ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ระบบประสาทสั่งการ"

แปลจากวิกิอังกฤษ+บทความเดิม
(ลบลิงก์ที่ซ้ำซ้อน wikidata)
(แปลจากวิกิอังกฤษ+บทความเดิม)
{{Refimprove | date = October 2009}}
'''ระบบประสาทสั่งการ''' หรือ ระบบมอเตอร์ (motor system) เป็นระบบประสาทที่ทำหน้าที่ในการควบคุมการเคลื่อนไหวโดยรวมของร่างกาย โดยการกระตุ้นให้[[กล้ามเนื้อลาย]]หดตัว และเกิดการเคลื่อนไหวขึ้น
<!-- บทอื่น ๆ ที่เปลี่ยนทางมายังบทความนี้:
==ระบบสั่งการ, ชนิดของระบบประสาทสั่งการ ==
=== [[ระบบปิรามิด]] ===
motor system, neuromuscular system
ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายภายใต้อำนาจจิตใจ
extrapyramidal system, ระบบนอกพีระมิด, ระบบสั่งการนอกพีระมิด, ระบบประสาทสั่งการนอกพิระมิด => #extrapyramidal system
=== [[ระบบนอกปิรามิด]] ===
-->
ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายนอกอำนาจจิตใจ
'''ระบบสั่งการ'''<ref name=RoyalDict>
* {{Citation | title = motor | quote = (แพทยศาสตร์) ๑. มอเตอร์, -ยนต์ ๒. -สั่งการ | work = ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕ }}
* {{Citation | title = motor neuron | quote = (แพทยศาสตร์) เซลล์ประสาทสั่งการ | work = ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕ }}
</ref>
หรือ '''ระบบมอเตอร์'''
({{lang-en |motor system}})
เป็นคำกว้าง ๆ ที่หมายถึงทั้ง[[ระบบประสาทกลาง]]และโครงสร้างนอกระบบประสาทกลางซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับการเคลื่อนไหว (motor functions)<ref>
{{cite book | year = 2018 | title = Neuroscience | edition = 6th | editor-last1 = Purves | editor-first1 = Dale | editor-last2 = Augustine | editor-first2 = George J | editor-last3 = Fitzpatrick | editor-first3 = David | editor-last4 = Hall | editor-first4 = William C | editor-last5 = Lamantia | editor-first5 = Anthony Samuel | editor-last6 = Mooney | editor-first6 = Richard D | editor-last7 = Platt | editor-first7 = Michael L | editor-last8 = White | editor-first8 = Leonard E | publisher = Sinauer Associates | isbn = 9781605353807 | at = Glossary, motor system, p. G-18 | quote = '''motor systems''' A broad term used to describe all the central and peripheral structures that support motor behavior. }}</ref><ref name=VandenBos2015>
{{cite book | editor-last1 = VandenBos | editor-first1 = Gary R | year = 2015 | title = motor system | edition = 2nd | work = APA dictionary of psychology | location = Washington, DC | publisher = American Psychological Association | isbn = 978-1-4338-1944-5 | pages = 672 | doi = 10.1037/14646-000 | quote = the complex of skeletal muscles, neural connections with muscle tissues, and structures of the central nervous system associated with motor functions. Also called neuromuscular system. }}</ref>
โดยกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหดและคลายตัวก่อการเคลื่อนไหว
โครงสร้างนอกประสาทกลางอาจรวม[[กล้ามเนื้อโครงร่าง]]และ[[เส้นใยประสาทนำเข้า]]ที่ส่งไปยัง[[กล้ามเนื้อ]]
โครงสร้างในระบบประสาทกลางรวมทั้ง[[เปลือกสมอง]], [[ก้านสมอง]], [[ไขสันหลัง]], ระบบประสาทพีระมิด ([[ลำเส้นใยประสาทพีระมิด]]) รวมทั้ง[[เซลล์ประสาทสั่งการบน]] ({{abbr |UMN| upper motor neurons }}), [[extrapyramidal system]], [[สมองน้อย]] และ[[เซลล์ประสาทสั่งการล่าง]] ({{abbr |LMN| lower motor neuron }}) ในก้านสมองและไขสันหลัง<ref>{{cite book | last = Augustine | first = James R. | title = Human Neuroanatomy | chapter = 15 - The Motor System: Part 1 - Lower Motoneurons and the Pyramidal System | year = 2008 | publisher = Academic Press | location = San Diego, CA | isbn = 978-0-12-068251-5 | at = 15.1. REGIONS INVOLVED IN MOTOR ACTIVITY, p. 259}}</ref>
 
== ลำเส้นใยประสาทพีระมิด ==
ลำเส้นใยประสาทพีระมิด (pyramidal tract, pyramidal motor system) เริ่มจากศูนย์สั่งการใน[[เปลือกสมอง]]<ref>{{cite journal | authors = Rizzolatti, G; Luppino, G | year = 2001 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0896627301004238 | title = The Cortical Motor System. | journal = Neuron | volume = 31 | pages = 889-901 }} </ref>
ลำเส้นใยประสาทนี้มีทั้งเซลล์ประสาทสั่งการบน (UMN) และล่าง (LMN)
กระแสประสาทเริ่มมาจาก[[เซลล์พิระมิด]]ขนาดใหญ่คือ[[เซลล์เบ็ตซ์]]ภายใน[[เปลือกสมองสั่งการ]] (motor cortex)
ซึ่งก็คือส่วน [[precentral gyrus]] ของ[[เปลือกสมอง]]
เซลล์เหล่านี้จึงเป็นเซลล์ประสาทสั่งการบนของลำเส้นใยประสาทนี้
แอกซอนของเซลล์จะวิ่งผ่านใต้เปลือกสมองไปยัง corona radiata<!--*** เริ่มเชิงอรรถ ***-->{{Efn-ua |
ในสาขา[[ประสาทกายวิภาคศาสตร์]] '''corona radiata''' เป็นแผ่น[[เนื้อขาว]]ที่ดำเนินไปทางด้านล่าง (ventral) โดยเรียกว่า internal capsule และดำเนินไปด้านบน (dorsal) โดยเป็น centrum semiovale
แผ่นที่ประกอบด้วย[[แอกซอน]]ทั้งที่ส่งขึ้น (ascending) และส่งลง (descending) นี้ขนส่งกระแสประสาทระหว่างเปลือกสมองกับส่วนอื่น ๆ ในระบบประสาทโดยมาก
}}<!--*** จบเชิงอรรถ ***-->
แล้วไปยัง internal capsule ผ่านสาขาด้านหลัง (posterior) ของ internal capsule ไปยัง[[สมองส่วนกลาง]]และก้านสมองส่วนท้าย (medulla oblongata)
 
ในส่วนล่างของก้านสมองส่วนท้าย เส้นใยประสาทเหล่านี้ 80-85% จะข้ามไขว้ทแยง (decussate) ไปยังอีกซีกหนึ่งของร่างกาย แล้วลงไปตาม[[เนื้อขาว]]ของ lateral funiculus ในไขสันหลัง
ที่เหลือ 15-20% ลงไปตามเนื้อขาวซีกร่างกายเดียวกัน
แต่ที่ส่งไปยังปลายแขนปลายขา 100% จะข้ามไปยังซีกตรงข้าม
เส้นใยประสาทจะไปยุติที่[[เนื้อเทา]]ในส่วน anterior horn ของไขสันหลังในระดับต่าง ๆ
เป็นส่วนที่มี[[เซลล์ประสาทสั่งการล่าง]] (LMN)
ส่วนเส้นประสาทสั่งการรอบนอกจะส่งกระแสประสาทจาก anterior horn ไปยังกล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ
 
== Extrapyramidal system ==
extrapyramidal motor system ประกอบด้วยระบบที่ปรับและควบคุมกระแสประสาทที่ส่งไปยังกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะ [[basal ganglia]] และ[[สมองน้อย]]
ในสาขา[[กายวิภาคศาสตร์]] extrapyramidal system เป็นเครือข่ายประสาทชีวภาพ เป็นส่วนของระบบสั่งการซึ่งก่อการเคลื่อนไหวที่ไม่ได้อยู่ใต้อำนาจจิตใจ
ระบบเรียกว่า "extrapyramidal" (นอกพิระมิด) เพื่อให้ต่างกับลำเส้นใยประสาทจาก[[เปลือกสมองส่วนสั่งการ]] (motor cortex) ที่ส่งแอกซอนผ่านส่วน "พีระมิด" ของก้านสมองส่วนท้าย (medulla oblongata)
วิถีประสาทพิรามิด (คือ corticospinal tract และ corticobulbar tract บางส่วน) อาจส่งเส้นประสาทไปยังเซลล์ประสาทสั่งการในไขสันหลังและในก้านสมองโดยตรง เทียบกับ extrapyramidal system ที่มีบททบาทในเการปรับและควบคุมเซลล์ประสาทสั่งการโดยอ้อม
 
extrapyramidal tract โดยหลักพบที่ reticular formation ของ[[พอนส์]]และก้านสมองส่วนท้าย และปรับการทำงานของ[[เซลล์ประสาทสั่งการล่าง]]ในไขสันหลังที่มีบทบาทเกี่ยวกับ[[รีเฟล็กซ์]] การเคลื่อนที่ (locomotion) การเคลื่อนไหวที่ซับซ้อน และการควบคุมท่าทางของร่างกาย (postural control)
ลำเส้นใยประสาทเหล่านี้เองก็ควบคุมโดยส่วนต่าง ๆ ของระบบประสาทกลาง รวมทั้ง nigrostriatal pathway, [[basal ganglia]], [[สมองน้อย]], [[vestibular nuclei]] และเปลือกสมองที่รับความรู้สึกส่วนต่าง ๆ
องค์ประกอบการควบคุมเหล่านี้สามารถจัดเป็นส่วนของระบบประสาทนี้ เพราะปรับการทำงานของกล้ามเนื้อโดยไม่ได้ส่งกระแสประสาทไปยังเซลล์ประสาทสั่งการโดยตรง
 
extrapyramidal tract รวมลำเส้นใยประสาทต่าง ๆ เหล่านี้ คือ
* rubrospinal tract
* pontine reticulospinal tract
* medullary reticulospinal tract
* lateral vestibulospinal tract
* tectospinal tract
 
== สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทสั่งการ ==
การทำงานของระบบประสาทสั่งการจะต้องอาศัยสมองหลายบริเวณเพื่อควบคุมและประมวลผลให้เกิดการเคลื่อนไหว เช่น somatosensory cortex, supplementary motor area (SMA), premotor cortex, และ basal ganglia เป็นต้น
 
== ดูเพิ่ม ==
* [[Motor skill]]
* [[Motor control]]
* [[Motor disorder]]
 
== เชิงอรรถ ==
{{notelist | group = upper-alpha |30em}}
 
== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง |30em}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
*{{Commonscat-inline |Motor systems}}
[[หมวดหมู่:ระบบสั่งการ| ]]
[[หมวดหมู่:กายวิภาคศาสตร์]]
[[หมวดหมู่:Motor control]]
[[en:motor system]]
12,174

การแก้ไข