ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
ป้ายระบุ: แก้ไขจากอุปกรณ์เคลื่อนที่ แก้ไขจากเว็บสำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่
{{การปกครองทั่วโลก}}
{{ระบอบการปกครอง}}
'''ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ'''<ref name="royin">"ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ" เป็น[[ศัพท์บัญญัติ]]ของ[http://rirs3.royin.go.th/coinages/webcoinage.php ราชบัณฑิตยสถาน]</ref> ({{lang-en|constitutional monarchy}}) เป็นรูปแบบการปกครองในระบอบ[[ประชาธิปไตย]]ซึ่ง[[พระมหากษัตริย์]]ทรงเป็น[[ประมุขแห่งรัฐ]]โดยไม่ทรงมีบทบาททางการเมืองและทรงอยู่ในขอบเขตของ[[รัฐธรรมนูญ]]ไม่ว่าเป็นหรือไม่เป็นลายลักษณ์อักษร<ref>[http://library.cqpress.com/teps/encyps_315.1 "Constitutional Monarchy",] ''The Encyclopedia of Political Science'', CQ Press (2011).</ref> ถึงแม้ว่าพระมหากษัตริย์อาจมี[[อำนาจที่สงวนไว้|พระราชอำนาจโดยพระบารมี]]และรัฐบาลอาจดำเนินการในพระนาม แต่พระมหากษัตริย์จะไม่ทรงกำหนด[[นโยบายสาธารณะ]]หรือเลือกผู้นำทางการเมือง [[Vernon Bogdanor|เวอร์นอน บอกดานอร์]] (Vernon Bogdanor) นักรัฐศาสตร์ชาวอังกฤษ นิยามว่า ราชาภายใต้รัฐธรรมนูญ คือ "องค์อธิปัตย์ที่ปกเกล้าแต่ไม่ปกครอง" (a sovereign who reigns but does not rule)<ref name="bogdanor-1996">{{cite journal | url=http://pa.oxfordjournals.org/content/49/3/407 | title=The Monarchy and the Constitution | author=[[Vernon Bogdanor]] | journal=[[Parliamentary Affairs]] | year=1996 | volume=49 | issue=3 | pages=407–422}}, excerpted from {{cite book | title=The Monarchy and the Constitution | publisher=[[Oxford University Press]] | author=[[Vernon Bogdanor]] | year=1995}}</ref> การปกครองรูปแบบนี้ต่างจาก[[สมบูรณาญาสิทธิราชย์]]ที่พระมหากษัตริย์ทรงควบคุมการตัดสินใจทางการเมืองโดยไม่ทรงถูกรัฐธรรมนูญควบคุมเอาไว้
 
ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ บางทีเรียกว่า ปรมิตตาญาสิทธิราชย์ (limited monarchy) สาธารณรัฐอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข (crowned republic) หรือราชาธิปไตยแบบมีรัฐสภา (parliamentary monarchy){{sfn|Boyce|2008|p=1}}{{sfn|McCannon|2006|pp=177–178}}
 
นอกจากเป็นศูนย์รวมใจของชนในชาติแล้ว ราชาภายใต้รัฐธรรมนูญอาจมีพระราชอำนาจอย่างเป็นทางการ เช่น [[การยุบสภานิติบัญญัติ|ยุบสภานิติบัญญัติ]] หรือ[[พระบรมราชานุญาต|อนุมัติ]]กฎหมาย แต่ส่วนใหญ่แล้วเป็นพระราชอำนาจทางพิธีการ มิใช่เป็นช่องให้พระมหากษัตริย์จัดการการเมืองได้โดยพลการ [[Walter Bagehot|วอลเทอร์ แบกฮอต]] (Walter Bagehot) นักทฤษฎีการเมืองชาวอังกฤษ เขียนไว้ในหนังสือ ''[[The English Constitution|ดิอิงลิชคอนสติติวชัน]] (The English Constitution)'' ว่า มีพระราชสิทธิ์สามประการเท่านั้นที่ราชาภายใต้รัฐธรรมนูญทรงใช้ได้ตามพระทัย คือ แสวงหาคำปรึกษา ประทานคำปรึกษา และประทานคำตักเตือน
 
ประเทศราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญที่โดดเด่น เช่น [[สหราชอาณาจักร]]และ[[อาณาจักรในเครือจักรภพ|อดีตเมืองขึ้นทั้งสิบห้า]]ซึ่งล้วนใช้การปกครองที่เรียกว่า "[[ระบบเวสมินสเตอร์]]" (Westminster system) ส่วนรัฐสามแห่ง คือ [[กัมพูชา]] [[มาเลเซีย]] และ[[สันตะสำนัก]] ใช้[[elective monarchy|ราชาธิปไตยแบบเลือกตั้ง]] โดยให้[[อภิชน]]กลุ่มเล็ก ๆ เป็น[[คณะผู้เลือกตั้ง]]องค์อธิปัตย์ขึ้นมาเป็นระยะ ๆ
 
นับแต่เดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 ประเทศล่าสุดที่เปลี่ยนแปลงการปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ คือ [[ภูฏาน]]
 
== รายชื่อประเทศที่ปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ==
 
ผู้ใช้นิรนาม