Difference between revisions of "ภาคอีสาน (ประเทศไทย)"

ภูมิศาสตร์
(ประชากรศาสตร์)
(ภูมิศาสตร์)
| population_density_km2 = auto
<!-- เขตเวลา -->
| timezone1timezone1 = Thailandประเทศไทย
| utc_offset1 = +7
| timezone1_DST =
 
'''ภาคอีสาน''' (มาจาก[[ภาษาบาลี]]หรือ[[ภาษาสันสกฤต]] ऐशान ''aiśāna'' แปลว่า "ตะวันออกเฉียงเหนือ")<ref>{{cite web|author=Klaus Glashoff |url=http://spokensanskrit.de/index.php?script=HK&tinput=northeast&country_ID=&trans=Translate&direction=AU |title=Spoken Sanskrit |publisher=Spokensanskrit.de |date= |accessdate=2010-05-02}}</ref> หรือ '''ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ''' เป็นภูมิภาคหนึ่งใน[[ประเทศไทย]] ตั้งอยู่บน[[ที่ราบสูงโคราช|แอ่งโคราช]]และแอ่งสกลนคร มี[[แม่น้ำโขง]]กั้น[[ประเทศลาว]]ทางทิศเหนือและตะวันออกของภาค ทางทิศใต้มี[[เทือกเขาพนมดงรัก]]กั้น[[ประเทศกัมพูชา]]และ[[ภาคตะวันออก]]ของประเทศไทย และมี[[ทิวเขาเพชรบูรณ์]]และ[[ทิวเขาดงพญาเย็น]]เป็นแนวกั้นทางตะวันตกแยกจากภาคกลาง
 
ภาษาหลักของภาคนี้ คือ [[ภาษาอีสาน]] ซึ่งเป็นภาษา[[ภาษาอีสาน|อีสาน]]สำเนียงหนึ่งทางฝั่งขวาแม่น้ำโขง ส่วน[[ภาษาไทย]]นิยมใช้กันทั่วไปโดยเฉพาะในเมืองใหญ่และ[[จังหวัดนครราชสีมา]]แต่ไม่ถือเป็นภาษาหลัก ขณะเดียวกันยังมี[[ภาษาเขมร]]ที่ใช้กันมากในบริเวณอีสานใต้ นอกจากนี้ มีภาษาถิ่นอื่น ๆ อีกมาก เช่น [[ภาษาผู้ไท]] [[ภาษาโส้]] [[ภาษาไทย|ภาษาไทโคราช]] [[ภาษากูย|ภาษากวย (ส่วย)]] ภาษาแสก ภาษาข่า ภาษากะเลิง ภาษาโย้ย ภาษาย้อ เป็นต้น ภาคอีสานยังมีเอกลักษณ์ทาง[[วัฒนธรรม]]ที่โดดเด่นที่สุดของประเทศ{{citation needed}} เช่น [[อาหาร]] [[ภาษา]] อักษร เช่น อักษรไทน้อย [[ดนตรี]][[หมอลำ]] [[กันตรึม|ดนตรีกันตรึม]] [[เจรียง|ดนตรีเจรียง]] และ[[ศิลปะ]]การ[[ฟ้อนรำ]] การเซิ้ง ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ เป็นต้น
 
ภาคอีสานยังมีเนื้อที่มากที่สุดของ[[ประเทศไทย]] ประมาณ 168,854 ตารางกิโลเมตร หรือมีเนื้อที่ร้อยละ 33.17 เทียบได้กับหนี่งในสามของพื้นที่ทั้งหมดของประเทศไทยได้จัดว่าเป็นพื้นที่ที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เทือกเขาที่สูงที่สุดในภาคอีสานคือ ยอด[[ภูลมโล]] ภูหลวง และ[[ภูกระดึง]] ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของ[[แม่น้ำ]]สายสำคัญของชาวอีสานในหลาย[[จังหวัด]]ด้วยกัน เช่น [[แม่น้ำห้วยหลวง]] [[แม่น้ำชี]] [[ลำตะคอง]] [[แม่น้ำพอง]] [[แม่น้ำเลย]] [[แม่น้ำพรม]] [[แม่น้ำมูล]] [[แม่น้ำสงคราม]]
 
ภาษาหลักของภาคนี้ คือ [[ภาษาอีสาน]] ซึ่งเป็นภาษา[[ภาษาอีสาน|อีสาน]]สำเนียงหนึ่งทางฝั่งขวาแม่น้ำโขง ส่วน[[ภาษาไทย]]นิยมใช้กันทั่วไปโดยเฉพาะในเมืองใหญ่และ[[จังหวัดนครราชสีมา]]แต่ไม่ถือเป็นภาษาหลัก ขณะเดียวกันยังมี[[ภาษาเขมร]]ที่ใช้กันมากในบริเวณอีสานใต้ นอกจากนี้ มีภาษาถิ่นอื่น ๆ อีกมาก เช่น [[ภาษาผู้ไท]] [[ภาษาโส้]] [[ภาษาไทย|ภาษาไทโคราช]] [[ภาษากูย|ภาษากวย (ส่วย)]] ภาษาแสก ภาษาข่า ภาษากะเลิง ภาษาโย้ย ภาษาย้อ เป็นต้น ภาคอีสานยังมีเอกลักษณ์ทาง[[วัฒนธรรม]]ที่โดดเด่นที่สุดของประเทศ{{citation needed}} เช่น [[อาหาร]] [[ภาษา]] อักษร เช่น อักษรไทน้อย [[ดนตรี]][[หมอลำ]] [[กันตรึม|ดนตรีกันตรึม]] [[เจรียง|ดนตรีเจรียง]] และ[[ศิลปะ]]การ[[ฟ้อนรำ]] การเซิ้ง ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ เป็นต้น
 
== ภูมิศาสตร์ ==
[[ไฟล์:Isansatellite.jpg|thumb|left|จากภาพถ่ายดาวเทียมของภาคอีสาน จะสามารถมองเห็นเขตแดนประเทศไทยกับ[[ประเทศลาว]]และ[[ประเทศกัมพูชา]]ได้ เนื่องจาก[[การทำลายป่า]]ที่มากขึ้นในภาคอีสาน]]
ภูมิประเทศของภาคอีสานเต็มไปขุนเขาน้อยใหญ่ โดยเฉพาะบริเวณตอนกลางของภูมิภาค เช่น [[จังหวัดกาฬสินธุ์]] [[จังหวัดขอนแก่น]] [[จังหวัดชัยภูมิ]] [[จังหวัดนครพนม]] [[จังหวัดนครราชสีมา]] และ [[จังหวัดบึงกาฬ]] โดยมีจุดสูงสุดของภาคอีสานอยู่ที่ ยอดเขาหลวง 1,835 เมตร เหนือระดับทะเลหมอกปานกลาง ตั้งอยู่ใน[[อุทยานแห่งชาติภูกระดึง]] (จังหวัดเลย)
 
ภาคอีสานครอบคลุมพื้นที่ 160,000 ตารางกิโลเมตร มีขนาดเท่ากับครึ่งหนึ่งของ[[ประเทศเยอรมนี]] ภาคอีสานตั้งอยู่บน[[ที่ราบสูงโคราช|แอ่งโคราช]]และ[[แอ่งสกลนคร]] โดยลาดเอียงมาจาก[[ทิวเขาเพชรบูรณ์]]ทางทิศตะวันตกของภูมิภาค ลงไปยัง[[แม่น้ำโขง]] ซึ่งกั้น[[ประเทศลาว]]ทางทิศเหนือและตะวันออกของภูมิภาค และทิศใต้กั้น[[ประเทศกัมพูชา]]ด้วย[[ทิวเขาพนมดงรัก]] แอ่งโคราชจะอยู่ในอีสานตอนล่าง มีแม่น้ำสายหลัก คือ [[แม่น้ำมูล]] และ[[แม่น้ำชี]] ทิศเหนือของแอ่งโคราชจะจรดแอ่งสกลนครโดยมีเทือกเขาภูพานกั้นไว้ แอ่งสกลนครมีแม่น้ำสายหลัก คือ [[แม่น้ำเลย]] และ[[แม่น้ำสงคราม]] [[ดิน]]ในภาคอีสานส่วนใหญ่เป็น[[ทราย]] ประกอบกับแหล่งสะสม[[เกลือ]]เป็นจำนวนมาก
 
ภูมิประเทศของภาคอีสานเต็มไปขุนเขาน้อยใหญ่เป็นที่ราบ บางส่วนเป็นภูเขา โดยเฉพาะบริเวณตอนกลางของภูมิภาค เช่น [[จังหวัดกาฬสินธุ์]] [[จังหวัดขอนแก่น]] [[จังหวัดชัยภูมิ]] [[จังหวัดนครพนม]] [[จังหวัดนครราชสีมา]] และ [[จังหวัดบึงกาฬ]] โดยมีจุดสูงสุดของภาคอีสานอยู่ที่ ยอดเขาหลวง 1,835 เมตร เหนือระดับทะเลหมอกปานกลาง ตั้งอยู่ใน[[อุทยานแห่งชาติภูกระดึง]] (จังหวัดเลย)
 
[[ไฟล์:Isaanmountains.png|thumb|right|เทือกเขาและแม่น้ำในภาคอีสาน]]
[[ลำน้ำสาขา]]หลักของแม่น้ำโขงในประเทศไทย ได้แก่ [[แม่น้ำมูล]] และ[[แม่น้ำชี]] แม่น้ำมูลไหลมาจาก[[อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่]]ใน[[จังหวัดนครราชสีมา]] และไหลไปทางทิศตะวันออก บรรจบกับแม่น้ำโขงใน[[จังหวัดอุบลราชธานี]] แม่น้ำอีกสายหนึ่ง คือ แม่น้ำชี ซึ่งไหลผ่านตอนกลางของภาคอีสาน ก่อนที่จะไหลไปทางใต้เพื่อบรรจบกับแม่น้ำมูลใน[[จังหวัดศรีสะเกษ]] แม่น้ำเลย และแม่น้ำสงคราม ก็เป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำโขงเช่นเดียวกัน โดยแม่น้ำเลยไหลไปทางทิศเหนือผ่าน[[จังหวัดเลย]] และแม่น้ำสงครามไหลไปทางตะวันออกผ่าน[[จังหวัดอุดรธานี]] [[จังหวัดสกลนคร]] [[จังหวัดนครพนม]] และ[[จังหวัดหนองคาย]]
 
ช่วง[[อุณหภูมิ]]เฉลี่ยของภาคอีสาน คือ ตั้งแต่ 30.2 องศาเซลเซียส ถึง 19.6 องศาเซลเซียส อุณหภูมิสูงสุดที่บันทึกไว้ คือ 43.9 องศาเซลเซียส ใน[[จังหวัดอุดรธานี]] อุณหภูมิต่ำสุด คือ -1.4 องศาเซลเซียส ใน[[จังหวัดสกลนคร]]{{ต้องการอ้างอิงตรงนี้}}
แอ่งโคราชเป็นตัวแบ่งภาคตะวันออกเฉียงเหนือตามภูมิศาสตร์ โดยแอ่งโคราชจะอยู่ในอีสานตอนล่าง ครอบคลุมพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา ชัยภูมิ ขอนแก่น กาฬสินธ์ มหาสารคาม บุรีรัมย์ สุรินทร์ ร้อยเอ็ด ยโสธร มุกดาหาร ศรีสะกษ อำนาจเจริญ และอุบลราชธานี ทิศเหนือจะจรดแอ่งสกลนครโดยมีเทือกเขาภูพานกั้นไว้ ทิศตะวันตกกั้นด้วยเทือกเขาเพชรบูรณ์ ทิศใต้กั้นด้วย[[ทิวเขาพนมดงรัก]]
{{โครงส่วน}}
 
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
7,503

edits