ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ครุฑ"

ลดลง 2,924 ไบต์ ,  5 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(ย้อนการแก้ไขที่อาจเป็นการทดลอง หรือก่อกวนด้วยบอต ไม่ควรย้อน? แจ้งที่นี่)
ป้ายระบุ: ย้อนด้วยมือ
{{ชื่ออื่น|สัตว์ในวรรณคดีนิยาย|แบบอักษร|ครุฑ (แบบอักษร)}}
[[ไฟล์:PB Temple Facade.jpg|thumb|350px|ครุฑยุดนาคปูนปั้นปิดทอง ประดับรอบพระอุโบสถ [[วัดพระศรีรัตนศาสดาราม]]]]
 
'''ครุฑ''' ({{lang-sa|गरुड}}) เป็น[[สัตว์กึ่งเทพในนิยาย]]ใน[[ปกรณัมอินเดียประมวลเรื่องปรัมปราฮินดู]]และปรากฏใน[[วรรณคดี]]สำคัญหลายเรื่อง เช่น [[มหากาพย์]] ''[[มหาภารตะ]]'' เล่าว่า ครุฑเป็นพี่น้องกับนาคและทะเลาะกันจนเป็นศัตรู นอกจากนี้ ยังมี[[คัมภีร์]][[ปุราณะ]]ที่ชื่อว่า [[ครุฑปุราณะ]] เป็นเรื่องเล่าพญาครุฑ
 
ตามคติไทยโบราณ เชื่อว่าครุฑเป็นพญาแห่งนกทั้งมวล และเป็นพาหนะของ[[พระนารายณ์วิษณุ]] ปกติอาศัยอยู่ที่[[วิมานฉิมพลี]] มีรูปเป็นครึ่งคนครึ่ง[[นกอินทรี]] ได้รับพรให้เป็นอมตะ ไม่มีอาวุธใดทำลายลงได้ แม้กระทั่งสายฟ้าของ[[พระอินทร์]]ก็ได้แต่เพียงทำให้ขนของครุฑหลุดร่วงลงมาเพียงเส้นหนึ่งเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ ครุฑจึงมีชื่ออีกอย่างหนึ่งว่า "สุบรรณ" ซึ่งหมายถึง "ขนวิเศษ"
 
ครุฑเป็นสัตว์ใหญ่ มีอานุภาพและพละกำลังมหาศาล แข็งแรง บินได้รวดเร็ว มีสติปัญญาเฉียบแหลม อ่อนน้อมถ่อมตน และมีสัมมาคารวะ
 
ครุฑพอจะแบ่งได้ 5 ประเภทคือ
# ตัวเป็นคนอย่างธรรมดาทั่ว ๆ ไป แต่มีปีก
# ตัวเป็นคน หัวเป็นนก
 
ครุฑมีชายาชื่ออุนนติหรือวินายกา โอรสชื่อ สัมปาติหรือสัมพาที และชฎายุหรือ[[สดายุ]] ตามวรรณคดีพุทธศาสนากล่าวว่าครุฑมีขนาดใหญ่มาก วัดจากปีกข้างหนึ่งไปยังอีกข้างหนึ่งได้ 150 โยชน์ เวลากระพือปีกสามารถทำให้เกิดพายุใหญ่ เกิดมืดมนและทำลายบ้านเมืองให้หมดสิ้นไปได้ ที่อยู่ของครุฑเรียกว่า สุบรรณพิภพเป็นวิมานอยู่บนต้นสิมพลีหรือต้นงิ้ว อยู่เชิงเขาพระสุเมรุ
 
== ครุฑในทางพุทธศาสนา ==
ครุฑในทาง[[พุทธศาสนา]]จัดเป็น[[เทวดา]]ชั้นล่างประเภทหนึ่งภายใต้การปกครองของ[[ท้าววิรุฬหก]] ผู้ปกครองสวรรค์ชั้น[[จาตุมหาราชิกา]]ด้าน[[ทิศใต้]] เหตุที่มาเกิดเป็นครุฑเพราะทำบุญเจือด้วย[[โมหะ]]
 
ครุฑมีกำเนิดทั้ง 4 แบบ คือ [[โอปปาติกะ]] (เกิดแบบผุดขึ้น) [[ชลาพุชะ]] (เกิดในครรภ์) [[อัณฑชะ]] (เกิดในไข่) และ[[สังเสทชะ]] (เกิดในเถ้าไคล) มีที่อยู่ตั้งแต่พื้นมนุษย์ [[ป่าหิมพานต์]] ป่าไม้งิ้วรอบเขาพระสุเมรุ จนถึงสวรรค์ชั้นจาตุมหาราชิกา
 
ครุฑชั้นสูงจะมีกำเนิดแบบโอปปาติกะ มีขน[[สีทอง]] มีเครื่องประดับแบบเทพบุตรเทพธิดา มีชีวิตอยู่เหมือนเทวดา แปลงกายได้ และบริโภคอาหารทิพย์เช่นเดียวกันเทวดา แต่ครุฑบางประเภทก็กิน[[ผลไม้]]หรือเนื้อสัตว์ และเนื่องจากเป็นเทวดาที่มีเศษกรรมทำให้อุบัติเป็นกึ่งเดรัจฉาน บางประเภทจับนาคกินเป็นอาหารไปตามสัญชาติญาณความเป็นเดรัจฉานของตนเอง''(ไม่ปรากฏบันทึกข้อมูลชั้นต้นจากพระไตรปิฎกหมวดใดวรรคใดปรากฏเป็นหลักฐานอ้างอิงว่า ครุฑรวมถึงเทวดาชั้นจาตุมหาราชิกากลุ่มใดมีการผูกเวรแปลงกายเป็นนายนิรยบาลลงไปทำหน้าที่ลงทัณฑ์สัตว์นรกในนรก)''
 
== การใช้ครุฑเป็นสัญลักษณ์ ==
{{คอมมอนส์-หมวดหมู่|Garuda|ครุฑ}}
{{สถานีย่อย2|ประเทศไทย}}
{{รายการอ้างอิง}}
{{เริ่มอ้างอิง}}{{จบอ้างอิง}}<ref>หนังสือ เปิดตำนานสวรรค์ของชาวพุทธโบราณ</ref>{{รายการอ้างอิง}}
 
[[หมวดหมู่:สัตว์ในตำนาน]]