ผลต่างระหว่างรุ่นของ "บอบบี ฟิชเชอร์"

เพิ่มขึ้น 19,595 ไบต์ ,  2 เดือนที่ผ่านมา
ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(เพิ่มเติมเนื้อหา)
 
}}
 
'''บ็อบบี ฟิชเชอร์''' หรือ '''โรเบิร์ต เจมส์ ฟิชเชอร์''' ({{lang-en|Robert James Fischer}}; [[9 มีนาคม]] [[พ.ศ. 2486]] — [[17 มกราคม]] [[พ.ศ. 2551]]) เป็นนัก[[หมากรุกสากล|หมากรุก]]ชาว[[สหรัฐอเมริกา|อเมริกัน]]เชื้อสาย[[ยิว]]-[[เยอรมัน]] ที่มีพรสวรรค์และอุทิศตัวให้กับเกมหมากรุก จนถึงระดับที่ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นนักหมากรุกที่เก่งที่สุดตลอดกาล.<ref บ็อบบี ฟิชเชอร์ เคยเป็นทั้งแชมป์หมากรุกอเมริกา และแกรนด์มาสเตอร์หมากรุกที่อายุน้อยที่สุดเท่าที่เคยมีมา (นับถึงช่วงเวลานั้น). ฟิชเชอร์ได้ฉายแววความอัจฉริยะในทักษะหมากรุกของตนตั้งแต่อายุยังน้อย. เกมที่ฟิชเชอร์เล่นชนะ โดนัล เบิร์น (Donald Byrne) ในปี ค.ศ. 1956 ในขณะที่ฟิชเชอร์อายุได้เพียง 13 ปี ได้รับการขนานนามว่าเป็น "[[เกมหมากรุกแห่งศตวรรษ]]" (Game of the Century). นอกจากนี้ บ็อบบี ฟิชเชอร์ ยังเป็นชาวอเมริกันเพียงคนเดียวในประวัติศาสตร์ที่เคยเป็นแชมป์โลก[[หมากรุกสากล]]อย่างเป็นทางการ (ก่อนหน้านี้มีเพียงนักหมากรุกอัจฉริยะชาวอเมริกันชื่อ [[พอล มอร์ฟี]] ที่เคยถูกยกย่องให้เป็นแชมป์หมากรุกโลกอย่างไม่เป็นทางการ ในระหว่างปี ค.ศ. 1858 ถึง ค.ศ. 1862) โดยเป็นฝ่ายชนะ[[โบริส สปัสสกี]] อดีตแชมป์โลกชาว[[โซเวียต]]ในการแข่งขันที่[[เรคยาวิก]] [[ประเทศไอซ์แลนด์]] เขาเป็นแชมป์โลกระหว่างปี [[พ.ศ. 2515]] ถึง [[พ.ศ. 2518|2518]]. แมตช์แข่งขันชิงตำแหน่งแชมป์โลกระหว่าง บ็อบบี ฟิชเชอร์ และ โบริส สปัสสกี เป็นหนึ่งในเกมหมากรุกที่ได้รับความสนใจมากที่สุดในประวัติศาสตร์ และมีบทบาทในการยกระดับกีฬาหมากรุกให้กลายเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมในวงกว้าง.name=greatest>Greatest player ever:
* Böhm & Jongkind 2003, pp. 47 ([[Hans Ree|Ree]] interview), 91 ([[Jan Timman|Timman]] interview), 113 ([[Nigel Short|Short]] interview).
* Lombardy 2011, p. 220.
* Müller 2009, p. 23.
* Waitzkin 1993, p. 275 (quoting Kasparov).
</ref><ref name=arguably>Arguably greatest player ever:
* Böhm & Jongkind 2003, pp. 133–34.
* Divinsky 1990. p. 67.
* Eade 2011, p. 308.
* Kasparov 2004, p. 490.
* Mednis 1997, p. xiii.
* Soltis 2003, p. 9.
* Wolff 2001, p. 273.
</ref> บ็อบบี ฟิชเชอร์ เคยเป็นทั้งแชมป์หมากรุกอเมริกา และแกรนด์มาสเตอร์หมากรุกที่อายุน้อยที่สุดเท่าที่เคยมีมา (นับถึงช่วงเวลานั้น). ฟิชเชอร์ได้ฉายแววความอัจฉริยะในทักษะหมากรุกของตนตั้งแต่อายุยังน้อย. เกมที่ฟิชเชอร์เล่นชนะ โดนัล เบิร์น (Donald Byrne) ในปี ค.ศ. 1956 ในขณะที่ฟิชเชอร์อายุได้เพียง 13 ปี ได้รับการขนานนามว่าเป็น "[[เกมหมากรุกแห่งศตวรรษ]]" (Game of the Century). นอกจากนี้ บ็อบบี ฟิชเชอร์ ยังเป็นชาวอเมริกันเพียงคนเดียวในประวัติศาสตร์ที่เคยเป็นแชมป์โลก[[หมากรุกสากล]]อย่างเป็นทางการ (ก่อนหน้านี้มีเพียงนักหมากรุกอัจฉริยะชาวอเมริกันชื่อ [[พอล มอร์ฟี]] ที่เคยถูกยกย่องให้เป็นแชมป์หมากรุกโลกอย่างไม่เป็นทางการ ในระหว่างปี ค.ศ. 1858 ถึง ค.ศ. 1862) โดยเป็นฝ่ายชนะ[[โบริส สปัสสกี]] อดีตแชมป์โลกชาว[[โซเวียต]]ในการแข่งขันที่[[เรคยาวิก]] [[ประเทศไอซ์แลนด์]] เขาเป็นแชมป์โลกระหว่างปี [[พ.ศ. 2515]] ถึง [[พ.ศ. 2518|2518]]. แมตช์แข่งขันชิงตำแหน่งแชมป์โลกระหว่าง บ็อบบี ฟิชเชอร์ และ โบริส สปัสสกี เป็นหนึ่งในเกมหมากรุกที่ได้รับความสนใจมากที่สุดในประวัติศาสตร์ และมีบทบาทในการยกระดับกีฬาหมากรุกให้กลายเป็นกีฬาที่ได้รับความนิยมในวงกว้าง.
 
ในบั้นปลายชีวิต บ็อบบี ฟิชเชอร์ กลายเป็นบุคคลที่เก็บตัวและมีอาการป่วยทางจิต โดยหมกมุ่นกับทฤษฎีสมคบคิดว่ายิวจะยึดครองโลก จนกระทั่งกลายเป็นผู้ฝักใฝ่ในลัทธิต่อต้านอเมริกัน และยังเผยแพร่ความคิดเห็นในทางเหยียดและต่อต้านยิว (ถึงแม้มารดาของเขาจะเป็นยิว) จนกระทั่งถูกเพิกถอนพาสปอร์ตอเมริกัน และถูกควบคุมตัวโดยทางการ[[ญี่ปุ่น]]เป็นเวลาหลายเดือนในฐานะที่เป็นบุคคลไร้สัญชาติ และใช้[[พาสปอร์ต]]อเมริกันที่ถูกระงับแล้ว.
 
ในปี พ.ศ. 2548 ฟิชเชอร์ ได้สัญชาติ[[ไอซ์แลนด์]] และเดินทางไปใช้ชีวิตที่ไอซ์แลนด์จนเสียชีวิต.
 
==อ้างอิง==
{{รายการอ้างอิง}}
 
==บรรณานุกรม===
 
{{Refbegin|30em}}
* {{cite book
|last=Agur|first=Elie
|title=Bobby Fischer: A Study of His Approach to Chess
|year=1992
|publisher=Cadogan
|isbn=978-1-85744-001-0
}}
* {{cite book
|last=Alexander|first=C. H. O'D.|authorlink=Conel Hugh O'Donel Alexander
|title=Fischer v. Spassky
|year=1972
|publisher=Vintage
|isbn=978-0-394-71830-9
}}
* {{Cite book
|last=Andersen|first=Christopher|authorlink=Christopher Andersen
|title=Barbra: The Way She Is
|year=2006
|publisher=HarperCollins
|isbn=978-0-06-056256-4
}}
* {{cite book
|last=Benko|first=Pal|authorlink=Pal Benko
|last2=Silman|first2=Jeremy|authorlink2=Jeremy Silman
|title=Pal Benko: My Life, Games and Compositions
|year=2003
|publisher=Siles Press
|isbn=978-1-890085-08-7
}}
* {{cite book
|last=Bisguier|first=Arthur|authorlink=Arthur Bisguier
|last2=Soltis|first2=Andrew|authorlink2=Andrew Soltis
|title=American Chess Masters from Morphy to Fischer
|year=1974
|publisher=Macmillan
|isbn=978-0-02-511050-2
}}
* {{cite book
|last=Böhm|first=Hans
|last2=Jongkind|first2=Kees
|title=Bobby Fischer: The Wandering King
|year=2003
|publisher=Batsford
|isbn=978-0-7134-8935-4
}}
* {{cite book
|last=Brady|first=Frank|authorlink=Frank Brady (writer)
|title=Profile of a Prodigy
|year=1965
|edition=1st
|publisher=David McKay
|id=OCLC 2574422
}}
* {{cite book
|last=Brady|first=Frank
|title=Profile of a Prodigy
|year=1973
|edition=2nd
|publisher=David McKay
|id=OCLC 724113
}}
* {{cite book
|last=Brady
|first=Frank
|title=Endgame: Bobby Fischer's Remarkable Rise and Fall – from America's Brightest Prodigy to the Edge of Madness
|publisher=[[Crown Publishing Group|Crown]]
|year=2011
|edition=1st
|isbn=978-0-307-46390-6}}
* {{cite book
|last=Bronstein|first=David|authorlink=David Bronstein
|last2=Fürstenberg|first2=Tom
|title=The Sorcerer's Apprentice
|year=2009 |origyear=1995
|edition=2nd
|publisher=New in Chess
|isbn=978-90-5691-272-7
}}
* {{cite book
|last=Byrne|first=Robert|authorlink=Robert Byrne (chess player)
|last2=Nei|first2=Ivo
|title=Both Sides of the Chessboard
|year=1974
|publisher=Quadrangle/The New York Times Book Company
|isbn=978-0-8129-0379-9
}}
* {{cite book
|last=Byrne|first=Robert
|title=Anatoly Karpov: The Road to the World Chess Championship
|year=1976
|publisher=Bantam Books
|isbn=978-0-553-02876-8
}}
* {{cite book
|last=Cafferty|first=Bernard|authorlink=Bernard Cafferty
|title=Candidates Matches 1971
|year=1972
|publisher=The Chess Player
|asin=B0007APXZK
}}
*{{Cite book
|last=Chernev|first=Irving|authorlink=Irving Chernev
|title=Twelve Great Chess Players and Their Best Games
|year=1995
|publisher=Dover
|isbn=978-0-486-28674-7
}}
* {{cite book
|last=Chess Digest
|title=Bobby Fischer: His Games and His Openings 1969 through 1971
|year=1971
|publisher=Chess Digest
}}
* {{cite book
|last=Collins|first=John W.|authorlink=John W. Collins
|title=My Seven Chess Prodigies
|year=1974
|publisher=Simon and Schuster
|isbn=978-0-671-21941-3
}}
* {{cite book
|last=Darrach|first=Brad|authorlink=Brad Darrach
|title=Bobby Fischer vs. the Rest of the World
|year=1974
|publisher=Stein & Day
|isbn=978-0-8128-1618-1
}}
* {{cite book
|last=Dautov|first=Petra
|title=Bobby Fischer&nbsp;– wie er wirklich ist: Ein Jahr mit dem Schachgenie
|year=1995
|publisher=P. Dautov California-Verlag
|isbn=978-3-9804281-3-2
}}
* {{cite book
|last=DeLucia|first=David
|title=David DeLucia's Chess Library: A Few Old Friends
|year=2007 |origyear=1997
|edition=2nd
|ref = {{sfnRef|DeLucia|2007}}
}}
* {{cite book
|last=DeLucia|first=David
|last2=DeLucia|first2=Alessandra
|title=Bobby Fischer Uncensored
|year=2009
|ref = {{sfnRef|DeLucia|2009}}
}}
* {{cite book
|last=Denker|first=Arnold|authorlink=Arnold Denker
|last2=Parr|first2=Larry|authorlink2=Larry Parr (editor)
|title=The Bobby Fischer I Knew and Other Stories
|year=1995
|publisher=Hypermodern Press
|isbn=978-1-886040-18-2
}}
* {{cite book
|last=Di Felice|first=Gino
|title=Chess Results, 1956–1960: A Comprehensive Record With 1,390 Tournament Crosstables and 142 Match Scores, With Sources
|year=2010
|publisher=McFarland
|isbn=978-0-7864-4803-6
}}
* {{cite book
|last=Di Felice|first=Gino
|title=Chess Results, 1961–1963: A Comprehensive Record with 938 Tournament Crosstables and 108 Match Scores, with Sources
|year=2013a
|publisher=McFarland
|isbn=978-0-7864-7572-8
}}
* {{cite book
|last=Di Felice|first=Gino
|title=Chess Results, 1964–1967: A Comprehensive Record with 1,204 Tournament Crosstables and 158 Match Scores, with Sources
|publisher=McFarland
|year=2013b
|isbn=978-0-7864-7573-5
}}
* {{cite book
|last=Di Felice|first=Gino
|title=Chess Results, 1968–1970: A Comprehensive Record with 854 Tournament Crosstables and 161 Match Scores, with Sources
|publisher=McFarland
|year=2013c
|isbn=978-0-7864-7574-2
}}
* {{cite book
|last=Di Felice|first=Gino
|title=Chess Results, 1971–1974: A Comprehensive Record with 966 Tournament Crosstables and 148 Match Scores, with Sources
|publisher=McFarland
|year=2014
|isbn=978-1-4766-1891-3
}}
* {{cite book
|last=Divinsky|first=Nathan|authorlink=Nathan Divinsky
|title=The Batsford Chess Encyclopedia
|year=1990
|publisher=Batsford
|isbn=978-0-7134-6214-2
}}
* {{cite book
|last=Donaldson|first=John|authorlink=John Donaldson (chess player)
|last2=Tangborn|first2=Eric
|title=The Unknown Bobby Fischer
|year=1999
|publisher=International Chess Enterprises
|isbn=978-1-879479-85-2
}}
* {{cite book
|last=Donaldson|first=John
|title=A Legend on the Road: Bobby Fischer's 1964 Simul Tour
|year=2005
|publisher=International Chess Enterprises
|isbn=978-1-888690-25-5
}}
* {{cite book
|last=Donner|first=J. H.|authorlink=Jan Hein Donner
|title=The King: Chess Pieces
|year=2006
|publisher=New in Chess
|isbn=978-90-5691-171-3
}}
* {{cite book
|last=Eade|first=James|authorlink=James Eade
|title=Chess For Dummies
|year=2011 |origyear=1996
|edition=3rd
|publisher=For Dummies
|isbn=978-1-118-01695-4
}}
* {{cite book
|last=Edmonds|first=David|authorlink=David Edmonds (philosopher)
|last2=Eidinow|first2=John
|title=Bobby Fischer Goes to War: How the Soviets Lost the Most Extraordinary Chess Match of All Time
|year=2004
|publisher=HarperCollins
|isbn=978-0-06-051025-1
}}
* {{cite book
|last=Elo|first=Arpad|authorlink=Arpad Elo
|title=The Rating of Chess Players, Past and Present
|year=1978
|publisher=Batsford
|isbn=978-0-668-04721-0
}}
* {{cite book
|last=Estrin|first=Yakov|authorlink=Yakov Estrin
|last2=Glaskov|first2=I.B.
|title=Play the King's Gambit, Volume 1: King's Gambit Accepted
|year=1982
|edition=1st
|publisher=Pergamon Press
|isbn=978-0-08-026872-9
}}
* {{cite book
|last=Euwe|first=Max|authorlink=Max Euwe
|title=Bobby Fischer-The Greatest?
|year=1979
|publisher=Sterling Publishing Co.
|isbn=978-0-8069-4950-5
}}
* {{cite book
|last=Fischer|first=Bobby
|title=Bobby Fischer's Games of Chess
|year=2008 |origyear=1959
|publisher=Simon and Schuster, Ishi Press
|isbn=978-0-923891-46-6
}}
* {{cite book
|last=Fischer|first=Bobby
|title=A Bust to the King's Gambit
|work=[[American Chess Quarterly]]
|date=Summer 1961
|pages=3–9
}}
*{{cite web
|url=http://www.chesscafe.com/text/bust.pdf
|author=Fischer, Bobby
|title=A Bust to the King's Gambit
|year=1961
|format=PDF
|accessdate=November 8, 2009
|publisher=ChessCafe.com
}}
* {{cite book
|last=Fischer|first=Bobby
|title=My 60 Memorable Games
|year=2008 |origyear=1969
|publisher=Simon and Schuster, Faber and Faber, Batsford
|isbn=978-1-906388-30-0
}}
* {{cite book
|last=Fischer|first=Bobby
|title=I Was Tortured in the Pasadena Jailhouse!
|year=1982
|publisher=Printer
|asin=B0006Y6EHI
}}
* {{cite book
|last=Forbes|first=Cathy|authorlink=Cathy Warwick
|title=The Polgar Sisters: Training or Genius?
|year=1992
|publisher=Henry Holt
|isbn=978-0-8050-2426-5
}}
* {{cite book
|last=Georgiev|first=Kiril|authorlink=Kiril Georgiev
|last2=Kolev|first2=Atanas|authorlink2=Atanas Kolev
|title=The Sharpest Sicilian: A Black Repertoire with 1.e4 c5 2. Nf3 d6
|year=2007
|publisher=Simolini 94 (Sofia, Bulgaria)
|isbn=978-954-8782-56-2
}}
* {{cite book
|last=Giddins|first=Steve|authorlink=Steve Giddins
|title=Greatest Ever Chess Endgames
|publisher=Everyman Chess
|date=2012
|page=68
|isbn=978-1-85744-694-4
}}
* {{cite magazine
|last=Ginzburg|first=Ralph|authorlink=Ralph Ginzburg
|title=Portrait of a Genius as a Young Chess Master
|magazine=[[Harper's Magazine]]
|date=January 1962
|pages=49–55
}}
* {{cite book
|last=Gligorić|first=Svetozar|authorlink=Svetozar Gligorić
|title=Fischer vs. Spassky: World Chess Championship Match 1972
|year=2012 |origyear=1972
|publisher=Ishi
|isbn=978-4-87187-514-1
}}
* {{cite book
|last=Gligorić|first=Svetozar
|title=Play the Nimzo-Indian Defense
|year=1985
|publisher=Pergamon Press
|isbn=978-0-08-026927-6
}}
* {{cite book
|last=Gligorić
|first=Svetozar
|title=Shall We Play Fischerandom Chess?
|publisher=[[Anova Books|B.T. Batsford Ltd]]
|year=2002
|isbn=978-0-7134-8764-0}}
* {{cite book
|last=Golombek|first=Harry|authorlink=Harry Golombek
|title=Golombek's Encyclopedia of Chess
|year=1977
|publisher=Crown Publishers
|isbn=978-0-517-53146-4
}}
* {{cite book
|last=Hansen|first=Carsten|authorlink=Carsten Hansen (chess player)
|title=The Nimzo-Indian: 4 e3
|year=2003
|publisher=Gambit Publications
|isbn=978-1-901983-58-6
}}
* {{cite book
|last=Harkness|first=Kenneth|authorlink=Kenneth Harkness
|title=Official Chess Handbook
|year=1967
|publisher=David McKay
|asin=B009NNTGSM
}}
* {{cite book
|last=Hartston
|first=William
|authorlink=William Hartston
|title=The Kings of Chess
|year=1985
|publisher=Harper & Row
|isbn=978-0-06-015358-8
|url=https://archive.org/details/kingsofchesshi00hart
}}
* {{cite book
|last=Hooper|first=David|authorlink=David Vincent Hooper
|last2=Whyld|first2=Kenneth|authorlink2=Kenneth Whyld
|title=The Oxford Companion to Chess
|year=1992 |origyear=1984
|edition=2nd
|publisher=Oxford University Press
|isbn=978-0-19-280049-7
|title-link=The Oxford Companion to Chess}}
* {{cite book
|last=Horowitz|first=I. A.|authorlink=Al Horowitz
|title=The World Chess Championship: A History
|year=1973
|publisher=Macmillan
|asin=B0006C4ISC
}}
* {{cite book
|last=Hübner|first=Robert|authorlink=Robert Hübner
|title=Chessbase Monograph: World Champion Fischer
|year=2008
|publisher=Chessbase
|asin=B007J8Z8E4
}}
* {{cite book
|last=Johnson
|first=Daniel
|title=White King and Red Queen: How the Cold War Was Fought on the Chessboard
|year=2007
|publisher=Houghton Mifflin Harcourt
|isbn=978-0-547-13337-9
|url=https://archive.org/details/whitekingredquee00john
}}
* {{cite book
|last=Karpov|first=Anatoly
|title=Karpov on Karpov: Memoirs of a Chess World Champion
|year=1991 |origyear=1990
|edition=1st English
|publisher=Macmillan
|isbn=978-0-689-12060-2
}}
* {{cite book
|last=Kashdan|first=Isaac|authorlink=Isaac Kashdan
|title=Second Piatigorsky Cup: International Grandmaster Tournament held in Santa Monica, California August 1966
|year=1977 |origyear=1968
|publisher=Dover
|isbn=978-0-486-23572-1
|ref = {{sfnRef|Kashdan|1977}}
}}
* {{cite book
|last=Kasparov|first=Garry|authorlink=Garry Kasparov
|last2=Keene|first2=Raymond|authorlink2=Raymond Keene
|title=Batsford Chess Openings 2
|year=1989
|publisher=Collier Books
|isbn=978-0-02-033991-5
}}
* {{cite book
|last=Kasparov|first=Garry
|title=My Great Predecessors, Volume IV
|year=2004
|publisher=Gloucester Publishers
|isbn=978-1-85744-395-0
|title-link=My Great Predecessors
}}
* {{cite book
|last=Kasparov|first=Garry
|title=My Great Predecessors, Volume V
|year=2006
|publisher=Gloucester Publishers
|isbn=978-1-85744-404-9
|title-link=My Great Predecessors
}}
* {{cite book
|last=Kaufman|first=Larry|authorlink=Larry Kaufman
|title=The Chess Advantage in Black and White
|year=2004
|publisher=David McKay
|isbn=978-0-8129-3571-4
}}
* {{cite book
|last=Kažić
|first=B.M.
|year=1974
|title=International Championship Chess: A Complete Record of FIDE Events
|publisher=Pitman
|isbn=978-0-273-07078-8
}}
* {{cite book
|last=Korchnoi|first=Viktor|authorlink=Viktor Korchnoi
|last2=Zak|first2=Vladimir
|title=The King's Gambit
|year=1975
|publisher=Chess Digest
|isbn=
}}
* {{cite book
|last=Levy|first=David|authorlink=David Levy (chess player)
|title=How Fischer Plays Chess
|year=1975
|publisher=R.H.M. Press
|isbn=978-0-89058-011-0
}}
* {{cite book
|last=Linder|first=I.M.
|last2=Linder|first2=V.I.
|title=Dve zhizni Grossmeistera Alatortseva (The Two Lives of Grandmaster Alatortsev)
|year=1994
}}
* {{cite book
|last=Lombardy|first=William|authorlink=William Lombardy
|title=Understanding Chess: My System, My Games, My Life
|year=2011
|publisher=Russell Enterprises
|isbn=978-1-936490-22-6
}}
* {{cite book
|last=Mayer|first=Steve
|title=Bishop versus Knight: The Verdict
|year=1997
|publisher=Batsford
|isbn=978-1-879479-73-9
}}
* {{cite book
|last=Mednis|first=Edmar|authorlink=Edmar Mednis
|title=How to Beat Bobby Fischer
|year=1997 |origyear=1997
|edition=2nd
|publisher=Dover
|isbn=978-0-486-29844-3
}}
* {{cite book
|last=Müller|first=Karsten|authorlink=Karsten Müller
|last2=Lamprecht|first2=Frank|authorlink2=Frank Lamprecht
|title=Fundamental Chess Endings
|year=2001
|publisher=[[Gambit Publications]]
|isbn=978-1-901983-53-1
}}
* {{cite book
|last=Müller|first=Karsten
|title=Bobby Fischer: The Career and Complete Games of the American World Chess Champion
|year=2009
|publisher=Russell Enterprises, Inc.
|isbn=978-1-888690-68-2
}}
* {{cite book
|last=Ólafsson|first=Helgi|authorlink=Helgi Ólafsson
|title=Bobby Fischer Comes Home: The Final Years in Iceland, a Saga of Friendship and Lost Illusions
|year=2014
|publisher=New in Chess
|asin=B00IEOZ2N4
}}
* {{cite book
|last=Pachman|first=Luděk|authorlink=Luděk Pachman
|title=Pachman's Decisive Games
|year=1975
|publisher=Pitman
|isbn=978-0-273-31812-5
}}
* {{cite book
|last=Pliester|first=Leon
|title=Rubinstein Complex of the Nimzo-Indian Defense
|year=1995
|publisher=International Chess Enterprises
|isbn=978-1-879479-25-8
}}
* {{cite book
|last=Plisetsky|first=Dmitry
|last2=Voronkov|first2=Sergey
|title=Russians versus Fischer
|edition=2nd
|year=2005
|publisher=[[Everyman Chess]]
|isbn=978-1-85744-380-6
}}
* {{cite book
|last=Polugevsky|first=Lev|authorlink=Lev Polugaevsky
|last2=Piket|first2=Jeroen|authorlink2=Jeroen Piket
|last3=Guéneau|first3=Christophe
|title=Sicilian Love: Lev Polugaevsky Chess Tournament, Buenos Aires 1994
|year=1995
|publisher=New in Chess
|isbn=978-90-71689-99-4
}}
* {{cite book
|last=Ponterotto|first=Joseph G.
|title=A Psychobiography of Bobby Fischer
|year=2012
|publisher=Charles C. Thomas
|isbn=978-0-398-08742-5
}}
* {{cite book
|last=Pozner
|first=Vladmir
|title=Parting With Illusions
|year=1990
|publisher=Atlantic Monthly Press
|isbn=978-0-87113-287-1
|url=https://archive.org/details/partingwithillus00pozn
}}
* {{cite book
|last=Roberts|first=Richard
|last2=Schonberg|first2=Harold C.|authorlink2=Harold Schonberg
|last3=Horowitz|first3=I. A.|authorlink3=Al Horowitz
|last4=Reshevsky|first4=Samuel|authorlink4=Samuel Reshevsky
|title=Fischer/Spassky: The New York Times Report on the Chess Match of the Century
|year=1972
|publisher=Bantam Books
|isbn=978-0-553-07667-7
}}
*{{cite book
|last=Saidy
|first=Anthony
|authorlink=Anthony Saidy
|last2=Lessing
|first2=Norman
|authorlink2=Norman Lessing
|title=The World of Chess
|year=1974
|publisher=Random House
|isbn=978-0-394-48777-9
|url=https://archive.org/details/worldofchess00said
}}
* {{cite book
|last=Schonberg
|first=Harold C.
|authorlink=Harold C. Schonberg
|title=Grandmasters of Chess
|year=1973
|publisher=J.B. Lippincott
|isbn=978-0-397-01004-2
|url=https://archive.org/details/grandmastersofch00haro
}}
* {{cite book
|last=Seirawan|first=Yasser|authorlink=Yasser Seirawan
|last2=Stefanovic|first2=George
|title=No Regrets: Fischer-Spassky 1992
|year=1992
|publisher=International Chess Enterprises
|isbn=978-1-879479-09-8
}}
* {{cite book
|last=Silman|first=Jeremy|authorlink=Jeremy Silman
|title=Silman's Complete Endgame Course: From Beginner to Master
|year=2007
|publisher=Siles Press
|isbn=978-1-890085-10-0
}}
* {{cite book
|last=Sloan|first=Peter Julius Aravena
|last2=Aravena|first2=Anda
|title=NY Chess Since 1972: A Guide Book Of Places To Go And People You Will See Around NY Chess (Volume 1)
|year=2012
|publisher=CreateSpace
|isbn=978-1-4609-6141-4
}}
* {{cite book
|last=Soltis|first=Andrew|authorlink=Andrew Soltis
|title=The Book of Chess Lists
|year=1984
|edition=1st
|publisher=McFarland and Company
|isbn=978-0-89950-096-6
}}
* {{cite book
|last=Soltis|first=Andrew
|title=Chess Lists
|year=2002
|edition=2nd
|publisher=McFarland and Company
|isbn=978-0-7864-1296-9
}}
* {{cite book
|last=Soltis|first=Andrew
|title=Bobby Fischer Rediscovered
|year=2003
|publisher=Batsford
|isbn=978-0-7134-8846-3
}}
*{{cite book
|last=Sunnucks|first=Anne|authorlink=Anne Sunnucks
|year=1976 |origyear=1970
|title=The Encyclopaedia of Chess
|edition=2nd
|publisher=St. Martin's Press
|isbn=978-0-7091-4697-1
}}
* {{cite book
|last=Steiner|first=George|authorlink=George Steiner
|title=Fields of Force
|year=1974 |origyear=1973
|publisher=Viking
|isbn=978-0-670-31178-1
}}
* {{cite book
|last=Verwer|first=Renzo
|title=Bobby Fischer for Beginners
|year=2010
|publisher=New In Chess
|isbn=978-90-5691-315-1
}}
* {{cite book
|last=Wade|first=Robert G.|authorlink=Robert Wade (chess player)
|last2=O'Connell|first2=Kevin J.|authorlink2=Kevin O'Connell (chess player)
|title=Bobby Fischer's Chess Games
|year=1973 |origyear=1972
|edition=2nd
|publisher=Doubleday
|isbn=978-0-385-08627-1
}}
* {{cite book
|last=Waitzkin|first=Fred|authorlink=Fred Waitzkin
|title=Mortal Games: The Turbulent Genius of Garry Kasparov
|year=1993
|publisher=G.P. Putnam's Sons
|isbn=978-0-399-13827-0
}}
* {{cite book
|last=Watson|first=John|authorlink=John L. Watson
|title=Secrets of Modern Chess Strategy: Advances since Nimzowitsch
|year=1998
|publisher=Gambit Publications
|isbn=978-1-901983-07-4
|title-link=Aron Nimzowitsch}}
* {{cite book
|last=Watson|first=John
|title=Mastering the Chess Openings, Volume 1
|year=2006
|publisher=Gambit Publications
|isbn=978-1-904600-60-2
}}
* {{cite book
|last=Wilson|first=Fred
|title=A Picture History of Chess
|year=1981
|publisher=Dover
|isbn=978-0-486-23856-2
}}
* {{cite book
|last=Winter|first=Edward|authorlink=Edward Winter (chess historian)
|title=World Chess Champions
|year=1981
|publisher=Pergamon
|isbn=978-0-08-024117-3
}}
* {{cite web
|last=Winter|first=Edward
|year=1993
|title=''Instant Fischer''
|url=http://www.chesshistory.com/winter/extra/instant.html
|publisher=chesshistory.com
|accessdate=June 24, 2009
}}
* {{cite web
|last=Winter|first=Edward
|year=2009
|title=''Chess Note'' 6189. ''Bobby Fischer Uncensored''
|url=http://www.chesshistory.com/winter/winter59.html
|publisher=chesshistory.com
|accessdate=January 20, 2014
}}
* {{cite book
|last=Wolff|first=Patrick|authorlink=Patrick Wolff
|title=The Complete Idiot's Guide to Chess
|year=2001 |origyear=1997
|edition=2nd
|publisher=Macmillan
|asin=B00AR16QPU
}}
{{Refend}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
ผู้ใช้นิรนาม