ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ยุงลาย"

เพิ่มขึ้น 6,124 ไบต์ ,  10 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
| genus_authority = [[Johann Wilhelm Meigen|Meigen]], 1818
| subdivision_ranks = [[Species]]
| subdivision = <br/>
''[[Aedes aegypti]]''<br/>
''[[Aedes albopictus]]''<br/>
''[[Aedes australis]]''<br/>
''[[Aedes cinereus]]''<br/>
''[[Aedes japonicus]]''<br/>
''[[Aedes polynesiensis]]''<br/>
''[[Aedes rusticus]]''<br/>
''[[Aedes taeniorhynchus]]''<br/>
''[[Aedes vexans]]''
}}
'''''Aedes''''' หรือ'''ยุงลาย''' เป็นสกุลของ[[ยุงที่เดิมพบ]] ซึ่งดั้งเดิมกระจายพันธุ์ใน[[เขตร้อน]]และ[[กึ่งเขตร้อน]] แต่ปัจจุบันพบได้ทุกทวีปยกเว้นทวีปแอนตาร์กติกา เพราะกิจกรรมของมนุษย์เป็นสาเหตุทำให้ ยุงลายบางสปีชีส์แพร่กระจายทั่วทุกทวีป Meigen อธิบายและตั้งชื่อเป็นครั้งแรกในปี ค.ศ. 1818 ยุงในสกุลนี้มีกว่า 700 สปีชีส์ ยุงลายบางสปีชีส์ส่งผ่านโรคร้ายแรง รวมถึงยกเว้นทวีป[[ไข้เด็งกี]]และ[[ไข้เหลือง]] แถมตอนนี้ ยุงลายยังเป็นพาหะของ [[ไข้ซิกาแอนตาร์กติกา]] อีกด้วย
 
''สกุลยุงลาย'' มีมากกว่า 700 สปีชีส์ บางสปีชีส์เป็นพาหะของปรสิตก่อโรคระบาดร้ายแรงหลายโรค โดยที่สำคัญได้แก่ [[ไข้เด็งกี|ไข้เลือดออก]], [[ไข้เหลือง]], [[โรคเท้าช้าง]], [[ไข้ซิกา]]<ref>{{Cite web |url=https://www.cdc.gov/zika/transmission/index.html |title=CDC Transmission of Zika virus |access-date=2017-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920205105/https://www.cdc.gov/zika/transmission/index.html |archive-date=2017-09-20 |url-status=dead }}</ref>, โรค[[ชิคุนกุนยา]], [[ไข้ไนล์ตะวันตก]] และ [[ไข้สมองอักเสบม้าตะวันออก]]
== บทบาทในการก่อโรค ==
 
ยุงลายเป็นพาหะที่ทราบของโรคติดเชื้อไวรัสหลายชนิด สองสปีชีส์ที่โดดเด่นที่สุดที่ส่งผ่านไวรัส คือ ''Aedes aegypti'' และ ''Aedes albopictus'' ซึ่งส่งผ่านไวรัสที่ก่อโรคไข้เด็งกี ไข้เหลือง [[ไข้ไนล์ตะวันตก]] [[ชิคุนกุนยา]] และสมองอักเสบม้าตะวันออก เป็นต้น การติดเชื้อไวรัสเหล่านี้มักมีอาการ[[ไข้]] และ[[สมองอักเสบ]]ในบางกรณีซึ่งนำไปสู่การเสียชีวิต ปัจจุบันมี[[วัคซีน]]ป้องกันไข้เหลือง และมาตรการเพื่อป้องกันยุงกัดรวมถึง [[ยาฆ่าแมลง]] เครื่องดักยุง [[สารขับไล่แมลง]]และ[[มุ้ง]] ยุงลายเป็นสัตว์พาหะนำเชื้อเกิดไข้เลือดออก และทำให้คนได้รับเชื้ออาจเสียชีวิตได้
== ลักษณะ ==
ข้อสังเกตระบุยุงใน สกุลยุงลาย ได้ง่ายจาก ลายสีดำสลับขาว ตามลำตัวและขา <br/>
และอีกเอกลักษณ์ของสกุลคือ มักตื่นตัวและกัดเฉพาะในกลางวัน ซึ่งต่างจากยุงสกุลอื่น ที่มักกัดบ่อยในตอนเช้าและพลบค่ำ <ref>{{Cite web|url=http://www.who.int/denguecontrol/faq/en/|title=WHO &#124; Dengue/Severe dengue frequently asked questions|website=WHO}}</ref>
 
== การค้นพบและจำแนก ==
[[โยฮันน์ วิลเฮล์ม เมเกน]] [[นักกีฏวิทยา]]ชาวเยอรมัน พรรณนาและตั้งชื่อสกุลครั้งแรกในปี ค.ศ. 1818 โดยมาจาก[[ภาษากรีกโบราณ]] "ἀηδής" หรือ "aēdēs" แปลว่า "ไม่พึงประสงค์"<ref>{{cite journal | vauthors = Powell JR, Tabachnick WJ | title = History of domestication and spread of Aedes aegypti--a review | journal = Memorias do Instituto Oswaldo Cruz | volume = 108 Suppl 1 | issue = 10 | pages = 11–7 | date = October 2016 | pmc = 5038420 | doi = 10.3201/eid2210.ET2210 }}</ref> หรือ "น่ารังเกียจ"
สปีชีส์แรกในสกุลนี้ที่ถูกศึกษาคือ ''Aedes cinereus'' <ref name=wrbu>{{cite web | work = Walter Reed Biosystematics Unit. | title = ''Aedes |url= http://www.wrbu.org/generapages/aedes.htm |access-date=2016-02-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160406045909/http://www.wrbu.org/generapages/aedes.htm |archive-date=2016-04-06 }}.</ref>
 
สกุลยุงลายแบ่งออกเป็นหลาย[[สกุลย่อย]] เช่น Aedes, Diceromyia, Finlaya, Stegomyia ฯลฯ <ref>{{cite journal| vauthors = Reinert JF, Harbach RE, Kitching IJ |title=Phylogeny and classification of Aedini (Diptera: Culicidae), based on morphological characters of all life stages |journal=[[Zoological Journal of the Linnean Society]] |volume=142 |issue=3 |pages=289–368 |year=2004 |doi=10.1111/j.1096-3642.2004.00144.x |url=http://www.mosquitocatalog.org/files/pdfs/MQ0183.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110313044321/http://www.mosquitocatalog.org/files/pdfs/MQ0183.pdf |archive-date=2011-03-13 }}</ref> แบ่งย่อยมากกว่า 700 สปีชีส์
การจัดประเภทถูกแก้ไขในปี 2009 <ref name="reinert2009">{{cite journal | vauthors = Reinert JF, Harbach RE, Kitching IJ | date = 2009 | title = Phylogeny and classification of tribe Aedini (Diptera: Culicidae) | journal = Zoological Journal of the Linnean Society | volume = 157 | issue = 4 | pages = 700–794 | doi = 10.1111/j.1096-3642.2009.00570.x | url = http://www.nhm.ac.uk/resources-rx/files/reinert-et-al-2009-58741.pdf }}</ref>
 
== บทบาทในการก่อระบาดของโรค ==
สมาชิกของสกุลยุงลาย ล้วนเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องพาหะของเชื้อ[[ไวรัส]]ก่อโรคหลายโรค โดยสองสปีชีส์ที่โดดเด่นที่สุดของสกุล คือ ''[[ยุงลายบ้าน]]'' (''Aedes aegypti'') และ ''[[ยุงลายสวน]]'' (''Aedes albopictus'') ซึ่งเป็นพาหะ [[ไข้เด็งกี|ไข้เลือดออก]]<ref>{{Cite web|url=http://www.who.int/denguecontrol/mosquito/en/|title=WHO &#124; The mosquito|website=WHO}}</ref>, [[ไข้เหลือง]], [[ไข้ซิกา]]<ref>{{cite web|url=http://www.paho.org/hq/index.php?option%3Dcom_content%26view%3Darticle%26id%3D11605%26Itemid%3D0%26lang%3Den |title=PAHO Statement on Zika Virus Transmission and Prevention | date = 2 February 2016 | work = Pan American Health Organization |access-date=2016-01-26 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160126055104/http://www.paho.org/hq/index.php?option=com_content&view=article&id=11605&Itemid=0&lang=en |archive-date=2016-01-26 }}</ref>, [[โรคเท้าช้าง]], โรค[[ชิคุนกุนยา]], [[ไข้ไนล์ตะวันตก]], [[ไข้สมองอักเสบม้าตะวันออก]] และโรคอื่นอีกมากที่มักไม่เป็นที่รู้จัก <br/>
ขณะที่ ''[[ยุงลายป่า]]'' (''Aedes polynesiensis'') เป็นพาหะ [[โรคเท้าช้าง]] ใน[[พอลินีเชีย]] <ref>{{Cite web|url=http://www.who.int/denguecontrol/mosquito/en/|title=WHO &#124; The mosquito|website=WHO}}</ref>
 
โรคติดเชื้อไวรัสเหล่านี้มักมีอาการ[[ไข้]] และ[[สมองอักเสบ]] ในบางกรณีเป็นสาเหตุการเสียชีวิตจำนวนมาก
 
ปัจจุบันมี[[วัคซีน]]ป้องกันบางโรคเช่น ไข้เหลือง ฯลฯ แต่มาตรการที่ดีกว่าคือป้องกันถูกยุงกัด ได้แก่
* การลดปริมาณยุง
** ทำลายแหล่งน้ำขัง เพื่อกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำที่เป็นตัวอ่อนของยุง
** ฉีดพ่น[[ยาฆ่าแมลง]] บริเวณที่มียุงโตเต็มวัยมาก
** [[เครื่องดักยุง]] ระบบต่างๆ
* การป้องกันยุงกัด
** การติดตั้ง[[มุ้งลวด]] ที่หน้าต่างและประตู
** [[สารขับไล่แมลง]]
* ดักจับลูกน้ำเพื่อสังเกตวิจัยการกำจัด
** ''กับดักยุงวางไข่'' (''Ovitrap'')
 
== อ้างอิง ==
{{Reflist}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* [https://web.archive.org/web/20111124062740/http://www.dengue.gov.sg/subject.asp?id=12 Singapore Government dengue site that describes the mosquito]
* {{cite web |title=''Aedes'' |work=NCBI Taxonomy Browser |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Info&id=7158 |id=7158}}
 
[[หมวดหมู่:ยุงลาย| ]]
{{โครงสัตว์}}
3,520

การแก้ไข