ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ปารีส"

คิคิคิคิคิคิคิ
(คิคิคิคิคิคิคิ)
{{Infobox French commune
|name = ปารีส
|commune status = [[เทศบาลในประเทศฝรั่งเศส|เทศบาล]]และ[[จังหวัดในประเทศฝรั่งเศส|จังหวัด]]
|image = Paris montage.jpg
|image size =270px
|caption =เรียงตามเข็มนาฬิกา: พีระมิดแก้วที่[[พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์]], [[อาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวล]], ย่าน[[ลาเดฟ็องส์]], [[แม่น้ำแซน]] และ[[ปงเดซาร์]], [[หอไอเฟล]]
|image flag = Flag of Paris.svg
|image flag size = 100px
|image coat of arms = Grandes Armes de Paris.svg
|image coat of arms size = 120px
|flag legend = [[Flag of Paris|City flag]]
|coat of arms legend = [[Coat of arms of Paris|City coat of arms]]
|city motto = ''[[Fluctuat nec mergitur]]''<br />([[ละติน]]: "โคลงเคลงแต่มิล่ม")
|latitude = 48.8567
|longitude = 2.3508
|time zone = [[Central European Time|CET]] <small>(UTC +1)</small>
|region = [[Île-de-France]]
|département= Paris (75)
|mayor = [[Anne Hidalgo]]
|party = [[Socialist Party (France)|PS]]
|term = {{nowrap|2014–present}}
|subdivisions entry = เขตการปกครอง
|subdivisions = [[Arrondissements of Paris|20 เขตท้องถิ่น]]
|area km2 = 105.4
|area footnotes = (2010)<ref name="area">[http://www.statistiques-locales.insee.fr/Fiches%5CRS%5CDEP%5C75%5CCOM%5CRS_COM75056.pdf INSEE local statistics, including [[Bois de Boulogne]] and [[Bois de Vincennes]].</ref>
|INSEE=75056
|postal code=75001-75020, 75116
|population = 2,240,621
|total type = นคร
|population date = Jan.&nbsp;2012<ref name=pop_commune />
|population ranking = [[List of communes in France with over 20,000 inhabitants (1999 census)|1st in France]]
|urban area km2 = 2844.8
|urban area date =
|urban pop = 10,550,350<ref name=pop_UU />
|urban pop date =
|metro area km2 = 17174.4
|metro area date =
|metro area pop = 12,341,418<ref name=pop_AU />
|metro area pop date =
|population_demonym=Parisian&nbsp;([[English language|en]])<br />parisien(ne)&nbsp;([[French language|fr]])
|website = [http://www.paris.fr/ www.paris.fr]
}}
'''ปารีส''' ({{lang-fr|Paris}} {{IPA|/paˈʁi/}} ''ปารี'') เป็น[[เมืองหลวง]]ของ[[ประเทศฝรั่งเศส]] ตั้งอยู่บน[[แม่น้ำแซน]] บริเวณตอนเหนือของ[[ประเทศฝรั่งเศส]] บนใจกลาง[[แคว้นอีล-เดอ-ฟร็องส์]] (''Île-de-France'' หรือ ''Région parisienne (RP) '') ภายในกรุงปารีสมีประชากรประมาณ 2,167,994 คน<ref>[http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/ElpDep_5trages90-06.xls Estimation de population par département, sexe et grande classe d’âge - Années 1990 à 2006] {{fr icon}}</ref> [[เขตเมือง (ฝรั่งเศส)|เขตเมือง]]ปารีส (''[[Unité urbaine]]'') ซึ่งมีพื้นที่ขยายเกินขอบเขตอำนาจการปกครองของเมืองนั้น มีประชากรกว่า 9.93 ล้านคน ([[พ.ศ. 2547]]) <ref>[http://www.insee.fr/fr/ffc/chifcle_fiche.asp?ref_id=CMPTEF01103&tab_id=18 Population des villes et unités urbaines de plus de 1 million d'habitants de l'Union Européenne] {{fr icon}}</ref> ในขณะที่[[เขตมหานครปารีส]] (Agglomération parisienne) มีประชากรเกือบ 12 ล้านคน<ref>[http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/wr_page.affiche?p_id_nivgeo=M&p_id_loca=001&p_id_princ=POP1&p_theme=ALL&p_typeprod=ALL&p_langue=FR Aire Urbaine '99 - pop totale par sexe et âge] {{fr icon}}</ref>และเป็นหนึ่งในพื้นที่ที่มีประชากรสูงที่สุดแห่งหนึ่งใน[[ทวีปยุโรป]]<ref>[http://web.archive.org/web/20071001000616/www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&srt=pnan&col=aohdq&va=&pt=a World Metropolitan Areas] {{en icon}}</ref>
 
จากการตั้งถิ่นฐานมากว่า 2 พันปี ปัจจุบันกรุงปารีสเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมที่ล้ำสมัยแห่งหนึ่งของโลก และด้วยอิทธิพลของการเมือง การศึกษา บันเทิง สื่อ แฟชั่น วิทยาศาสตร์และศิลปะ ทำให้กรุงปารีสเป็นหนึ่งในเมืองที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของ[[โลก]]<ref>[http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html Inventory of World Cities]{{en icon}}</ref> [[แคว้นอีล-เดอ-ฟร็องส์]]เป็นศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของประเทศฝรั่งเศส ด้วยจำนวนเงินกว่า 500.8 ล้านล้าน[[ยูโร]] (628.9 ล้านล้าน[[ดอลลาร์สหรัฐ]]) ซึ่งมากกว่าหนึ่งส่วนสี่ของ[[ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ]] (GDP) ของประเทศฝรั่งเศสในปี [[พ.ศ. 2548]]<ref>[http://www.insee.fr/fr/ffc/docs_ffc/PIB_reg.xls Produits Intérieurs Bruts Régionaux (PIBR) en valeur en millions d'euros] {{fr icon}}</ref> กรุงปารีสยังเป็นสถานที่ทำการของบริษัทยักษ์ใหญ่ 36 บริษัทจากบริษัทยักษ์ใหญ่ 500 บริษัทจากการสำรวจของ[[ฟอร์จูน โกลบัล 500]] (''Fortune Global 500'') อีกด้วย<ref>[http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2007/countries/France.html Global Fortune 500 by countries: France] {{en icon}}</ref> โดยเฉพาะย่านธุรกิจที่สำคัญแห่งหนึ่งของ[[ทวีปยุโรป]] [[ลา เดฟองซ์]]<ref>[http://www.logistics-in-europe.com/pidf-gb/index.html Paris Ile-de-France, a head start in Europe] {{en icon}}</ref> ทั้งยังเป็นที่จัดงานนิทรรศการต่างๆ ซึ่งรวมถึง[[สหประชาชาติ]] ฯลฯ
ปารีสเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่โด่งดังแห่งหนึ่งในโลก โดยมีนักท่องเที่ยวต่างชาติมากกว่า 30 ล้านคนต่อปี<ref>[http://www.insee.fr/fr/insee_regions/idf/rfc/docs/bilan2004tour.pdf Le tourisme se porte mieux en 2004] {{fr icon}}</ref> กรุงปารีสเป็นหนึ่งใน 4 นครสำคัญของโลก อีกสามนครคือ [[ลอนดอน]], [[โตเกียว]] และ [[นครนิวยอร์ก|นิวยอร์ก]]
== กำเนิดของชื่อและความหมาย ==
คำว่า '''ปารีส''' ออกเสียง /พาริส/ [ˈparɪs] หรือ /แพริส/ [ˈpæɹɪs] ใน[[ภาษาอังกฤษ]] และ /ปารี/ [paʁi] ใน[[ภาษาฝรั่งเศส]] เป็นคำที่มาจากชื่อเผ่าหนึ่งของชาวโกล เป็นที่รู้จักกันในนาม "ปารีซี" (Parisii) ซึ่งเป็นชาวเมืองที่อาศัยในสมัยก่อนโรมัน โดยที่เมืองมีชื่อเดิมว่า "ลูเทเชีย" ({{lang-la|Lutetia}}) (ชื่อเต็ม "Lutetia Parisiorum" แปลว่า ลูเทเชียแห่งปารีซี) ในระหว่าง[[คริสต์ศตวรรษที่ 1]] ถึง [[คริสต์ศตวรรษที่ 6|6]] ในช่วงที่[[อาณาจักรโรมัน]]ยึดครอง แต่ในช่วงการครองราชย์ของ[[จูเลียน ดิ อโพสเทต]] ([[พ.ศ. 904]] - [[พ.ศ. 906]]) ได้เปลี่ยนชื่อเมืองเป็น "ปารีส"<ref>[http://en.parisinfo.com/museums-monuments-paris/special-reports-1/paris-through-the-ages/guide/paris-through-the-ages_the-city-of-antiquity The City of Antiquity] {{en icon}}</ref>
 
ปารีสมีชื่อเล่นมากมาย แต่ชื่อที่โด่งดังที่สุดคือ "นครแห่งแสงไฟ" ({{lang-fr|La Ville-lumière}}) ซึ่งหมายความว่าเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนและความรู้ ทั้งยังหมายความว่าเป็นเมืองที่สว่างไสวเต็มไปด้วยแสงไฟอีกด้วย ตั้งแต่ต้น[[คริสต์ศตวรรษที่ 20]] เป็นต้นมา นครปารีสมีชื่อเรียกในภาษาแสลงว่า "ปานาม" ({{lang-fr|Paname [panam]}}) เช่น ชาวปารีสมักแนะนำตนเองว่า "มัว, เชอซุยเดอปานาม" ({{lang-fr|Moi, je suis de Paname}}) หรือ "ฉันมาจากปานาม"
 
พลเมืองชาวปารีสเป็นที่รู้จักกันในนาม "ปารีเซียน" (Parisian) ("พาริเซิน" หรือ "แพริเซิน" [pʰəˈɹɪzɪənz / pʰəˈɹiːʒn̩z]) ใน[[ภาษาอังกฤษ]] หรือ "ปารีเซียง" [paʁizjɛ̃] ใน[[ภาษาฝรั่งเศส]] โดยคำนี้ บางครั้งจะถูกเรียกอย่างดูถูกว่า ปารีโก (Parigots) [paʁigo] โดยประชาชนที่อาศัยนอกแคว้นของปารีส แม้ว่าบางครั้งชาวปารีเซียงจะชอบพอกับคำนี้ก็ตาม
 
== ประวัติ ==
 
''ดูบทความหลักได้ที่ : [[ประวัติศาสตร์ปารีส]]''
 
=== ยุคเริ่มต้น ===
หลักฐานทางโบราณคดีในการตั้งถิ่นฐานบริเวณปารีสตั้งแต่ 4,200 ปีก่อนคริสต์ศักราชคือพวกปาริซี่ ซึ่งเป็นเผ่าย่อยของพวกเซลติกซีนอนส์ โดยเป็นที่รู้จักในฐานะผู้ชำนาญทางเรือและการค้าขาย ได้อาศัยอยู่บริเวณลุ่ม[[แม่น้ำแซน]]ตั้งแต่ 250 ปีก่อนคริสต์ศักราชเป็นต้นมา ต่อมาพวกโรมันได้ชัยชนะยึดครองที่ราบลุ่มปารีสใน 52 ปีก่อนคริสต์ศักราช โดยมีการตั้งถิ่นฐานอย่างถาวรในตอนปลายของศตวรรษเดียวกันบน[[ฝั่งซ้ายของแม่น้ำแซน]], [[เนินเขาแซนต์-เชอเนอวีแอฟ]]และเกาะ[[อีล เดอ ลา ซิเต้]] เมืองดังกล่าวนี้เดิมเรียกว่า "ลูเทเชีย" (''Lutetia'') แต่ต่อมาได้ทำให้เป็นชื่อในภาษาโกลเป็น "ลูแตส" (''Lutèce'') ตัวเมืองได้ขยายอย่างรวดเร็วในศตวรรษต่อๆ มาและกลายเป็นเมืองที่ร่ำรวย เต็มไปด้วยตลาด ราชวัง อ่างอาบน้ำ วัดวาอาราม โรงละครและโรงมหรสพใหญ่ เมื่อ[[จักรวรรดิโรมัน]]ล่มสลายและการบุกของเยอรมันในช่วง[[คริสต์ศตวรรษที่ 3]] ทำให้ "ลูแตส" อยู่ในช่วงตกต่ำและทรุดโทรม ในปี [[พ.ศ. 943]] พลเมืองจำนวนมากได้อพยพออกจากเมืองลูแตส และหลังการยึดครองอีกครั้งหนึ่งของพวกโรมัน เมือง "ลูแตส" ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "ปารีส"
 
=== [[ยุคกลาง]] ===
[[ไฟล์:Les Très Riches Heures du duc de Berry octobre.jpg|200px|left|thumb|ปราสาทลูฟร์ใน[[คริสต์ศตวรรษที่ 15]]]]
ประมาณปี [[พ.ศ. 1043]] ปารีสได้กลายเป็นเมืองหลวงของกษัตริย์[[โกลวิสที่ 1]] แห่งแฟรงค์ เมื่อ[[โกลวิสที่ 1]] ได้สวรรคตลง [[อาณาจักรแฟรงค์]]ได้ถูกแบ่งออก และปารีสได้กลายเป็นเมืองหลวงของรัฐอิสระขนาดเล็ก ในช่วง[[คริสต์ศตวรรษที่ 9]] สมัย[[ราชวงศ์กาโรแล็งเชียง]] เมืองปารีสได้กลายเป็นเขตฐานกำลังของพวกศักดินา เค้านต์แห่งปารีสมีอำนาจมากขึ้น จนกระทั่งมีอำนาจมากกว่ากษัตริย์แห่งแฟรงค์ตะวันตก (''Francie occidentale'') เสียด้วยซ้ำไป เค้านต์แห่งปารีสนามว่า "โอโด" (''Odo'') ได้ถูกเลือกให้เป็นกษัตริย์แทน[[ชาร์ลส์ที่ 3]] (ชาร์ลส์ อ้วน - ''Charles III le Gros'') เนื่องจากชื่อเสียงอันโด่งดังของเขาที่ได้ป้องกันเมืองปารีสจากการโจมตีของพวก[[ไวกิง]] ([[ศึกปารีส]] ([[พ.ศ. 1428]] - [[พ.ศ. 1429]])) แม้ว่า[[อีล เดอ ลา ซิเต้]]จะรอดจากการโจมตีของพวก[[ไวกิง]] แต่[[ฝั่งซ้ายของแม่น้ำแซน]]ที่ไม่มีการป้องกันก็ถูกทำลายอย่างย่อยยับ และแทนที่จะสร้างเมืองขึ้นมาใหม่บริเวณ[[ฝั่งซ้ายของแม่น้ำแซน]] ชาวปารีสได้เริ่มที่จะขยายตัวเมืองไปทางด้าน[[ฝั่งขวาของแม่น้ำแซน]]แทน ในปี [[พ.ศ. 1530]] อูช กาเปต์ (''Hugh Capet'') เค้านท์แห่งปารีสได้ถูกเลือกให้กลายเป็นกษัตริย์แห่งฝรั่งเศส เป็นผู้ก่อตั้ง[[ราชวงศ์กาเปเตียง]]และทำให้เมืองปารีสเป็นเมืองหลวงของ[[ประเทศฝรั่งเศส]]
 
ตั้งแต่ [[พ.ศ. 1733]] [[พระเจ้าฟิลิปที่ 2]] (''Philippe Auguste'') ได้สร้างกำแพงเมืองล้อมรอบปารีสโดยมี[[ลูฟร์]]เป็นป้อมปราการฝั่งตะวันตกและต่อมาในปี [[พ.ศ. 1743]] ได้ตั้ง[[มหาวิทยาลัยปารีส]]ขึ้นมาซึ่งทำให้มีผู้คนหลั่งไหลเข้ามายังปารีสเป็นจำนวนมาก ในช่วงนี้เองที่เมืองปารีสได้พัฒนาในหลายๆ ด้านซึ่งในปัจจุบันยังมีให้เห็นเช่น เกาะ ([[อีล เดอ ลา ซิเต้]]) เป็นที่ตั้งรัฐบาลและสถาบันสอนศาสนา ทาง[[ฝั่งซ้ายของแม่น้ำแซน]]เป็นที่ตั้งสถาบันทางการศึกษา เช่น มหาวิทยาลัย วิทยาลัย โรงเรียน ฯลฯ ส่วนทาง[[ฝั่งขวาของแม่น้ำแซน]]เป็นที่ตั้งของการค้าขายและศูนย์กลางทางเศรษฐกิจของปารีส เช่น ตลาดเลส์ อาลส์ (''Les Halles'')
 
ปารีสไม่ได้เป็น[[เมืองหลวง]]ของ[[ประเทศฝรั่งเศส]]หลังจากถูกโจมตีโดยพันธมิตรของ[[ประเทศอังกฤษ]]คือพวกบูร์กงด์ (Burgondes) ใน[[สงครามร้อยปี]] แต่ก็กลับมาเป็นเมืองหลวงในปี [[พ.ศ. 1980]] เมื่อ[[พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 7]] (''Charles VII, le Victorieux'') สามารถยึดกรุงปารีสกลับคืนมา แม้ว่ากรุงปารีสเป็นเมืองหลวงของ[[ประเทศฝรั่งเศส]]อีกครั้งหนึ่ง แต่[[พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 7]]ก็ตัดสินใจที่จะประทับ ณ ปราสาทหุบเขาลัวร์ ต่อมาในช่วง[[สงครามศาสนาของฝรั่งเศส]] (''Guerres de religion'') กรุงปารีสเป็นฐานกำลังหลักของพวก[[คริสต์]][[นิกายคาทอลิก]] โดยรุนแรงสุดในเหตุการณ์[[โศกนาฏกรรมวันแซงต์-บาร์เตเลมี]] (''Massacre de la Saint-Barthélemy'') ในปี [[พ.ศ. 2115]] ต่อในปี [[พ.ศ. 2137]] [[พระเจ้าอองรีที่ 4]] ได้ก่อตั้งราชสำนักในกรุงปารีสอีกครั้งหนึ่งหลังจากยึดเมืองมาจากพวก[[คาทอลิก]] ระหว่างสงครามกลางเมืองฟรงด์ (''Fronde'') ชาวปารีสได้ลึกฮือขึ้นประท้วงและก่อการจลาจล ซึ่งเป็นสาเหตุให้พระบรมวงศานุวงศ์ทั้งหลาย หลบหนีออกจากกรุงปารีสในปี [[พ.ศ. 2191]] [[พระเจ้าหลุยส์ที่ 14]] ย้ายราชสำนักอย่างถาวรไปยัง[[แวร์ซายส์]]ในปี [[พ.ศ. 2225]] ศตวรรษต่อมากรุงปารีสเป็นศูนย์กลางของการ[[ปฏิวัติฝรั่งเศส]] มี[[การทลายคุกบัสตีย์]]ในปี [[พ.ศ. 2332]] และล้มระบอบกษัตริย์ในปี [[พ.ศ. 2335]]
 
=== [[คริสต์ศตวรรษที่ 19]] ===
[[การปฏิวัติอุตสาหกรรม]] [[จักรวรรดิฝรั่งเศสที่ 2]]และ[[ยุคสวยงาม]] (''Belle Époque'') ช่วยนำพากรุงปารีสไปสู่การพัฒนาที่ยิ่งใหญ่ที่สุดใน[[ประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส]] ตั้งแต่[[คริสต์ทศวรรษ 1840]] เป็นต้นมา การเดินทางโดยรถไฟทำให้มีประชากรจำนวนมากหลั่งไหลเข้ามายังกรุงปารีสเพื่อมาทำงานในอุตสาหกรรมต่างๆ กรุงปารีสได้ผ่านการบูรณะครั้งยิ่งใหญ่ภายใต้การปกครองของ[[จักรพรรดินโปเลียนที่ 3]]และ[[ฌอร์ฌ-เออเฌนี โอสส์มันน์|บารงโอสส์มันน์]] ซึ่งได้เปลี่ยนถนนเล็กๆ ในยุคกลางจนกลายเป็นถนนขนาดกว้างและมีตึกรามบ้านช่องร่วมสมัยจำนวนมากมาย การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้มีจุดประสงค์ให้กรุงปารีสมีความสวยงามและความสะอาดมากขึ้นกว่าเดิม ถึงกระนั้นก็มีประโยชน์ถ้าเกิดมีเหตุการณ์ปฏิวัติหรือเหตุการณ์รุนแรง เพราะกองทหารม้าและปืนไรเฟิลสามารถต่อกลอนกับกลุ่มพวกจลาจล ในขณะที่กลยุทธ์ในการซุ่มโจมตีหรือสกัดกั้นที่ใช้มากในสมัย[[การปฏิวัติฝรั่งเศส]]จะเป็นการล้าสมัย
 
ในปี [[พ.ศ. 2375]] และ [[พ.ศ. 2392]] [[อหิวาตกโรค]]ระบาดพลเมืองชาวปารีส แค่การระบาดในปี [[พ.ศ. 2375]] เท่านั้นก็มีผู้ป่วยกว่า 20,000 คนจากประชากร 650,000 ในขณะนั้น กรุงปารีสยังได้เสียหายครั้งยิ่งใหญ่หลังจาก[[สงครามฟรังโก-ปรัสเซีย]] ([[พ.ศ. 2413]] - [[พ.ศ. 2414]]) , การโค่นล้ม[[จักรพรรดินโปเลียนที่ 3]], [[เทศบาลปารีส]] (''La Commune de Paris'' - [[พ.ศ. 2414]]) ได้ทำให้กรุงปารีสลุกเป็นไฟหลังจากการต่อสู้กันระหว่างเทศบาลกับรัฐบาล ซึ่งเหตุการณ์นี้เป็นที่รู้จักกันในนาม "สัปดาห์แห่งเลือด" (''Semaine sanglante'')
 
กรุงปารีสได้กลับคืนสู่สภาพเดิมอย่างรวดเร็วเพื่อที่จะจัด[[งานนิทรรศการนานาชาติ 1889]] ([[พ.ศ. 2432]]) ทั้งนี้ได้มีการสร้าง[[หอไอเฟล]]เพื่อเฉลิมฉลอง[[การปฏิวัติฝรั่งเศส]]ครบรอบ 100 ปี เพื่อแสดงถึงศักยภาพของ[[ประเทศฝรั่งเศส]]ในด้าน[[วิศวกรรมศาสตร์]]แค่ "ชั่วคราว" เท่านั้น ซึ่งสิ่งก่อสร้างชิ้นนี้ได้กลายเป็นสิ่งก่อสร้างที่สูงที่สุดในโลกจนถึงปี [[พ.ศ. 2473]] และกลายเป็นสัญลักษณ์ของกรุงปารีสไปโดยปริยาย ส่วน[[งานนิทรรศการนานาชาติ 1900]] ([[พ.ศ. 2443]]) ได้มีการเปิดตัว[[รถไฟฟ้าปารีส]]เป็นครั้งแรก หลังจากนั้นก็ได้มีการจัดนิทรรศการและงานแสดงสินค้าต่างๆ มากมายซึ่งทำให้กรุงปารีสเป็นสถานที่ท่องเที่ยวและดึงดูดชาวต่างชาติเป็นจำนวนมากทั้งในด้านเศรษฐกิจและเทคโนโลยี
 
=== [[คริสต์ศตวรรษที่ 20]] ===
 
ระหว่าง[[สงครามโลกครั้งที่ 1]] กรุงปารีสได้อยู่ในแนวหน้าของการรบ โดยรอดจากการโจมตีของ[[เยอรมนี]]ไปได้ที่[[สงครามแห่งมาร์น]]ในปี [[พ.ศ. 2457]] ในช่วงปี [[พ.ศ. 2461]] - [[พ.ศ. 2462]] กรุงปารีสได้กลายเป็นที่สวนสนามแห่งชัยชนะของ[[ฝ่ายสัมพันธมิตร]]และเป็นที่เจรจาสันติภาพอีกด้วย ในช่วงระหว่างสงคราม กรุงปารีสได้มีชื่อเสียงจากศิลปวัฒนธรรมต่างๆ และชีวิตยามค่ำคืน เมืองนี้ได้กลายเป็นศูนย์รวมของจิตรกรชื่อดังทั่วโลก ตั้งแต่นักประพันธ์[[ชาวรัสเซีย]] สตราวินสกี จิตรกร[[ชาวสเปน]] [[ปีกัสโซ]]และ[[ดาลี]]จนถึงนักประพันธ์ชื่อดัง[[ชาวอเมริกัน]]อย่าง[[เฮมิงเวย์]] ใน[[เดือนมิถุนายน]] [[พ.ศ. 2483]] 5 สัปดาห์หลังจากการเริ่มต้นของ[[สงครามแห่งฝรั่งเศส]] กรุงปารีสได้ตกอยู่ภายใต้การปกครองของกองทัพ[[นาซีเยอรมัน]]จนกระทั่ง[[การปลดปล่อยปารีส]]ใน[[เดือนกรกฎาคม]] [[พ.ศ. 2487]] 2 เดือนหลังจากการบุกนอร์มองดีของ[[ฝ่ายสัมพันธมิตร]]
[[ไฟล์:Adolf Hitler in Paris 1940.jpg|right|150px|thumb|[[อดอล์ฟ ฮิตเลอร์]]ในกรุงปารีส โดยข้างหลังเป็น[[หอไอเฟล]] ปี [[พ.ศ. 2483]]]]
กรุงปารีสได้ยืดหยัดท่ามกลาง[[สงครามโลกครั้งที่ 2]]โดยไม่ได้รับความเสียหายใดๆ เนื่องจากภายในกรุงปารีสไม่มีเป้าทางยุทธศาสตร์สำหรับ[[ฝ่ายสัมพันธมิตร]]ในการวางระเบิด (สถานีรถไฟในกรุงปารีสเป็นเพียงแค่สถานีปลายทาง โรงงานที่สำคัญๆ ตั้งอยู่บริเวณชนบททั้งสิ้น) และด้วยความสวยงามทางวัฒนธรรม ทำให้[[ดีทริช ฟอน โชลทิทซ์|พลเอกดีทริช ฟอน โชลทิทซ์]] (''General der Infanterie Dietrich von Choltitz'') นายทหารเยอรมันขัดคำสั่งของอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ในการทำลายกรุงปารีสและอนุสาวรีย์ที่สำคัญก่อนการถอนทหารเยอรมันออกจากปารีส ทำให้ชาวฝรั่งเศสบางคนมองว่า[[ดีทริช ฟอน โชลทิทซ์|พลเอกดีทริช ฟอน โชลทิทซ์]]เป็นผู้ช่วยเหลือกรุงปารีส
 
== ภูมิศาสตร์ ==
[[ไฟล์:Champs-Élysées from the Arc de Triomphe.jpg|thumb|200px|right|[[ช็องเซลีเซ]] ถนนที่มีชื่อเสียงที่สุดในฝรั่งเศส]]
ปารีสตั้งอยู่บน[[แม่น้ำแซน]] ซึ่งรวมถึงเกาะอีกสองเกาะคือ [[อีล แซงต์-หลุยส์]] (''Île Saint-Louis'') และ [[อีล เดอ ลา ซิเต้]] (''Île de la Cité'') ซึ่งเป็นส่วนที่เก่าแก่ที่สุดของเมือง ภูมิประเทศของปารีสโดยรวมคือ เป็นที่ราบลุ่ม โดยมีจุดต่ำสุดอยู่ที่ 35 [[เมตร]] (114 [[ฟุต]]) เหนือระดับน้ำทะเล ทั้งยังมีเนินเขาอีกหลายแห่ง เนินเขาที่สูงที่สุดคือ [[มงต์มาร์ตร์]] (Montmartre) (130 [[เมตร]] (426 [[ฟุต]]))
พื้นที่ของปารีส ซึ่งไม่รวมสวนสาธารณะ[[บัวส์ เดอ บูโลญ]] (''Bois de Boulogne'') และ[[บัวส์ เดอ แวงแซนน์]] (''Bois de Vincennes'') คือประมาณ 86.928 [[ตารางกิโลเมตร]] (33.56 [[ตารางไมล์]]) การแบ่งและรวมเขตครั้งสุดท้ายที่ใหญ่ที่สุดคือในปี [[พ.ศ. 2403]] ซึ่งทำให้มีขนาดอย่างที่เห็นในปัจจุบัน ทั้งยังทำให้เกิด[[เขตในประเทศฝรั่งเศส|เขต]] (''Arrondissement'') ที่หมุนรอบๆ ตามเข็มนาฬิกาอีกด้วย ตั้งแต่ปี [[พ.ศ. 2403]] เป็นต้นมา เมืองปารีสมีขนาด 78 [[กม.²]] (30.1 [[ม.²]]) และได้ขยายออกไปเป็น 86.9 [[กม.²]] (34 ม.²) ในปี [[พ.ศ. 2463]] และตั้งแต่ปี [[พ.ศ. 2472]] เป็นต้นมา สวนสาธารณะ[[บัวส์ เดอ บูโลญ]]และ[[บัวส์ เดอ แวงแซนน์]]ได้ผนวกกับตัวเมืองปารีสอย่างเป็นทางการ ทำให้กรุงปารีสมีขนาด 105.397 [[กม.²]] (40.69 [[ม.²]]) จนถึงปัจจุบัน
ขนาดของกรุงปารีสหรือเขตเมืองปารีสนั้นมีการขยายตัวออกไปเกินเขตเมือง ทำให้เกิดรูปร่างเป็นวงรี ขยายตัวไปตาม[[แม่น้ำแซน]]และ[[แม่น้ำมาร์น]] ทาง[[ทิศตะวันออก]]และตะวันออกเฉียงใต้ของตัวเมือง และตาม[[แม่น้ำแซน]]และ[[แม่น้ำอวส]] ทาง[[ทิศตะวันตก]]และตะวันตกเฉียงเหนือ และถ้าเลยไปยังชนบท ความหนาแน่นของประชากรจะลดลงอย่างเห็นได้ชัดเนื่องจากมีป่าและที่ดินไว้สำหรับการเพาะปลูก อย่างไรก็ตาม[[เขตมหานครปารีส]] (''Agglomération parisienne'') มีเนื้อที่ถึง 14,518 [[กม²]] (5,605.5 [[ไมล์²]]) ซึ่งใหญ่กว่าเนื้อที่กรุงปารีสถึง 138 เท่า
 
=== ภูมิอากาศ ===
ปารีสมีภูมิอากาศแบบมหาสมุทร ซึ่งมีผลมาจาก[[กระแสน้ำแอตแลนติกเหนือ]] เพราะฉะนั้นอุณหภูมิในเมืองไม่ค่อยมีอุณหภูมิสูงหรือต่ำเกินไป อุณหภูมิเฉลี่ยของกรุงปารีสคือ 15&nbsp;°C (59&nbsp;°F) และจะอยู่ราว 7&nbsp;°C (45&nbsp;°F) สถิติอุณหภูมิสูงที่สุดที่วัดได้คือ 40.4&nbsp;°C (104.7&nbsp;°F) ในวันที่ [[28 กรกฎาคม]] [[พ.ศ. 2491]] และต่ำที่สุดที่เคยวัดได้คือ −23.9&nbsp;°C (−11.0&nbsp;°F) เมื่อวันที่ [[10 ธันวาคม]] [[พ.ศ. 2422]] เมืองปารีสได้ประสบกับอุณหภูมิร้อนจัดในปี [[พ.ศ. 2547]] และหนาวจัดในปี [[พ.ศ. 2549]] มาเอง
 
[[ฝน]]สามารถตกทุกเมื่อ และปารีสก็เป็นที่รู้จักดีกับฝนตกฉับพลัน ปารีสมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 641.6 [[มม.]] (25.2 [[นิ้ว]]) ต่อปี ส่วน[[หิมะ]]มักจะเกิดขึ้นน้อยครั้ง ส่วนมากมักจะตกในช่วงเดือน[[มกราคม]]และ[[กุมภาพันธ์]] (แต่เคยตกถึง[[เดือนเมษายน]]มาแล้ว) และไม่ค่อยพบว่า[[หิมะ]]ตกติดต่อกันเกินวัน
 
{{อุณหภูมิเฉลี่ยของปารีส}}
 
== ทิวทัศน์ของเมือง ==
 
{{wide image|Paris Night.jpg|1250px|ภาพพาโนรามาของกรุงปารีสยามค่ำคืน ถ่ายจากยอด[[ตึกมงต์ปาร์นาสส์]]}}
 
=== สถาปัตยกรรม ===
 
 
[[โดม แกรนด์พาเลซ]] สร้างจากโครงเหล็กและแก้ว ถือ สถาปัตยกรรมแก้ว ที่ใหญ่ที่สุดในโลก หลังจากที่พระราชวังคริสตัลคริสตัล ใน[[ลอนดอน]] ถูกทำลายจากไฟไหม้ เมื่อปี ค.ศ. 1936 แกรนด์พาเลซ เคยถูกปิดปรับปรุงเป็นเวลากว่า 10 ปี เนื่องจากอุบัติเหตุกระจกหลังคาตกลงมา ในปี ค.ศ. 1993 ก่อนจะกลับมาเปิดให้บริการได้ส่วนหนึ่งใน ในปี ค.ศ. 2004 และส่วนที่เหลือในปี ค.ศ. 2007
 
นวัตกรรมล้ำที่เป็นอีกหนึ่งจุดเด่นของ แกรนด์พาเลซ คือ Virtual Tour ระบบที่สามารถเข้าชมนิทรรศการแบบเสมือนจริง ผ่านทางเว็บไซต์ ผู้ชมจะได้สัมผัสความยิ่งใหญ่สุดอลังการของ แกรนด์พาเลซ ผ่านภาพ 3D แบบ 360 องศา โดยเลือกภาษาที่ต้องการได้ ระหว่าง [[ภาษาอังกฤษ|อังกฤษ]] หรือ [[ภาษาฝรั่งเศส|ฝรั่งเศส]]
 
และในงานมหกรรมดนตรี Monumenta 2012 แกรนด์พาเลซ ถูกแปลงโฉมให้เป็น โดมแก้วมหัศจรรย์แห่งแสงสี ทั่วทั้งอาคารถูกสาดส่องด้วยแสงไฟและเลเซอร์ตกกระทบแผ่นแก้ว เกิดเป็นห้องกระจกหลากสีสัน แสงวิบวับเคลื่อนไหวสลับโทนไปตามจังหวะของเสียงเพลง ผู้เข้าชมผันตัวเองเป็นเฉดหนึ่งในงาน ด้วยการใส่เสื้อสีขาวสู้แสง black light เพิ่มความสนาน เติมความสนุก แบบสุดๆ ที่ โดมมหัศจรรย์ แกรนด์พาเลซ
 
== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}
 
== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}
 
=== ดูเพิ่ม ===
* {{cite book |author=[[Vincent Cronin]] |title=Paris on the Eve, 1900-1914 |publisher=[[Harper Collins]] |location=New York |year=1989 |isbn=0-312-04876-9}}
* {{cite book |author=Vincent Cronin |title=Paris:City of Light, 1919-1939 |publisher=Harper Collins |location=New York |year=1994 |isbn=0-00-215191-X }}
* {{cite book |author=Jean Favier |title=Paris |publisher=[[Fayard]] |year=1997-04-23 |isbn=2-213-59874-6 |language=French}}
* {{cite book |author=Jacques Hillairet |title=Connaissance du Vieux Paris |publisher=Rivages |year=2005-04-22 |isbn=2-86930-648-2 |language=French}}
* {{cite book |author=Colin Jones |title=Paris: The Biography of a City |publisher=[[Penguin Books|Penguin Viking]] |location=New York |year=2004 |isbn=0670033936}}
* {{cite book |author=Rosemary Wakeman |title=The Heroic City: Paris, 1945-1958 |publisher=University of Chicago Press |year=2009 |isbn=9780226870236}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
{{คอมมอนส์|Paris}}
* [http://www.paris.fr/en เว็บไซต์กรุงปารีส]
* [http://www.mfa.go.th/web/360.php กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส], สาระน่ารู้ก่อนเดินทาง โดยกระทรวงการต่างประเทศ ประเทศไทย
 
{{เมืองหลวงในทวีปยุโรป}}
{{เมืองหลวงทางวัฒนธรรมของยุโรป}}
{{จังหวัดของฝรั่งเศส}}
{{เมืองเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูร้อน}}
 
 
[[หมวดหมู่:ปารีส| ]]
[[หมวดหมู่:เมืองหลวง]]
[[หมวดหมู่:ก่อตั้งในศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสตกาล]]
[[หมวดหมู่:มรดกโลกในประเทศฝรั่งเศส]]
เย้ ไอ้ควาย ไปเปลี่ยนใประเทศไป 5555
ผู้ใช้นิรนาม