ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ม้าเฉียว"

เพิ่มขึ้น 17,453 ไบต์ ,  9 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
}}
 
'''ม้าเฉียว หรือหม่าเชา''' (ค.ศ. 176 - ค.ศ. 222) ชื่อรอง '''เหมิงฉี''' เป็นนายทหารและ[[ขุนศึก]]ที่มีชีวิตอยู่ในช่วงปลาย[[ราชวงศ์ฮั่นตะวันออก]]และช่วงต้น[[ยุคสามก๊ก]]ของประเทศ[[จีน]] ม้าเฉียวเป็นลูกชายคนโตของ[[ม้าเท้ง]] ขุนศึกผู้มีชื่อเสียงใน[[:en:Liang_Province|มณฑลเหลียง]] (พื้นที่ส่วนหนึ่งในภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน) ซึ่งสืบเชื้อสายมาจาก[[หม่าหยวน (ราชวงศ์ฮั่น)|หม่าหยวน]] ในปี 211 ม้าเฉียวตั้งกลุ่มพันธมิตรกับ[[หันซุย]]และและขุนศึกคนอื่น ๆ ในพื้นที่ตะวันตกเฉียงเหนือเพื่อก่อกบฏต่อรัฐบาลกลางของราชวงศ์ฮั่นที่นำโดย[[โจโฉ]] กลุ่มพันธมิตรแตกพ่ายหลังจากพ่ายแพ้ที่[[ยุทธการที่ด่านตงก๋วน]]ให้กับทัพโจโฉ ม้าเฉียวถอยทัพก่อนจะกลับมาตีและยึดมณฑลเหลียงได้จากการที่ม้าเฉียวสังหาร[[:en:Wei_Kang|เหวยคัง]]และบังคับให้คนของเหวยคังศิโรราบแก่เขา ประมาณหนึ่งปีหลังจากนั้น ม้าเฉียวก่อจลาจล [[พระเจ้าเหี้ยนเต้]]จึงออกพระบรมราชโองการให้ประหารครอบครัวม้าเฉียวที่อาศัยในเมือง[[เย่ (เหอเป่ย)|เย่]]ในขณะนั้น ในช่วงเวลาเดียวกัน [[:en:Zhao_Ang|จ้าวอ๋าง]] [[:en:Yang_Fu_(Han_dynasty)|หยางฟู]] และลูกน้องเดิมของเหวยคังคนอื่น ๆ ก่อกบฏขึ้นและขับไล่ม้าเฉียวออกจากมณฑลเหลียง ม้าเฉียวหนีไปยังนคร[[ฮั่นจง]] ยืมทหารจากเตียวฬ่อเพื่อกลับไปบุกมณฑลเหลียงแต่ก็พ่ายแพ้และร่นถอยกลับมา ม้าเฉียวรับใช้เตียวฬ่ออยู่ช่วงหนึ่งจนกระทั่งประมาณปี 214 เมื่อม้าเฉียวได้ยินข่าวที่[[เล่าปี่]][[การยึดเอ๊กจิ๋วของเล่าปี่|กำลังทำศึก]]เพื่อแย่งชิง[[เอ๊กจิ๋ว|มณฑลอี้]] (บางส่วนของ[[มณฑลเสฉวน]]และเทศบาลนคร[[ฉงชิ่ง]]ในปัจจุบัน) จาก[[เล่าเจี้ยง]] ม้าเฉียวแปรพักตร์ไปยังฝ่ายเล่าปี่และมีส่วนช่วยเหลือเล่าปี่ในการยึดครองมณฑลอี้ หลังจากนั้น ม้าเฉียวรับใช้เป็นแม่ทัพให้กับเล่าปี่ และเข้าร่วม[[ยุทธการที่ฮันต๋ง|ศึกฮั่นจง]]ในปี 219 ม้าเฉียวเสียชีวิตในปี 222
'''ม้าเฉียว''' ({{lang-en|Ma Chao}}; {{zh-all|t=馬超|s=马超|p=Mǎ Chāo}}) เป็นตัวละครใน[[วรรณกรรม]][[จีน]]อิง[[ประวัติศาสตร์]]เรื่อง[[สามก๊ก]] ที่มีตัวตนจริงตามประวัติศาสตร์ เชี่ยวชาญในการขี่[[ม้า]]มาก เป็น 1 ใน [[ห้าทหารเสือ|5 ขุนพลพยัคฆ์แห่งจ๊กก๊ก]] ชื่อรองว่า เหมิงฉี เกิดที่[[มณฑลซานซี]] เป็นบุตรชายคนที่ 2 ของ[[ม้าเท้ง]] เจ้าเมืองเสเหลียง มีความแค้นต่อ[[โจโฉ]]มาก เนื่องจากม้าเท้งเป็นหนึ่งในบุคคลที่ร่วมลงชื่อกำจัดโจโฉตามหนังสือเลือดของ[[พระเจ้าเหี้ยนเต้]] ซึ่งเป็นบุคคลที่โจโฉระแวงอยู่ตลอดเวลาว่าจะตลบหลังตีเมือง[[ลกเอี๋ยง]] ตอนตนออกไปทำศึกตามหัวเมืองต่าง ๆ จึงทำอุบายขอโองการ[[พระเจ้าเหี้ยนเต้|ฮ่องเต้]]แต่งตั้งตำแหน่งแม่ทัพปราบทักษิณ ให้ม้าเท้งเข้ามาเมือง[[ฮูโต๋]]รับตำแหน่งแล้วจะจับฆ่า แต่ม้าเท้งซ้อนแผนไว้ ผลสุดท้ายแผนแตกจึงถูกโจโฉจับฆ่าตายทั้งตัวและน้องชาย
 
นักประวัติศาสตร์และผู้คนที่มีชีวิตในช่วงเดียวกับม้าเฉียวนั้นมีมุมมองเชิงลบต่อม้าเฉียว นอกจากก่อกบฏต่อรัฐบาลกลางของราชวงศ์ฮั่นแล้ว ม้าเฉียวก็กระทำการหยาบช้าสามานย์หลายอย่าง ทั้งทรยศบิดาเมื่อหว่านล้อมให้หันซุยมาร่วมก่อกบฏ ทิ้งภรรยาและบุตรเมื่อแปรพักตร์ไปหาเล่าปี่ ฆ่ามารดาของ[[:en:Jiang_Xu|เจียงซู]]อย่างเลือดเย็นเมื่อถูกเธอตำหนิ และฆ่าลูกชายของจ้าวอ๋างและ[[:en:Wang_Yi_(wife_of_Zhao_Ang)|หวังยี่]]เมื่อพวกเขาก่อกบฏและขับไล่ม้าเฉียวออกจากมณฑลเหลียง
[[ม้าต้าย]] ญาติผู้น้องเป็นผู้เดียวที่หลบหนีมาได้ จึงรีบไปบอกม้าเฉียว ม้าเฉียวแค้นมากประกาศจะตามล้างโจโฉให้ได้ จึงรวบรวมทัพของตนผสมกับชนเผ่าเกี๋ยงบุกตีโจโฉ ทำให้โจโฉต้องเตลิดหนีด้วยการตัดหนวดทิ้ง และถอดเสื้อคลุมทิ้ง แต่[[โจหอง]]เข้ามาขวาง จึงหลบหนีไปได้หวุดหวิด โจโฉได้กล่าวว่า ม้าเฉียวเก่งกล้าไม่แพ้[[ลิโป้]]ในอดีต จากนั้นม้าเฉียวจึงไปร่วมกับ[[หันซุย]]ทำศึกกับโจโฉ แต่ด้วยอุบายของโจโฉ ที่รอให้[[หิมะ|น้ำแข็ง]]ที่เกาะกุมกำแพงเมืองหนาแน่น และทำให้ม้าเฉียวระแวงหันซุย จึงชนะในที่สุด ม้าเฉียวจึงต้องร่อนเร่พเนจรและได้เข้าร่วมกับ[[เตียวล่อ]] ได้เข้ารบกับ[[จ๊กก๊ก]] โดยประลองฝีมือกับ[[เตียวหุย]] รบถึงกัน 100 เพลง ก็ไม่มีใครแพ้-ชนะ เนื่องจากฝีมือสูสีกันมาก ด้วยอุบายของ[[ขงเบ้ง]] ทำให้ได้ม้าเฉียวมาอยู่กับฝ่ายจ๊กก๊ก เมื่อครั้งที่[[เล่าปี่]]ยกทัพเข้าตีเซงโต๋ใน[[เสฉวน]]ของ[[เล่าเจี้ยง]] ขงเบ้งได้ให้ม้าเฉียวเป็นทัพหน้า เพียงแค่ได้ยินชื่อของม้าเฉียว ทหารของเล่าเจี้ยงก็ยอมแพ้ไม่ต้องรบทันที เพราะนับถือม้าเฉียวมากดุจเทพเจ้าแห่งสงคราม
 
ในวรรณกรรม[[สามก๊ก]] ม้าเฉียวถูกมองในฐานะนักรบผู้กล้าหาญและเป็นหนึ่งใน[[ห้าทหารเสือ]]ของเล่าปี่ ในนิยาย คำอธิบายในอุปนิสัยของม้าเฉียวและหลายเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับเขาถูกเปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก ตัวอย่างเช่น ในนิยาย ม้าเฉียวทำศึกที่ด่านตงก๋วนเพื่อล้างแค้นที่โจโฉสั่งประหารครอบครัว แต่ตามประวัติศาสตร์แล้ว ม้าเฉียวเปิดศึกกับโจโฉก่อน ครอบครัวของม้าเฉียวจึงถูกประหารประมาณหนึ่งปีหลังจากนั้น ในนิยาย ม้าเฉียวรบตัวต่อตัวกับทั้ง[[เคาทู]]ที่ด่านตงก๋วน และ[[เตียวหุย]]ที่[[ยุทธการที่ด่านแฮบังก๋วน|ด่านแฮบังก๋วน]] แต่ตามประวัติศาสตร์แล้ว การรบตัวต่อตัวไม่เคยเกิดขึ้น และยุทธการที่ด่านแฮบังก๋วนเป็นเพียงเรื่องแต่ง
ม้าเฉียวเสียชีวิตอย่างกะทันหัน ขณะตามขงเบ้งลงใต้ปราบ[[เบ้งเฮ็ก]]ด้วยวัยเพียง 45 ปี (แต่ตามประวัติศาตร์จริง ม้าเฉียวตายด้วยโรคภัยก่อนขงเบ้ง1ปี)
 
== พื้นหลังครอบครัว ==
== บทบาทในเสฉวน ==
ม้าเฉียวมาจากเมืองเม่าหลิง (茂陵縣) นคร[[:en:Fufeng_(region)|โย่ฝูเฟิง]] (右扶風郡) ซึ่งตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของ[[:en:Xingping|เมืองชิ่งผิง]] [[มณฑลส่านซี]]ในปัจจุบัน ม้าเฉียวเป็นลูกชายคนโตของม้าเท้ง ผู้สืบเชื้อสายมาจากหม่าหยวน แม่ทัพที่มีชีวิตอยู่ในช่วงต้นราชวงศ์ฮั่นตะวันออก หม่าผิง บิดาของม้าเท้ง ชื่อรอง สื่อชัว เป็นนายทหารในนครเทียนชุยในรัชสมัยของ[[จักรพรรดิฮั่นหฺวัน]] หลังจากสูญเสียตำแหน่ง หม่าผิงไปอยู่อาศัยกับ[[:en:Qiang_(historical_people)|ชนเผ่าเฉียง]] แต่งงานกับผู้หญิงในชนเผ่า และมีลูกชายคือม้าเท้ง ม้าเท้ง หันซุย และคนอื่น ๆ เป็นขุนศึกที่มีอิทธิพลในมณฑลเหลียง (บางส่วนของมณฑลส่านซีและ[[มณฑลกานซู่]]ในปัจจุบัน) ในช่วงปลายราชวงศ์ฮั่นและไม่อยากยอมรับคำสั่งจากรัฐบาลฮั่น ในปี 192 ม้าเท้งยอมรับตำแหน่ง General Who Attacks the West (征西將軍) จากราชสำนักฮั่นและนำทหารมารักษาการณ์ที่เมืองเหมย (郿縣) ถึงกระนั้น ม้าเท้งก่อกบฏต่อราชวงศ์ฮั่นในภายหลังและบุกโจมตีเมือง[[ฉางอาน]]แต่ไม่สามารถยึดเมืองได้จึงถอยกลับไปยังมณฑลเหลียง
พื้นฐานดั้งเดิมของม้าเฉียวนั้นเป็นที่รักใคร่ของชนกลุ่มน้อยทางภาคตะวันตก ตั้งแต่เผ่าเกี๋ยง เผ่าตี๋ รวมถึงเผ่าซงหนู จนถูกขนานนานได้ว่าเป็นเทพเจ้าของชนเผ่า ครั้นม้าเฉียวถูกเตียวฬ่อตามจับ และหนีมายัง[[เสฉวน]] ม้าเฉียวได้ใช้เส้นทางของเผ่าตี๋ เป็นทางลัด ทำให้กองทัพที่ตามจับไม่สามารถจับได้ และเดินทางมาถึงอย่างปลอดภัย กองทัพของม้าเฉียวที่เดินทางมาสนับสนุนเล่าปี่นี้จึงประกอบด้วยชาวเผ่าทางภาคตะวันตกทั้งหมด รวมถึงชาวฮั่นด้วย ในการปกครองเสฉวนจึงมีเพียงเผ่าม่านเผ่าเดียวซึ่งคอยรุกรานอยู่ทางใต้เท่านั้น
 
== ชีวิตในช่วงต้น ==
ในปี 197 โจโฉที่กุมอำนาจรัฐบาลกลางไว้มอบหมายให้[[จงฮิว]]ป้องกันพื้นที่[[:en:Guanzhong|กวนจง]] จงฮิวเขียนจดหมายถึงม้าเท้งและหันซุยเพื่ออธิบายประโยชน์ที่จะได้รับหากยอมรับรัฐบาลกลางและผลเสียที่จะเกิดขึ้นหากไม่ทำตาม เมื่อโจโฉขึ้นเป็น[[อัครมหาเสนาบดี (ประเทศจีน)|อัครมหาเสนาบดี]] (丞相) โจโฉต้องการให้ม้าเฉียวมารับใช้ในรัฐบาลฮั่น แต่ม้าเฉียวปฏิเสธ
 
ในปี 202 ขณะที่โจโฉกำลังบุกเหนือหลังจากเอาชนะ[[อ้วนเสี้ยว]]ที่[[ศึกกัวต๋อ]]เมื่อสองปีก่อน โจโฉสั่งให้จงฮิวบุกโจมตี[[โกกัน]]และ[[:en:Guo_Yuan_(Yuan_Shang's_subordinate)|โกหยวน]]พันธมิตรของอ้วนเสี้ยว ที่เมืองผิงหยาง (平陽; อยู่ในเมือง[[:en:Linfen|หลินเฝิน]] มณฑลชานซีในปัจจุบัน) ม้าเท้งส่งม้าเฉียวไปสนับสนุนจงฮิว ม้าเฉียวทำหน้าที่เป็น Assistant Officer Who Supervises the Army (督軍從事) ภายใต้จงฮิว ระหว่างการต่อสู้ ม้าเฉียวถูกลูกธนูยิงเข้าที่เท้า แต่ก็พันเท้าไว้ในกระเป๋าและสู้ต่อ คนของม้าเฉียว บังเต๊ก สังหารโกหยวน และทัพจงฮิวรบชนะ
 
ภายหลัง ม้าเฉียวทะเลาะกับหันซุย จึงขอออกจากมณฑลเหลียงเพื่อไปทำงานในเมืองหลวง ม้าเฉียวได้รับอนุญาตและถูกแต่งตั้งเป็น Minister of the Guards (衞尉) โดยราชสำนักฮั่น ม้าเฉียวได้รับตำแหน่งทางทหารเป็น Lieutenant-General (偏將軍) และได้รับยศขุนนางเป็น Marquis of a Chief Village (都亭侯) และได้รับคำสั่งให้ดูแลกองทหารของบิดาในมณฑลเหลียง น้องชายของม้าเฉียว หม่าซิว (馬休) และหม่าที (馬鐵) ถูกแต่งตั้งเป็น Commandant of Equipage (奉車都尉) และ Commandant of Iron Cavalry (鐵騎都尉) ตามลำดับ และได้รับคำสั่งให้ย้ายครอบครัวไปอาศัยในเมืองเย่ (อยู่ในนคร[[หานตาน]] [[มณฑลเหอเป่ย์]]ในปัจจุบัน) มีเพียงแค่ม้าเฉียวที่ยังอยู่ในมณฑลเหลียง
 
== การจลาจลต่อต้านราชวงศ์ฮั่น ==
 
=== ศึกตงก๋วน ===
ในปี 211
 
=== ศึกในกวนจง ===
ม้าเฉียวถอยไปทางตะวันตก
 
== รับใช้เตียวฬ่อ ==
ม้าเฉียวกลับไปยังฮั่นจงหลังพ่ายแพ้ที่เขากิสานและรับใช้เตียวฬ่อ เตียวฬ่อมีแผนจะให้ลูกสาวแต่งงานกับม้าเฉียว แต่คนของเตียวฬ่อคัดค้านและพูดว่า "หากบุคคลนั้นยังไม่รักคนในครอบครัว เขาจะไปรักคนนอกได้อย่างไร?" เตียวฬ่อจึงล้มเลิกแผนดังกล่าว
 
ในวันขึ้นปีใหม่ปีหนึ่ง ญาติของม้าเฉียวที่หนีออกมาจากฮั่นจงเหมือนกันเข้ามาเยี่ยม ม้าเฉียวทุบอก ไอเป็นเลือด และพูดว่า "ครอบครัวใหญ่ที่มีสมาชิกกว่าร้อยคนได้รับชะตากรรมเดียวกันในวันเดียว ตอนนี้ มีเพียงแค่พวกเราสองคนที่ทักทายกันอย่างนั้นรึ?"
 
ม้าเฉียวขอให้เตียวฬ่อมอบกำลังทหารเพื่อไปบุกมณฑลเหลียงอยู่บ่อยครั้ง เตียวฬ่อตกลง แต่ม้าเฉียวก็ไม่ได้รับอะไรจากการรบเลย หยางไป๋ (楊白) คนของเตียวฬ่อ รู้สึกอิจฉาในความสามารถของม้าเฉียวและต้องการจะทำอันตราย เมื่อม้าเฉียวรู้ข่าว จึงหนีออกจากอู่ดู๊ (武都; แถว ๆ เมือง[[:en:Longnan|หลงหนาน]] มณฑลกานซู่ในปัจจุบัน) และไปอยู่อาศัยกับ[[:en:Di_(Five_Barbarians)|ชนเผ่าตี๊]]ในพื้นที่
 
== รับใช้เล่าปี่ ==
ในปี 214 เล่าปี่ทำศึกแย่งชิงมณฑลอี้จากเล่าเจี้ยง ม้าเฉียวคลางแคลงในตัวเตียวฬ่อและรู้สึกว่าเตียวฬ่อคงไม่สามารถประสบความสำเร็จอะไรได้ จึงวางแผนที่จะแปรพักตร์ไปหาเล่าปี่ เมื่อม้าเฉียวได้ข่าวว่าเล่าปี่กำลังล้อม[[เฉิงตู]] (เมืองหลวงของอี้) ม้าเฉียวจึงเขียนจดหมายลับไปยังเล่าปี่ มีความว่าปรารถนาจะรับใช้ เล่าปี่รู้สึกยินดีที่ได้รับจดหมายและพูดว่า "มณฑลอี้เป็นของข้า" เล่าปี่ส่ง[[ลิอิ๋น]]ไปพบม้าเฉียวพร้อมทั้งมอบเสบียงและทหารให้ หลังจากนั้นม้าเฉียวเดินทางขึ้นเหนือและไปร่วมล้อมเมืองด้วย ภายในสิบวันนับจากที่ม้าเฉียวมาถึง เล่าเจี้ยงเลิกรบและยอมแพ้แก่เล่าปี่
 
หลังจากยึดเมืองอี้ เล่าปี่แต่งตั้งม้าเฉียวเป็น General Who Pacifies the West (平西將軍) และให้ดูแลหลินจู (臨沮; ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเมือง[[:en:Yuan'an_County|หยวนอัน]] มณฑลหูเป่ย์ในปัจจุบัน) เล่าปี่เอาชนะโจโฉใน[[ยุทธการที่ฮันต๋ง|ศึกฮั่นจง]]ในปี 219 และสถาปนาตนเองเป็นฮั่นจงอ๋อง (漢中王) หลังจากนั้นจึงแต่งตั้งม้าเฉียวเป็น General of the Left (左將軍)
 
ในปี 221 เล่าปี่สถาปนาตนเองขึ้นเป็นจักรพรรดิและสร้าง[[จ๊กก๊ก]]ขึ้นมา พระเจ้าเล่าปี่ทรงตั้งม้าเฉียวเป็น General of Agile Cavalry (驃騎將軍) และผู้ว่า (牧) มณฑลเหลียง ม้าเฉียวได้รับยศขุนนางเป็น Marquis of Tai District (斄鄉侯) พระบรมราชโองการของพระเจ้าเล่าปี่เขียนไว้ดังนี้:
 
"ข้าไม่มีความสามารถ แต่ข้าขึ้นครองบัลลังก์เพื่อดำรงราชวงศ์ฮั่นเอาไว้ โจโฉและโจผีจะถูกจดจำในสิ่งเลวร้ายที่กระทำไว้ ข้ารู้สึกเสียใจกับการกระทำผิดของพวกเขา ผู้คนต่างเกลียดชังพวกเขาและหวังว่าราชวงศ์ฮั่นจะได้รับการฟื้นฟู เนื่องด้วยชนเผ่าตี๊ ชนเผ่าเฉียง ชนเผ่า[[:en:Xunyu|ชุ่นหยู่]] และชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ เต็มใจยอมรับในการปกครองของเรา ชาวเหนือชื่นชมในตัวเจ้า และความกล้าหาญของเจ้าก็เป็นที่รู้กันดี ข้ามีงานสำคัญให้กับเจ้า ข้าหวังว่าเจ้าจะใช้อานุภาพของเจ้าในการปกครองชายแดนทางเหนือและสร้างความเจริญให้กับผู้คนที่นั่น เจ้าต้องแสดงให้เห็นถึงคุณประโยชน์ของการปกครองของเรา และต้องมีใจเป็นธรรมในการให้รางวัลคนดีและลงโทษคนชั่ว เจ้าได้รับคำอวยพรจากจักรพรรดิราชวงศ์ฮั่น และเจ้าต้องไม่ทำให้ผู้คนผิดหวัง"
 
=== กรณีเผิงหยาง ===
เมื่อ[[:en:Peng_Yang_(Han_dynasty)|เผิงหยาง]] คนของเล่าปี่ ที่กำลังจะออกเฉิงตูเพื่อไปรับตำแหน่งใหม่ใน[[:en:Luzhou|เจียงยาง]] เข้าพบม้าเฉียวและบอกว่า "ท่านเป็นคนนอก ในขณะที่ข้าเป็นคนใน จักรวรรดิสามารถทำให้สงบลงได้" ม้าเฉียวพึ่งเข้าร่วมกับทัพเล่าปี่และบ่อยครั้งที่กลัวว่าจะเกิดปัญหาขึ้น หลังจากได้ยินที่เผิงหยางพูด ม้าเฉียวตกใจและคิดว่าเผิงหยางต้องการให้เขาเข้าร่วมการทำ[[รัฐประหาร]]เล่าปี่ อย่างไรก็ตาม ม้าเฉียวนิ่งเงียบและไม่ได้พูดตอบ หลังจากเผิงหยางออกไป ม้าเฉียวรายงานให้เล่าปี่ทราบ เผิงหยางถูกจับและประหาร
 
== เสียชีวิต ==
ม้าเฉียวเสียชีวิตในปี 222 สิริอายุได้ 47 ปี ([[:en:East_Asian_age_reckoning|นับแบบจีน]]) สาเหตุการตายไม่ได้ถูกระบุไว้ในประวัติศาสตร์ ก่อนที่จะเสียชีวิต ม้าเฉียวเขียนจดหมายถึงเล่าปี่ ความว่า "ครอบครัว 200 กว่าคนของข้าถูกโจโฉประหาร ข้ามีเพียง[[ม้าต้าย]]ผู้เป็นญาติเท่านั้นที่ยังเหลืออยู่ เขาจะเป็นคนที่สืบทอดตระกูลของข้า ข้าขอฝากฝังให้ท่านช่วยดูแล ข้าต้องการบอกเพียงเท่านี้" ในเดือนตุลาคมหรือพฤศจิกายนของปี 260 พระเจ้าเล่าเสี้ยน[[:en:Posthumous_name|อวยยศย้อนหลัง]]แก่ม้าเฉียวเป็น "Marquis Wei" (威侯)
 
== ดูเพิ่ม ==
34

การแก้ไข