ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ภาษาเติร์กเมน"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
ป้ายระบุ: เครื่องมือแก้ไขต้นฉบับปี 2560
{{Infobox language
{{ต้องการอ้างอิง}}
{{กล่องข้อมูล ภาษา
|name=ภาษาเติร์กเมน
|nativename={{lang|tk-Latn|Türkmençe, Türkmen dili}},<br/>{{lang|tk-Cyrl|Түркменче, Түркмен дили}},<br/>{{lang|tk-Arab|تۆرکمن ديلی ,تۆرکمنچه}}
|nativename=Türkmen dili
|states=[[ประเทศเติร์กเมนิสถาน|เติร์กเมนิสถาน]], [[รัสเซีย]], [[อิหร่าน]], [[อุซเบกิสถาน]], [[อัฟกานิสถาน]], [[ตุรกีอิรัก]], (เอเชีย)[[ซีเรีย]]
|speakers= {{sigfig|6.748|2}} ล้านคน
|ethnicity=[[ชาวเติร์กเมน]]
|date=2009&ndash;2015
|ref=e21
|familycolor=Altaic
|fam1=[[กลุ่มภาษาเตอร์กิก]]
|states=[[ประเทศเติร์กเมนิสถาน|เติร์กเมนิสถาน]] [[อิหร่าน]] [[อัฟกานิสถาน]] [[ตุรกี]] (เอเชีย)
|fam2=[[กลุ่มภาษาเตอร์กิกทั่วไป|เตอร์กิกทั่วไป]]
|speakers= 6 ล้านคน
|fam13=[[กลุ่มภาษาเตอร์กิกโอคุซ|เตอร์กิกโอคุซ]]
|fam24=[[กลุ่มภาษาโอคุซ|โอคุซ]]ตะวันออก
|script=[[อักษรลาติน|ลาติน]] ([[อักษรเติร์กเมน]]), [[อักษรซีริลลิก|ซีริลลิก]], [[อักษรอาหรับ|อาหรับ]]<br/>[[Russian Braille#Additional alphabets|อักษรเบรลล์เติร์กเมน]]
|nation=[[ประเทศเติร์กเมนิสถาน|เติร์กเมนิสถาน]]
|map= Turkmen language map.png
|iso1=tk|iso2=tuk|iso3=tuk
|mapcaption= บริเวณที่มีผู้พูดภาษาเติร์กเมนในเอเชียกลาง
|map=TurkmenLg.png}}
|nation={{TKM}}
'''ภาษาเติร์กเมน''' (Turkmen, Туркмен, [[ISO 639]]-1: tk, ISO 639-2: tuk) คือชื่อภาษาราชการของ[[ประเทศเติร์กเมนิสถาน]] มีคนพูดภาษาเติร์กเมนประมาณ 3,430,000 คนในประเทศเติร์กเมนิสถาน และประมาณ 3,000,000 คนในประเทศอื่น ๆ เช่น [[ประเทศอิหร่าน]] (2,000,000) [[ประเทศอัฟกานิสถาน]] (500,000) และ[[ประเทศตุรกี]] (1,000)
|minority={{flag|Afghanistan}}{{efn|ภาษาทางการที่สามในบริเวณที่ชาวเติร์กเมนเป็นประชากรส่วนใหญ่<ref>[http://www.afghanembassy.com.pl/afg/images/pliki/TheConstitution.pdf Islamic Republic of Afghanistan: The Constitution of Afghanistan]: From amongst Pashto, Dari, Uzbeki, Turkmani, Baluchi, Pachaie, Nuristani, Pamiri and other current languages in the country, Pashto and Dari shall be the official languages of the state. '''In areas where the majority of the people speak in any one of''' Uzbeki, '''Turkmani''', Pachaie, Nuristani, Baluchi or Pamiri languages, any of the aforementioned language, in addition to Pashto and Dari, '''shall be the third official language, the usage of which shall be regulated by law'''. </ref>}}
|iso1=tk
|iso2=tuk
|iso3=tuk
|glotto=turk1304
|glottorefname=Turkmen
|lingua=ส่วนหนึ่งของ [[Oghuz languages|44-AAB-a]]
|notice=IPA
}}
 
'''เติร์กเมน''' ({{lang|tk-Latn|Türkmençe}}, {{lang|tk-Cyrl|Түркменче}}, {{lang|tk-Arab|تۆرکمنچه}}, {{IPA|tʏɾkmɛntʃɛ|}} หรือ {{lang|tk-Latn|Türkmen dili}}, {{lang|tk-Cyrl|Түркмен дили}}, {{lang|tk-Arab|تۆرکمن ديلی}}, {{IPA|tʏɾkmɛn dɪlɪ|}}) เป็น[[กลุ่มภาษาเตอร์กิก|ภาษาเตอร์กิก]]ที่พูดโดย[[ชาวเติร์กเมน]]ใน[[เอเชียกลาง]] ส่วนใหญ่อยู่ใน[[เติร์กเมนิสถาน]], [[อิหร่าน]] และ[[อัฟกานิสถาน]] โดยมีผู้พูดภาษาท้องถิ่นประมาณ 5 ล้านคนในเติร์กเมนิสถาน, 719,000 คนใน[[อิหร่าน]]ตะวันออกเฉียงเหนือ<ref>{{cite web |url=https://www.ethnologue.com/country/IR/status|title=Iran|website=Ethnologue}}</ref> และ 1.5 ล้านคนใน[[อัฟกานิสถาน]]ตะวันตกเฉียงเหนือ<ref name=e18>{{Ethnologue18|tuk}}</ref> เติร์กเมนมีสถานะเป็นภาษาทางการใน[[ประเทศเติร์กเมนิสถาน]] แต่ไม่ได้สถานะทางการใน[[ประเทศอิหร่าน]]หรือ[[อัฟกานิสถาน]] เติร์กเมนเป็นภาษาที่พูดโดยสังคมเติร์กเมนส่วนน้อยใน[[ประเทศอุซเบกิสถาน]]กับ[[ทาจิกิสถาน]] และในสังคมพลัดถิ่นที่[[ประเทศตุรกี]]และ[[รัสเซีย]]<ref>{{cite web |title=Where and how do the Turkmens abroad live? (in Russian) |url=https://turkmenportal.com/compositions/39 |website=Information Portal of Turkmenistan}}</ref>
ภาษาเติร์กเมนอยู่ในตระกูล[[ภาษากลุ่มเตอร์กิก|เตอร์กิก]] และบางครั้งก็รวมอยู่ในตระกูลที่ใหญ่กว่า คือ [[ตระกูลของภาษา|ตระกูล]][[ตระกูลภาษาอัลไตอิก|อัลไตอิก]] เป็นภาษากลุ่มเตอร์กิกทางใต้ในกลุ่มเติร์กเมเนียน สัมพันธ์กับ[[ภาษาตุรกีไครเมีย]] (Crimean Turkish) และ [[ภาษาซาลาร์]] (Salar) และสัมพันธ์น้อยกว่ากับ[[ภาษาตุรกี]]และ[[ภาษาอาเซอร์ไบจาน]]
 
เติร์กเมนเป็นสมาชิกของสาขา[[กลุ่มภาษาโอคุซ|โอคุซ]]ของกลุ่มภาษาเตอร์กิก [[ภาษามาตรฐาน|รูปมาตรฐาน]]ของเติร์กเมน (ที่พูกในประเทศเติร์กเมนิสถาน) มาจากสำเนียง[[Teke (Turkmen tribe)|เตเก]] ในขณะที่ประเทศอิหร่านส่วนใหญ่ใช้สำเนียง[[โยมุด]] และอัฟกานิสถานใช้สำเนียงหลายแบบ<ref>{{cite web |title=Who are the Turkmen and where do they live? |url=https://celcar.indiana.edu/materials/language-portal/turkmen/index.html |website=Center for Languages of the Central Asia Region, Indiana University}}</ref> เติร์กเมนมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับ[[ภาษากากาอุซ]], [[ภาษาควาซไคว]], [[ภาษาตาตาร์ไครเมีย]], [[ภาษาตุรกี]] และ[[ภาษาอาเซอร์ไบจาน]] โดยมีความคล้ายทาง[[การพูดคุยสื่อสารเข้าใจกันได้]] (mutual intelligibility) ซึ่งกันและกัน<ref name=innerAsia>{{cite book|last=Sinor|first=Denis|title=Inner Asia. History-Civilization-Languages. A syllabus|year=1969|publisher=Bloomington|isbn=0-87750-081-9|pages=71–96|url=https://books.google.com/books?id=vn-xZ3O1G-cC&pg=PA71#v=onepage&q&f=false}}</ref> รายงานจาก[[ภาษาศาสตร์เปรียบเทียบ|นักภาษาศาสตร์เปรียบเทียบ]] [[ความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม (ภาษาศาสตร์)|ญาติ]]ที่ใกล้ที่สุดของเติร์กเมนคือ[[ภาษาอาเซอร์ไบจาน]]<ref>{{cite web |url=https://polit.ru/article/2009/04/30/mudrak/ |title=Language in time. Classification of Turkic languages (in Russian) |last=Mudrak |first=Oleg |date=30 April 2009 |website=polit.ru |access-date=31 August 2019 |quote=The collapse of the Turkmen-Azerbaijani. Despite all the assurances that Azerbaijani is the closest relative of Turkish, this is not so. The closest relative of it (Azerbaijani) is Turkmen. The collapse of this unity falls on around 1180. It is amazing. Because it matches with the period of collapse of the Great Seljuk Empire. This state, which included lands south of the Amu Darya: Afghanistan, Iran, the territory of modern Iraq, including Baghdad, Northern Syria, etc., was disintegrating. Then, the Khwarazmshahs appeared, but direct contacts between the population that was “'' east of the Caspian Sea ''" and the population that was in the region of Tabriz, the heart of Azerbaijan and the Great Seljuk Empire, ceased.}}</ref>
ภาษาเติร์กเมนเขียนโดยใช้[[อักษรซีริลลิก]]หรือ[[อักษรอาหรับ]]ด้วย อย่างไรก็ดี ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประธานาธิบดี[[ซาปาร์มูรัต นิยาซอฟ]] ได้ประกาศให้เขียนภาษาติร์กเมนโดยใช้[[อักษรโรมัน]]ที่ได้รับการดัดแปลง
 
ภาษาเติร์กเมนเขียนโดยใช้[[อักษรซีริลลิก]]หรือ[[อักษรอาหรับ]]ด้วย อย่างไรก็ดี ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ประธานาธิบดี[[ซาปาร์มูรัต นิยาซอฟ]] ได้ประกาศให้เขียนภาษาติร์กเติร์กเมนโดยใช้[[อักษรโรมัน]]ที่ได้รับการดัดแปลง
 
== การจัดจำแนก ภาษาที่เกี่ยวข้องและสำเนียง ==
|-
|}
 
==อ้างอิง==
{{ต้องการรายการอ้างอิง}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
14,904

การแก้ไข