เปิดเมนูหลัก

การเปลี่ยนแปลง

ไม่มีการเปลี่ยนแปลงขนาด, 3 เดือนที่ผ่านมา
ย้อนการแก้ไขที่ 8338881 สร้างโดย ผช. นวนนท์ (พูดคุย)
{{infobox royalty
{{กล่องข้อมูล เชื้อพระวงศ์
| ภาพimage = ไฟล์:Kaviloros Suriyavongse.jpg
| สีพิเศษ = #ffcc00
| death_style = พิราลัย
| สีอักษร = #8f5f12
| วันพิราลัยdeath_date = [[29 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2413]]
| ภาพ = ไฟล์:Kaviloros Suriyavongse.jpg
| succession = เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่
| พระนามาภิไธย =
| reign = '''เจ้านครเชียงใหม่''' <br >16 ตุลาคม พ.ศ. 2399 - 2404 <br/ >'''พระเจ้านครเชียงใหม่'''<br > พ.ศ. 2404 - 29 มิถุนายน พ.ศ. 2413
| พระนาม = พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์
| รัชกาลก่อนหน้าpredecessor = [[พระเจ้ามโหตรประเทศ]]
| ราชสมภพ =
| รัชกาลถัดมาsuccessor = [[พระเจ้าอินทวิชยานนท์]]
| วันพิราลัย = [[29 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2413]]
| พระอิสริยยศfather1 = [[พระเจ้าเชียงใหม่กาวิละ]]
| พระมารดาmother1 = [[แม่เจ้าจันทาราชเทวี]]
| พระบิดา = [[พระเจ้ากาวิละ]]
| spouse-type = พระชายา
| พระมารดา = [[แม่เจ้าจันทาราชเทวี]]
| พระชายาspouse = [[เจ้าอุษา]]
| พระโอรส/ธิดาissue1 = [[เจ้าทิพเกสร]]<br>[[เจ้าอุบลวรรณา]]
| ราชวงศ์dynasty = [[ราชวงศ์ทิพย์จักร|ทิพย์จักร]]
| ทรงราชย์ = [[พ.ศ. 2397]] - [[29 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2413]]
| พิธีบรมราชาภิเษก =
| ระยะเวลาครองราชย์ = 16 ปี
| รัชกาลก่อนหน้า = [[พระเจ้ามโหตรประเทศ]]
| รัชกาลถัดมา = [[พระเจ้าอินทวิชยานนท์]]
}}
'''พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์''' เป็น[[รายพระนามเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่|เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่]] องค์ที่ 6 แห่ง[[ราชวงศ์ทิพย์จักร]]<ref>รุ่งพงษ์ ชัยนาม. '''ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา'''. [[มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช]]</ref> ด้วยพระนิสัยที่เด็ดขาดเป็นที่เคารพยำเกรงในหมู่ข้าราชบริพารและพสกนิกร เมื่อทรงพิจารณาตัดสินว่าคดีความใดแล้ว หากทรงเอ่ยว่า "อ้าว" เมื่อใด หมายถึงการต้องโทษตัดศีรษะประหารชีวิต จนประชาชนทั่วไปต่างถวายพระสมัญญาว่า "เจ้าชีวิตอ้าว"<ref name="อดีตลานนา">บุญเสริม ศาสตราภัย และสังคีต จันทนะโพธิ. (2520) '''อดีตลานนา''' กรุงเทพฯ : กรุงสยามการพิมพ์</ref> ในแง่พฤติการณ์แล้ว พระองค์ถือเป็นเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ที่ทรงอำนาจมากที่สุดในบรรดาทุกองค์
== พระเกียรติยศ ==
{{กล่องข้อมูล พระยศ
|พระนาม = พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์
|ตราแผ่นดิน =
|ธงพระยศ =
|ตราพระยศ =
|ธงประจำพระองค์ =
|ตราประจำพระองค์ =
|การทูล = ฝ่าพระบาทเจ้า
|การแทนตน = ข้าพเจ้า/หม่อมฉัน
|การขานรับ = พระเจ้าข้า/เพคะ
|ลำดับโปเจียม = 1 (ฝ่ายเหนือ)
}}
 
== พระประวัติ ==
# '''เจ้าราชบุตร (สุริยฆาต ณ เชียงใหม่)''' - เจ้าไปยกา (ตาทวด) ของ[[หม่อมทิพวัน กฤดากร ณ อยุธยา]] และ[[หม่อมศรีนวล กฤดากร ณ อยุธยา]] ในพลเอก [[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช]]
# '''พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์''' เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ 6
# '''เจ้าหนานมหาวงศ์''' - พระอัยกา (เจ้าปู่) ใน[[เจ้าจอมมารดาทิพเกษร ในรัชกาลที่ 5]] และ พระไปยกา (เจ้าตาทวด) ใน[[พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิลกนพรัฐ กรมหมื่นสรรควิสัยนรบดีควิไสยนรบดี]]
# '''เจ้าคำใส'''
# '''เจ้าหนานไชยเสนา'''
 
'''พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์''' เสด็จขึ้นครองนครเชียงใหม่ ใน [[พ.ศ. 2397]] จนกระทั่งถึงแก่พิราลัยในวันที่ [[29 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2413]] รวมระยะเวลาที่ทรงครองนคร 16 ปี
 
== พระธิดา ==
พระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์ มีพระธิดากับ[[เจ้าอุษา|แม่เจ้าอุษาเทวี]] รวม 2 องค์ ดังนี้
# '''[[เจ้าทิพเกสร]]''' - พระชายาใน[[พระเจ้าอินทวิชยานนท์]] และเป็นพระมารดาใน[[เจ้าดารารัศมี พระราชชายา]]ใน[[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]]
# '''[[เจ้าอุบลวรรณา]]''' - เจ้าแม่ของเจ้ากรรณิการ์ พระอัยยิกา (เจ้าย่า) ใน[[เจ้าศิริมา ณ เชียงใหม่]] พระชายาใน[[พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิลกนพรัฐ กรมหมื่นสรรควิสัยนรบดีควิไสยนรบดี]]
 
== ราชกรณียกิจ ==
|2= [[พระเจ้ากาวิละ]]
|3= แม่เจ้าโนจาราชเทวี
|4= [[เจ้าฟ้าสิงหราชธานี สิงหาราชธานีเจ้าฟ้าหลวงชายแก้ว]]
|5= แม่เจ้าจันทาราชเทวี
|6=
{{รายการอ้างอิง}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* ปราณี ศิริธร ณ พัทลุง. '''เพ็ชร์ล้านนา'''. (ครั้งที่ 2) เชียงใหม่ :ผู้จัดการ ศูนย์ภาคเหนือ, 2538.
* เจ้าวงศ์สัก ณ เชียงใหม่, คณะทายาทสายสกุล ณ เชียงใหม่. '''เจ้าหลวงเชียงใหม่'''. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้ง แอนด์ พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), 2539.
* นงเยาว์ กาญจนจารี. '''ดารารัศมี : พระประวัติพระราชชายา เจ้าดารารัศมี'''. เชียงใหม่ :สุริวงศ์บุ๊คเซนเตอร์, 2539.
* คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์, นาวาอากาศเอก. '''เจ้านายฝ่ายเหนือ'''. [http://www.globalgroup.in.th/encyclopedia_lanna.html]
* ''ประชุมพงศาวดารภาคที่ 3'' "เรื่อง พงศาวดารเมืองนครเชียงใหม่ เมืองนครลำปาง เมืองลำพูนไชย"
 
{{เริ่มกล่อง}}
| ตำแหน่ง = [[เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่]]
| ราชวงศ์ = [[ราชวงศ์ทิพย์จักร]]
| ปี = [[พ.ศ. 2399]] - [[29 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2413]]
| ถัดไป = [[พระเจ้าอินทวิชยานนท์]]
}}
{{ราชโอรส-ราชธิดาในเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่}}
 
{{เรียงลำดับ|กาวิโลรส}}
{{ประสูติปี|}}
{{อายุขัย||2413}}
{{สิ้นพระชนม์ปี|2413}}
[[หมวดหมู่:เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่|6]]
[[หมวดหมู่:ราชวงศ์ทิพย์จักร]]