวเมืองฝ่ายเหนือก็ไม่เป็นปกติจึงปรึกษากับขุนนางว่าจะให้ขุนวรวงศาธิราชว่าราชการแผ่นดินจนกว่าพระยอดฟ้าจะทรงเจริญพระชนมายุ จึงทำพิธีราชาภิเษกขุนวรวงศาธิราชเป็นพระมหากษัตริย์แห่งกรุงศรีอยุธยาและสถาปนา[[มหาอุปราช (จัน)|นายจัน]] น้องชายขุนวรวงศาธิราชอยู่บ้านมหาโลก ขึ้นเป็น[[พระมหาอุปราช]]<ref name="พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)"/>
 
เมื่อขุนวรวงศาธิราชได้ครองราชบัลลังก์ก็สมคบกับแม่อยู่หัวศรีสุดาจันทร์นำพระยอดฟ้าไปสำเร็จโทษที่[[วัดโคกพระยา]] เมื่อ[[วันอาทิตย์]] ขึ้น 5 ค่ำ เดือน 8 ตรงกับวันที่ 10 มิถุนายน พ.ศ. 2091<ref>{{cite book | author = มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา | title = นามานุกรมพระมหากษัตริย์ไทย | url = http://www.sac.or.th/main/pdf/Thai_king_directories.pdf | publisher = มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา | location = กรุงเทพฯ | year = 2554 | page = 98 | access-date = 2015-07-04 | archive-date = 2012-03-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120304072652/http://www.sac.or.th/main/pdf/Thai_king_directories.pdf | url-status = dead }}</ref> ปีจอ จ.ศ. 910 (พระราชพงศาวดารฉบับพันจันทนุมาศว่าตรงกับปีฉลู [[พ.ศ. 2072]]<ref name="พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)"/>) ส่วน[[พระศรีศิลป์ (พระราชโอรสในสมเด็จพระไชยราชาธิราช)|พระศรีศิลป์]] พระราชโอรสพระองค์เล็กในสมเด็จพระไชยราชาธิราชที่ประสูติแต่ท้าวศรีสุดาจันทร์นั้นไม่ได้นำไปสำเร็จโทษแต่ให้เลี้ยงไว้
 
=== การล้มล้างราชบัลลังก์ ===
การครองราชบัลลังก์ของขุนวรวงศาธิราชนั้น ไม่เป็นที่เห็นชอบของขุนนางในราชสำนักและพระญาติวงศ์บางส่วน เพราะขุนวรวงศาธิราชทรงขึ้นครองบัลลังก์โดยไม่ชอบธรรมจึงมีขุนนางบางคนรวมตัวกันเพื่อล้มล้างราชบัลลังก์ ได้แก่ [[สมเด็จพระมหาธรรมราชาธรรมราชาธิราช|ขุนพิเรนทรเทพ]] เจ้านายเชื้อสาย[[ราชวงศ์พระร่วง]] [[เจ้าพระยาศรีธรรมาโศกราช|ขุนอินทรเทพ]] [[พระยามหาเทพ|หมื่นราชเสน่หา (ในราชการ)]] และ[[หลวงศรียศ]]บ้านลานตากฟ้า
 
ทั้งสี่ร่วมกันวางแผนลอบปลงพระชนม์ จนโอกาสมาถึงเมื่อกรมการเมืองลพบุรีกราบทูลขุนวรวงศาธิราชว่า มี[[ช้างเผือก]]เชือกหนึ่งที่[[ลพบุรี]] ขุนวรวงศาธิราชรับสั่งว่าจะไปจับแต่ต่อมาเปลี่ยนพระทัยให้กรมการเมืองลพบุรีไปจับแทน หลังจากนั้น 7 วันช้างเผือกเข้ามาทางวัดแม่นางปลื้มเข้าเพนียดวัดซองพระองค์จึงรับสั่งว่าหนนี้จะเสด็จไปจับเอง
 
== อ้างอิง ==
; เชิงอรรถ
{{รายการอ้างอิง}}
; บรรณานุกรม
{{เริ่มอ้างอิง}}
* {{อ้างหนังสือ| ผู้แต่ง = [[หม่อมราชวงศ์ศุภวัฒย์ เกษมศรี]]| ชื่อหนังสือ = พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยาฉบับเยเรเมียส ฟาน ฟลีตและผลงานคัดสรร พลตรี หม่อมราชวงศ์ ศุภวัฒย์ เกษมศรีฯ| URL = http://dl.parliament.go.th/bitstream/handle/lirt/500269/2552_พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา_58670.pdf| จังหวัด = กรุงเทพฯ| พิมพ์ที่ = สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี| ปี = 2552| ISBN = 9789746425872| จำนวนหน้า = 171}}
{{จบอ้างอิง}}
 
== ดูเพิ่ม ==
{{wikisource|1=นิทานโบราณคดี/นิทานที่ ๑๙|2=คำวินิจฉัยของกรมพระยาดำรงราชานุภาพ เรื่อง ขุนวรวงศาธิราช}}
 
* [[ลำดับรายพระนามพระมหากษัตริย์ไทย]]
 
{{เริ่มกล่อง}}
| สี3 = #E9E9E9
| รูปภาพ = Seal of Ayutthaya (King Narai).png
| ตำแหน่ง = พระมหากษัตริย์แห่ง[[อาณาจักรพระเจ้ากรุงศรีอยุธยา]]
| ช่วงเวลา = ([[พ.ศ. 2091]]) <br><small> (มิได้เทียบเทียมเท่าบางแห่งไม่นับว่าทรงเป็นกษัตริย์องค์อื่น) </small>
| ก่อนหน้า = [[สมเด็จพระยอดฟ้า]]
| วาระก่อนหน้า = [[ราชวงศ์สุพรรณภูมิ]] ([[พ.ศ. 2089]] - [[พ.ศ. 2091]])
| ถัดไป = [[สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ]]
| วาระถัดไป = [[ราชวงศ์สุพรรณภูมิ]] ([[พ.ศ. 2091]] - [[พ.ศ. 2111]])
}}
{{จบกล่อง}}