ผลต่างระหว่างรุ่นของ "การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(→‎อ้างอิง: เพิ่มดูเพิ่ม)
ป้ายระบุ: เครื่องมือแก้ไขต้นฉบับปี 2560
}}
{{การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์}}
'''การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์''' หรือ '''การจำแนกชั้นทางชีววิทยา''' ({{lang-en|Systematicssystematics}}) หมายถึงการจัดกลุ่มและหมวดหมู่[[สปีชีส์]]ของ[[สิ่งมีชีวิต]] ทั้งที่มีอยู่ในปัจจุบันและที่สูญพันธุ์ไปแล้ว การจำแนกในยุคปัจจุบันอาศัยรากฐานจากระบบการจำแนกของ [[คาโรลัส ลินเนียส]] นักพฤกษศาสตร์ผู้จัดกลุ่มสปีชีส์ต่าง ๆ โดยดูจากลักษณะเฉพาะทางกายภาพ การจัดกลุ่มแบบนี้ได้มีการปรับปรุงอยู่เสมอเพื่อให้สอดคล้องกับหลัก[[ชาลส์ ดาร์วิน|ดาร์วิน]] ส่วนมากเป็นผลมาจากการศึกษา[[อนุกรมวิธาน]]ระดับ[[โมเลกุล]]ด้วยการวิเคราะห์[[จีโนม]] ในการแบ่งอย่างกว้างๆกว้าง ๆ จะแบ่งได้ 2 ระดับ คือ ลำดับขั้นสูง และ ลำดับขั้นต่ำ
 
== ลำดับขั้นสูง ==
'''ลำดับขั้นสูง''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Majormajor Taxataxa}}) หมายถึง ลำดับขั้นที่พิจารณาได้จากลักษณะของสิ่งมีชีวิตโดยสังเขป สิ่งมีชีวิตที่อยู่ในลำดับขั้นสูงเดียวกัน มีลักษณะบางอย่างคล้ายคลึงกันหรือมีลักษณะร่วมกันอย่างกว้างขวาง ลำดับดับขั้นสูงที่เล็กลงมาแสดงความคล้ายคลึงกัน หรือมีลักษณะร่วมกันแคบลงมาตามลำดับ ลำดับขั้นสูงทั้งหมดสามารถจัดเรียงลำดับ จากลำดับขั้นที่สูงที่สุดลงมาได้ ดังนี้
=== [[เขต (ชีววิทยา)|โดเมน]] ===
โดเมน หรือ เขต ([[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]]:[[Domain]]:[[Superkingdom]]:[[Empire]] [[ภาษาละติน|ละติน]]:[[Regio]]:[[Superregnum]])<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Domain_(biology)</ref> เป็นระดับหรือหมู่ที่ใหญ่ที่สุดของสิ่งมีชีวิต ใช้ในการการจัดหมวดหมู่[[สิ่งมีชีวิต]]ในโลก โดยปัจจุบันแบ่งออกเป็น 3 โดเมนคือ [[โดเมนยูแคริโอต]] [[โดเมนอาร์เคีย]] และ[[แบคทีเรีย|โดเมนแบคทีเรีย]]
 
=== โดเมน ===
=== [[อาณาจักร (ชีววิทยา)|อาณาจักร]] ===
'''[[เขต (ชีววิทยา)|โดเมน]]''' หรือ '''เขต''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:[[Domain]]:[[Superkingdom]]:[[Empire]]domain, superkingdom, empire}}; [[ภาษาละติน{{lang-la|ละติน]]:[[Regio]]:[[Superregnum]])<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Domain_(biologyregio, superregnum}})</ref> เป็นระดับหรือหมู่ที่ใหญ่ที่สุดของสิ่งมีชีวิต ใช้ในการการจัดหมวดหมู่[[สิ่งมีชีวิต]]ในโลก โดยปัจจุบันแบ่งออกเป็น 3 โดเมนคือ [[โดเมนยูแคริโอต]] [[โดเมนอาร์เคีย]] และ[[แบคทีเรีย|โดเมนแบคทีเรีย]]
อาณาจักร ([[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]]:[[Kingdom]] [[ภาษาละติน|ละติน]]:[[Regnum]]) เป็นระดับหลักในปัจจุบัน ใช้ในการแบ่งสิ่งมีชีวิตในแต่ละโดเมนออกจากกัน ตามลักษณะทางกายภาพพื้นฐานอันสังเกตได้ แรกเริ่มเดิมที ในปี[[ค.ศ. 1735]] [[คาโรลัส ลินเนียส]] ได้แบ่งสิ่งมีชีวิตออกเป็น 3 พวก คือ[[อาณาจักรพืช]] [[อาณาจักรสัตว์]] และส่วนที่เหลือซึ่งไม่ได้จัดอันดับ ต่อมานักวิทยาศาสตร์รุ่นหลังได้ศึกษาวิจัย และแบ่งจำแนกสั่งมีชีวิตอย่างละเอียดขึ้น จนในปัจจุบัน แบ่งออกเป็น 10 อาณาจักร อันได้แก่ [[อาณาจักรพืช]]([[Plantae]]), [[อาณาจักรสัตว์]]([[Animalia]]), [[อาณาจักรฟังไจ]], [[อาณาจักรโพรทิสตา]], [[อาณาจักรโครมาลวีโอลาตา]], [[อาณาจักรเอกซ์คาวาตา]]([[Excavata]]), [[อาณาจักรไรซาเรีย]], [[อาณาจักรอะมีโบซัว]], [[อาณาจักรอาร์คีแบคทีเรีย]] และ[[อาณาจักรยูแบคทีเรีย]]
 
=== อาณาจักร ===
=== ตอน/ [[ไฟลัม]]/ ส่วน ===
'''[[อาณาจักร ([[ภาษาอังกฤษชีววิทยา)|อังกฤษ]]:[[Kingdomอาณาจักร]]''' [[ภาษาละติน({{lang-en|ละติน]]:[[Regnum]]kingdom}}; {{lang-la|regnum}}) เป็นระดับหลักในปัจจุบัน ใช้ในการแบ่งสิ่งมีชีวิตในแต่ละโดเมนออกจากกัน ตามลักษณะทางกายภาพพื้นฐานอันสังเกตได้ แรกเริ่มเดิมทีใน ในปี[[ค.ศ. 1735]] [[คาโรลัส ลินเนียส]] ได้แบ่งสิ่งมีชีวิตออกเป็น 3 พวก คือ[[อาณาจักรพืช]] [[อาณาจักรสัตว์]] และส่วนที่เหลือซึ่งไม่ได้จัดอันดับ ต่อมานักวิทยาศาสตร์รุ่นหลังได้ศึกษาวิจัย และแบ่งจำแนกสั่งสิ่งมีชีวิตอย่างละเอียดขึ้น จนในปัจจุบัน แบ่งออกเป็น 10 อาณาจักร อันได้แก่ [[อาณาจักรพืช]] ([[Plantae]]), [[อาณาจักรสัตว์]] ([[Animalia]]), [[อาณาจักรฟังไจ]], [[อาณาจักรโพรทิสตา]], [[อาณาจักรโครมาลวีโอลาตา]], [[อาณาจักรเอกซ์คาวาตา]] ([[Excavata]]), [[อาณาจักรไรซาเรีย]], [[อาณาจักรอะมีโบซัว]], [[อาณาจักรอาร์คีแบคทีเรีย]] และ[[อาณาจักรยูแบคทีเรีย]]
'''ตอน''' หรือ '''ไฟลัม''' ([[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]]:Phylum) หรือ '''ส่วน''' ([[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]]:Division [[ภาษาละติน|ละติน]]:Divisio) เป็นลำดับขั้นสูงที่รองลงมาจากอาณาจักร ใช้แบ่งส่วนย่อยของอาณาจักร ไฟลัมถือเป็นคำฐาน แต่ในวงแคบเราจะใช้คำว่า '''ส่วน''' ในการจำแนกพืช และฟังไจ ไฟลัมที่สำคัญๆ ได้แก่ [[ไฟลัมสัตว์ขาปล้อง]] หรือ[[อาร์โธรพอด]] ([[Arthropoda]]) [[ไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง]] ([[Chordata]]) [[ส่วนพืชดอก]] ([[Magnoliophyta]])
 
=== ตอน/ [[ไฟลัม]]/ ส่วน ===
สำหรับสิ่งมีชีวิตชั้นสูงบางพวก เช่นพืช และสัตว์ บางพวก มีความซับซ้อนในการแบ่งย่อยในระดับไฟลัม ก็จะจัดอันดับไฟลัมใกล้เคียงกัน ขึ้นเป็นไฟลัมใหญ่ และไฟลัมใหญ่ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน จะจัดอันดับรวมกันเป็นอาณาจักรย่อย ในทางเดียวกัน ไฟลัมที่มีสมาชิกในไฟลัมมาก จะจัดกลุ่มสมาชิกรวมกันเป็นไฟลัมย่อย และไฟลัมย่อยที่มีสมาชิกมาก ก็จัดกลุ่มรวมกันเป็นไฟลัมฐาน ตามลำดับ
'''ตอนไฟลัม''' หรือ '''ไฟลัมตอน''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Phylumphylum}}) หรือและ '''ส่วน''' หรือ '''หมวด''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Divisiondivision}}; [[ภาษาละติน{{lang-la|ละติน]]:Divisiodivisio}}) เป็นลำดับขั้นสูงที่รองลงมาจากอาณาจักร ใช้แบ่งส่วนย่อยของอาณาจักร ไฟลัมถือเป็นคำฐาน แต่ในวงแคบเราจะใช้คำว่า '''ส่วน''' หรือหมวดในการจำแนกพืช และฟังไจ ไฟลัมที่สำคัญๆ ลัมที่สำคัญได้แก่ [[ไฟลัมสัตว์ขาปล้อง]] หรือ[[อาร์โธรพอด]] ([[Arthropoda]]), [[ไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง]] ([[Chordata]]), [[ส่วนพืชดอก]] ([[Magnoliophyta]])
 
สำหรับสิ่งมีชีวิตชั้นสูงบางพวก เช่น พืช และสัตว์ บางพวก มีความซับซ้อนในการแบ่งย่อยในระดับไฟลัม ก็จะจัดอันดับไฟลัมใกล้เคียงกัน ขึ้นเป็นไฟลัมใหญ่ ลัมใหญ่และไฟลัมใหญ่ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน จะจัดอันดับรวมกันเป็นอาณาจักรย่อย ในทางเดียวกัน ไฟลัมที่มีสมาชิกในไฟลัมมาก จะจัดกลุ่มสมาชิกรวมกันเป็นไฟลัมย่อย และไฟลัมย่อยที่มีสมาชิกมาก ก็จัดกลุ่มรวมกันเป็นไฟลัมฐาน ลัมฐานตามลำดับ
 
การตั้งชื่อไฟลัมนั้นหากเป็นไฟลัม (ส่วน) ของ[[พืช]]หรือ[[โครมาลวีโอลาตา]] จะลงปัจจัย (suffix) ว่า -phyta ส่วน[[ฟังไจ]]จะลงปัจจัย -mycota เช่น [[Magnoliophyta|Magnolio'''phyta''']] (พืชดอก) ส่วน[[อาณาจักรสัตว์]] ไม่พบว่ามีการลงปัจจัยเป็นพิเศษ แต่มักลงท้ายด้วย -a เช่น [[Arthropoda|Arthropod'''a''']] ในไฟลัมย่อยก็มีการลงปัจจัยเช่นกัน แต่จะเปลี่ยนเป็น ลงปัจจัย -phytina ในพืชและโครมาลวีโอลาตา และลงปัจจัย -mycotina ในฟังไจ
 
=== ชั้น ===
'''ชั้น''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Classclass}}; [[ภาษาละติน{{lang-la|ละติน]]:Classisclassis}}) ใช้แบ่งส่วนย่อยของไฟลัมหรือไฟลัมย่อยออกเป็นกลุ่มย่อยลงมา ซึ่งสามารถเห็นเป็นรูปธรรมชัดเจนขึ้น แต่ยังถือเป็นมุมกว้างๆกว้าง ๆ เช่น [[ชั้นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม]] ([[Mammalia]]) [[ชั้นนก]] ([[Aves]]) [[ชั้นแมลง]] ([[Insecta]]) [[ชั้นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก]] ([[Amphibians]]Amphibia) [[ชั้นปลากระดูกอ่อน]] ([[Chondrichthyes]]) ชื่อของชั้นใช้ภาษาละติน และในพืชจะลงปัจจัยด้วย -opsida เช่น [[ชั้นพืชใบเลี้ยงคู่]] ([[Magnoliopsida|Magnoli'''opsida''']]) และ [[ชั้นพืชใบเลี้ยงเดี่ยว]] ([[Liliopsida|Lili'''opsida''']]) ส่วนในโครมาลวีโอลาตาลงปัจจัยว่า -phyceae เช่น ขณะที่ฟังไจลงปัจจัยด้วย -mycetes เช่น Agaricomycetes เป็นชั้นเห็ดชั้นหนึ่ง และแบคทีเรียลงปัจจัย -ia ส่วนในสัตว์ไม่พบการลงปัจจัยเป็นหลักมาตรฐาน
 
=== ตระกูล/ อันดับ ===
'''ตระกูลอันดับ''' หรือ '''อันดับตระกูล''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Orderorder}}; [[ภาษาละติน{{lang-la|ละติน]]:Ordoordo}}) ใช้แบ่งชั้นหรือชั้นย่อยออกเป็นกลุ่มย่อยลงมา รูปธรรมจะชัดเจนและแบ่งแบบเฉพาะเจาะจงมากขึ้นกว่าระดับชั้น เช่นชั้นนก อาจจะแบ่งออกได้เป็น อันดับนกเกาะคอน (Passeriformes) อันดับไก่ (Galliformes) และอีกหลายๆหลาย ๆ อันดับ ในทางเดียวกัน ชั้นพืชใบเลี้ยงคู่ ก็อาจแบ่งย่อยลงได้เป็น แอสทีราเลส<ref name="kru583">[http://arc.kru.ac.th/dewey/500/583.html สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี '''583 พืชใบเลี้ยงคู่ (Dicotyledons) - หมวดหมู่ในระบบดิวอี้''']</ref> หรืออันดับแอสเตอร์ (Asterales) ไมยร์ทาเลส<ref name="kru583" /> หรืออันดับหว้า<ref name="dnp">[http://www.dnp.go.th/Pattani_botany/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%B8%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89/%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B8%AD%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B8/%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%B2/%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B9%89%E0%B8%B2.htm '''วงศ์หว้า'''] [http://www.dnp.go.th/Pattani_botany/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B8%B8%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89/%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B8%AD%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B8/%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%B0/%E0%B8%A7%E0%B8%87%E0%B8%A8%E0%B9%8C%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%B0.htm '''วงศ์เงาะ'''] สวนพฤกษศาสตร์จังหวัดชายแดนภาคใต้ กรรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช</ref> (Myrtales) แซพินเดลิส หรืออันดับเงาะ<ref name="dnp" /> (Sapindales) เป็นต้น การตั้งชื่ออันดับจะนิยมลงปัจจัยด้วย -ales ดังตัวอย่างข้างต้น
 
=== วงศ์ ===
'''วงศ์''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Familyfamily}}; [[ภาษาละติน{{lang-la|ละติน]]:Familiafamilia}}) เป็นลำดับขั้นสูงที่เล็กที่สุด มีการแบ่งเฉพาะเจาะจงในรายละเอียดเพิ่มมากขึ้น ชื่อของวงศ์ใช้ภาษาละตินมักลงท้ายด้วย -aceae ในพืช โครมาลวีโอลาตา ฟังไจ และแบคทีเรีย ส่วนในอาณาจักรสัตว์จะลงท้ายด้วย -idae สิ่งมีชีวิตในแต่ละวงศ์ประกอบด้วยสมาชิกที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน นั่นคือ สิ่งมีชีวิตในสกุลต่างกัน แต่อยู่ในวงศ์เดียวกันจะมีส่วนที่ใกล้เคียงกัน มักเป็นลักษณะตามระบบธรรมชาติที่แสดงความเกี่ยวพันทางวิวัฒนาการ แต่บางวงศ์เป็นลักษณะตามระบบเสริมธรรมชาติ เพียงอาศัยความสะดวกในการจัดเท่านั้น
สะดวกในการจัดเท่านั้น
 
ในพืชชั้นสูงอาศัยลักษณะที่ใช้ในการจัดวงศ์ จากลักษณะโครงสร้างทางลำต้น และทางการสืบพันธุ์ที่สามารถถ่ายทอดได้ ได้แก่ นิสัยการเจริญเติบโต การเรียงใบ การเกิดเพศดอก
บนต้น ชนิดช่อดอก สมมาตรดอก จำนวนกลุ่มของเกสรตัวผู้ จำนวนและการเชื่อมติดกันของเกสรตัวเมีย ตำแหน่งรังไข่ ตำแหน่งไข่อ่อน ชนิดรก ชนิดผลไม้ และคัพภะวิทยา
 
พืชบางตระกูลมีลักษณะบางประการที่บ่งชี้ชัดเจน เช่น [[วงศ์ทานตะวัน]] ([[:en:Compositae|Compositae]]) มีช่อดอกแบบช่อกระจุกแน่น ([[:en:Head (botany)|head/, capitulum]]) ส่วนใน[[วงศ์ผักชี]] ([[:en:Umbelliferae|Umbelliferae]]) มี[[ช่อดอกแบบช่อซี่ร่ม]] (umbel) และ[[ผลแยกแล้วแตก]] ([[:en:schizocarp|schizocarp]]) และ [[วงศ์ก่วม]] ([[:en:Aceraceae|Aceraceae]]) มีผลแยกแล้วแตกและมีปีก (winged schizocarp) แต่ใน[[วงศ์กุหลาบ]] ([[:en:Rosaceae|Rosaceae]]) มีผลแตกต่างไปตามวงศ์ย่อย
 
สิ่งมีชีวิตแต่ละตระกูลอาจมีสมาชิกมากน้อยเพียงใดก็ได้ เช่น วงศ์ทานตะวัน และ[[วงศ์กล้วยไม้]] เป็นวงศ์ใหญ่ที่สุดวงศ์หนึ่งของ[[อาณาจักรพืช]] มีสมาชิกประมาณ 22,000 ชนิด ส่วนวงศ์ [[:en:Leitneria|Leitneriaceae]] มีสมาชิก 1 สกุล และ 1 ชนิด บางครั้งนำไปรวมไว้กับ[[วงศ์มะยมป่า]] ([[:en:Simaroubaceae|Simaroubaceae]]) และในบางครั้งที่สกุลใดๆใด ๆ มีลักษณะอันแตกต่างอย่างเห็นได้ชัดเจนกับวงศ์ที่สังกัดอยู่ ก็จะมีการแบ่งวงศ์ออกมาใหม่ เช่น [[วงศ์นกเขียวก้านตอง]] ([[Chloropsis]]) และ[[วงศ์นกแว่นตาขาว]] แยกออกมาจาก[[วงศ์นกเขียวคราม]]
 
=== เผ่า ===
'''เผ่า''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Tribe)([[ละตินtribe}}; {{lang-la|ละติน]]:Tribustribus}}) เป็นลำดับการจำแนกที่ไม่ใช่ลำดับการจำแนกหลัก จะนิยมนำมาใช้ในการแบ่งวงศ์ขนาดใหญ่ โดยจะแบ่งเป็นวงศ์ย่อยก่อน และหากวงศ์ย่อยยังมีขนาดใหญ่จึงจะแบ่งออกเป็นเผ่า ชื่อของเผ่าใช้ภาษาละตินและลงปัจจัย -eae สำหรับพืช โครมาลวีโอลาตา ฟังไจ และแบคทีเรีย ส่วนอาณาจักรสัตว์ ลงปัจจัย -ini เช่น ตระกูลย่อยของส้ม (Aurantioideae) แบ่งออกเป็น 2 เผ่า คือ Citreae และ Clauseneae
 
== ลำดับขั้นต่ำ ==
'''ลำดับขั้นต่ำ''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Minorminor Taxataxa}}) หมายถึง ลำดับขั้นที่สิ่งมีชีวิตแสดงความคล้ายคลึงกันมากขึ้น หรือมีลักษณะร่วมกัน แคบลงมากกว่าลำดับขั้นสูง นับเป็นลำดับขั้นที่สำคัญมากและใช้สำหรับชื่อทั่วไปของสิ่งมีชีวิต นักจัดจำพวกจะทำงานกับลำดับขั้นต่ำมากกว่าลำดับขั้นสูง ลำดับขั้นต่ำทั้งหมดสามารถจัดเรียง ลำดับจากลำดับขั้นที่สูงที่สุดลงมาได้ ดังนี้
 
=== [[สกุล (ชีววิทยา)|สกุล]] ===
'''[[สกุล (ชีววิทยา)|สกุล]]''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Genusgenus}}) เป็นลำดับขั้นต่ำที่รองลงมาจากวงศ์ สิ่งมีชีวิตแต่ละวงศ์ประกอบด้วยสมาชิกหนึ่งสกุลหรือมากกว่า (genera) สิ่งมีชีวิตหลายชนิดที่อยู่ในสกุลเดียวกัน มักมีโครงสร้างทางกายภาพที่เหมือนกัน 2-2–3 ลักษณะ การเรียกชื่อสิ่งมีชีวิตในระดับขั้นต่ำประกอบด้วยชื่อ 2 คำ หรือ[[ชื่อทวินาม]] (binomial
nomenclature) ชื่อคำแรกเป็นชื่อสกุลและชื่อคำหลังเป็นชื่อชนิด เช่น [[นกเขียวก้านตองปีกสีฟ้า]] (''Chloropsis cochinchinensis'') เป็นชนิด (สปีชีส์) ของ[[สกุลนกเขียวก้านตอง]] (''Chloropsis'')
 
ชื่อสกุลใช้ภาษาละติน โดยไม่มีการลงปัจจัยต่อท้าย แต่ต้องขึ้นต้นด้วยอักษรตัวใหญ่และชื่อเป็นเอกพจน์เสมอ สกุลอาจมีขนาดใหญ่หรือเล็กก็ได้ บางสกุลมีสมาชิกเพียงชนิดเดียวเรียกว่า monotypic genus เช่น [[:en:Leitneria|Leitneria]] มีสมาชิกเพียงชนิดเดียว คือ ''L. floridana'' ขณะที่ Senecio ในวงศ์ทานตะวัน มีสมาชิก 2,000-000–3,000 ชนิด
 
ชื่อสกุลใน[[อาณาจักร (ชีววิทยา)|อาณาจักร]]หนึ่งสามารถซ้ำกับชื่อสกุลหรือชื่อใน[[อนุกรมวิธาน]]ของอาณาจักรอื่นได้ ตัวอย่างเช่น ''Aotus'' เป็นชื่อสกุลของ[[ถั่ว]]และ[[ลิง]] เป็นต้น แต่ชื่อสกุลในอาณาจักรหนึ่ง ๆ ต้องห้ามซ้ำกัน
 
=== ชั้น ===
'''ชั้น''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Sectionsection}}) ใช้แบ่งส่วนย่อยของสกุล เมื่อสิ่งมีชีวิตเป็นกลุ่มใหญ่และมีความซ้ำซ้อนมาก เช่น Lepidoploa, Caninae
 
=== อนุกรม ===
'''อนุกรม''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Seriesseries}}) ใช้แบ่งส่วนย่อยของสกุล เช่น verae เป็นลำดับที่มีความสำคัญค่อนข้างน้อย
 
=== สปีชีส์ ===
'''[[สปีชีส์]]''' หรือ '''ชนิด''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Speciesspecies}}) คือกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะทางกายภาพคล้ายคลึงกันมาก จนแยกออกจากกันได้ยาก สปีชีส์หรือชนิด เป็นหน่วยพื้นฐานของการศึกษาการจัดจำพวก ลำดับขั้นนี้ ได้รับการศึกษามากกว่าลำดับขั้นอื่นใด ชนิด หมายถึง หน่วยตามธรรมชาติที่มีขนาดเล็กที่สุดของประชากร สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกัน ประกอบด้วยกลุ่มของสิ่งมีชีวิตที่มีลักษณะเบื้องต้นคล้ายคลึงกัน และความคล้ายคลึงกันนี้แตกต่างไปจากสิ่งมีชีวิตกลุ่มอื่น และหากมีการเปลี่ยนแปลงถิ่นที่อยู่ไปอยู่ในสิ่งแวดล้อมใหม่ จะเกิดการพัฒนาในอีกแขนงหนึ่งและกลายเป็น[[ชนิดพันธุ์ต่างถิ่น]]ในที่สุด
 
ชนิดพันธุ์หรือสปีชีส์ ที่มีลักษณะปลีกย่อยต่างกัน มักจะแบ่งออกเป็นชนิด[[พันธุ์ชนิดย่อย]] หรือซับสปีชีส์ย่อย (Subspeciessubspecies)
 
=== พันธุ์ ===
'''พันธุ์''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:Varietyvariety (สำหรับพืช); /breed Breed (สำหรับสัตว์)}}) ใช้กับประชากรของสิ่งมีชีวิตเฉพาะ พืช และสัตว์ ที่เกิดการแปรผัน อันเนื่องมาจากสภาพ[[ภูมิศาสตร์]] [[ภูมิอากาศ]] หรือ[[นิเวศวิทยา]] สิ่งมีชีวิตมีการปรับตัวต่อการแปรผันนั้น ซึ่งมีผลทำให้ลักษณะทางพันธุกรรมเปลี่ยนแปลงไป และแสดงออกมาทางลักษณะสัณฐานวิทยาและสรีรวิทยาเรียกว่า รูปแบบตามนิเวศ (ecotype) ลำดับขั้นนี้มี 2 ลักษณะตามข้อคิดเห็นที่เป็น 2 แบบ คือ
 
==== พันธุ์ทางวิทยาศาสตร์ ====
เป็นลำดับขั้นรองลงมาจากชนิดย่อย (สปีชีส์ย่อย) ชื่อของพันธุ์ทางพฤกษศาสตร์'''ใช้ภาษาละติน''' ใช้เขียนต่อท้ายชื่อทวินาม และมีคำย่อของคำว่า พันธุ์ (var.) อยู่ด้วย ทำให้มีชื่อเป็น 3 คำ (ชื่อไตรหรือตรีนาม) (trinomial) ใช้แสดงการแปรผันทางสัณฐานวิทยาที่มองเห็นได้ยาก การกระจายตัวทางภูมิศาสตร์ นิเวศวิทยา และนิสัยการเจริญเติบโต เช่น ท้อไม่มีขน (''Prunus Persica'' var. ''nucipersica'') ชมพู่มะเหมี่ยว (''Eugenia malaccensis'' var. ''purpurea'') โดยในการเขียนจะใช้ตัวเอียง เพื่อบ่งว่าเป็นชื่อพันธุ์ทางวิทยาศาสตร์
 
==== พันธุ์แบบสามัญ ====
เป็นลำดับขั้นรองลงมาจากชนิดย่อย (สปีชีส์ย่อย) เช่นเดียวกันแต่'''ไม่ใช้ภาษาละติน''' ใช้เขียนต่อท้ายชื่อทวินาม และมีคำว่า พันธุ์ (var.) เช่นเดียวกัน โดยชื่อสิ่งมีชีวิตนั้นยังคงเป็นลักษณะของชื่อทวินามเหมือนเดิม เช่น [[ส้มวาเลนเซีย]] (''Citrus sinensis'' var. Valencia) กรณีที่เป็นพันธุ์ผสมตามธรรมชาติก็ใช้ var. แบบเดียวกัน [[มะพร้าวสวีลูกผสม 1]] (''Cocos nucifera'' var. Swee1) แต่หากเป็นพันธุ์ผสมแบบปรับปรุงสายพันธุ์จะใช้ตัวย่อ cv. (Cultivated Variety) เช่น [[ข้าวขาวดอกมะลิ 105]] (''Oryza sativa'' L. cv. Khao Dowk Mali 105 หรือ ''Oryza sativa'' cv. KDML 105) และการผสมข้ามสายพันธุ์จะใช้คำกำกับว่า Hybrid และใช้[[อัญประกาศเดี่ยว]]กำกับชื่อพันธุ์ เช่น บัวศรีวิชัย (''Nymphaea'' Hybrid 'Srivijaya')
 
=== รูป ===
'''รูป''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]: Formaforma}}) ใช้กับพืช เป็นลำดับขั้นต่ำที่ต่ำที่สุด แสดงถึงลักษณะที่แปรผันของลักษณะสัณฐานอย่างใดอย่างหนึ่ง ในพืชแต่ละต้นของประชากรหนึ่งๆหนึ่ง ๆ เช่น สีดอก สีผล สีที่เปลี่ยนไปเนื่องจากการผ่าเหล่า และมักใช้เป็นคำนำหน้าคำเดิม ตัวอย่างลักษณะสีผล เช่น Red Jonathan, Red Bartlett, Red Delicious, Golden Delicious
 
=== สายต้น ===
'''สายต้น''' ([[ภาษาอังกฤษ{{lang-en|อังกฤษ]]:clone, Clone หรือ Individualindividual}}) ใช้เรียกชื่อพืชที่มีการขยายพันธุ์โดยไม่ใช้เพศ
 
== ลำดับขั้นที่ใช้ทางอนุกรมวิธาน ==
145,105

การแก้ไข