ผลต่างระหว่างรุ่นของ "พระเจ้าสีป่อ"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
ป้ายระบุ: แก้ไขจากอุปกรณ์เคลื่อนที่ แก้ไขด้วยแอปสำหรับอุปกรณ์เคลื่อนที่
| พระบรมนามาภิไธย = เจ้าชายหม่องปู
| พระปรมาภิไธย = ศรีบวรอทิตยลังควิชัยนันทรัตตดิลกอธิบดีบัณฑิตมหาธรรมราชาธิราช
| วันพระราชสมภพ = [[1 มกราคม]] [[พ.ศ. 2402]]<br />[[ไฟล์:Flag of Burma (Alaungpaya Dynasty).svg|border|20px]] [[มัณฑะเลย์|เมืองมัณฑะเลย์]] [[ราชวงศ์อลองพญา|ประเทศพม่า]]
| วันสวรรคต = [[19 ธันวาคม]] [[พ.ศ. 2459]] (57 พรรษา) <br /> [[ไฟล์:British Raj Red Ensign.svg|20px]] [[รัตนคีรี|เมืองรัตนคีรี]] [[บริติชราช]]
| พระอิสริยยศ =
| พระราชบิดา = [[พระเจ้ามินดง]]
| พระราชมารดา = เจ้าหญิงเมืองสีป่อ ตี่บอ<ref>[http://www.newskythailand.com/board/index.php?topic=2668.0;wap2 พม่าเสียเมืองก็เพราะกษัตริย์อ่อนแอและมเหสีหฤโหด]</ref>
| พระอัครมเหสี = [[พระนางศุภยาลัต]]
| พระมเหสี = เจ้าหญิงสะลิน<ref name="สีป้อ">[http://www.oknation.net/blog/print.php?id=415685 เสียงกระซิบที่ฝ่ายใน...กับ...เสียงร่ำไห้ที่ท้ายวัง]</ref> <br>[[พระนางศุภยาคยีศุภยาจี]]<ref name="สีป้อ"/><br>[[พระนางศุภยากเลศุภยากะเล]]<ref>[https://drkokogyi.wordpress.com/2010/08/08/the-royal-family-of-burma/ The Royal Family of Burma]</ref>
| พระราชสวามี =
| พระราชโอรส/ธิดา = เจ้าชายไม่ปรากฏนาม<br>เจ้าชายไม่ปรากฏนาม<br>เจ้าหญิงไม่ปรากฏนาม<br>เจ้าหญิงเมียะพยาจีเมียะพะยาจี<br>[[เจ้าหญิงมยะเมียะพะยาละ]]<br>เจ้าหญิงเมียะพยาเมียะพะยา<br>เจ้าหญิงเมียะพยากเลเมียะพยากะเล
| ราชวงศ์ = [[ราชวงศ์อลองพญา]]
| ทรงราชย์ = [[1 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2421]] - [[29 พฤศจิกายน]] [[พ.ศ. 2428]]
| พิธีบรมราชาภิเษก =
| ระยะเวลาครองราชย์ = 7 ปี 59 วัน <ref name=cb-19>{{cite web|url=http://www.royalark.net/Burma/konbau13.htm | title= The Konbaung Dynasty Genealogy: King Thibaw | author=Christopher Buyers | accessdate=2009-10-04 | publisher=royalark.net}}</ref>
| รัชกาลถัดมา = เปลี่ยนแปลงการปกครอง
}}
'''พระเจ้าธีบอ''' หรือ '''พระเจ้าสีป่อ''' ([[ภาษาพม่า]]: {{my|သီပော္‌မင္‌း}}; {{IPA-my|θìbɔ́ mɪ́ɴ|pron}} ''สี่ป๊อมิ๊งตี่บอมิง'') เป็นพระมหากษัตริย์พม่าพระองค์สุดท้ายแห่ง[[ราชวงศ์อลองพญา]] และเป็นองค์สุดท้ายของพม่า ถูกบังคับให้สละราชสมบัติและเนรเทศไปอยู่ที่เมือง[[เมืองรัตนคีรี]]ใน[[บริติชราช]] หลังสิ้น[[สงครามอังกฤษ-พม่า-อังกฤษ ครั้งที่ 3สาม]] และสวรรคตเมื่อ [[พ.ศ. 2459]] <ref>http://board.dserver.org/b/bestforlife/00000311.html</ref>
 
พระเจ้าสีป่อเป็นพระราชโอรสของ[[พระเจ้ามินดง]] กับเจ้าหญิงจากเมืองสีป่อ ในดินแดน[[ไทใหญ่]] มีพระนามเดิมว่า เจ้าชายหม่องปู ({{my|မောင်ပု}} ''Maung Pu'') เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ [[1 มกราคม]] [[พ.ศ. 2402]] ที่กรุง[[มัณฑะเลย์]] เมืองหลวงของราชอาณาจักรพม่าในเวลานั้น เมื่อเจริญพระชันษาขึ้น ได้ผนวชเป็นพระ[[ภิกษุ]]ใน[[พระพุทธศาสนา]]เพื่อศึกษาวิชาการต่างๆ เมื่อทรงลาผนวชแล้ว พระราชบิดาจึงทรงแต่งตั้งให้เป็นเจ้าเมือง[[เมืองสีป่อตี่บอ]] ซึ่งเป็นที่มาของพระนามเมื่อเสวยราชสมบัติในเวลาต่อมา
 
พระองค์ได้ขึ้นครองราชสมบัติเมื่อวันที่ [[1 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2421]] ด้วยความช่วยเหลือจาก[[พระนางอเลนันดอ]] พระมเหสีองค์หนึ่งของพระเจ้ามินดงผู้เป็นพระราชบิดา และเหล่าขุนนางชั้นสูงกลุ่มหนึ่ง พระองค์ได้ทรงเสกสมรสกับ[[พระนางศุภยาลัต]] พระราชธิดาของ[[พระเจ้ามินดง]]นดงกับ[[พระนางอเลนันดอ]] และพระขนิษฐาร่วมพระราชบิดาเดียวกัน ซึ่งพระนางศุภยาลัต เป็นบุคคลที่ทรงอิทธิพลต่อการตัดสินพระทัยในเหตุสำคัญต่างๆต่าง ๆ ของพระเจ้าสีป่อเป็นอย่างมาก
 
==ประสูติ==
พระเจ้าธีบอ ประสูติวันที่ [[1 มกราคม]] [[พ.ศ. 2402]] เป็นพระราชโอรสใน[[พระเจ้ามินดง]]กับ[[พระนางลองซี]] หรือพระมเหสีแลซา เจ้าหญิงเมือง[[รัฐฉานชาน|ฉาน]]<ref>Sudha Shah (สุภัตรา ภูมิประภาส แปล), "ราชันผู้ผลัดแผ่นดิน เมื่อพม่าเสียเมือง", กรุงเทพฯ:มติชน pp. 30; published 2014; ISBN 978-974-02-1329-1</ref> ทรงมีพระเชษฐชมีพระเชษฐภคินีและพระขนิษฐาร่วมพระราชบิดาพระราชมารดา 3 พระองค์ ได้แก่
* [[เจ้าหญิงเมงเกง]] (พ.ศ. 2398 - ?) พระเชษฐภคินี
* [[เจ้าหญิงผกันคยี]] (พ.ศ. 2401 - 1 มีนาคม พ.ศ. 2454) พระเชษฐภคินี
* [[เจ้าหญิงเมกถีหล่า]] พ.ศ. 2403 - 1 มิถุนายน พ.ศ. 2439) พระขนิษฐา
 
พระราชมารดาของพระองค์ทรงถูกเนรเทศออกจากราชสำนักโดยพระราชโองการของพระเจ้ามินดง พระนางทรงดำรงพระชนม์ชีพในช่วงบั้นปลายด้วยการเป็น [[ตี่ละฉิ่น]] (thilashin) ซึ่งก็คือคำเรียกแม่ชีในพม่า พระนางทรงใช้ชีวิตและสิ้นพระชนม์อย่างไร้เกียรติ<ref>H. Fielding (สุภัตรา ภูมิประภาส แปล), "ราชินีศุภยาลัต จากนางกษัตริย์สู่สามัญชน", กรุงเทพฯ:มติชน pp. 48; published 2015; ISBN 978-974-02-1439-7</ref>
 
== ขึ้นครองราชย์ ==
เจ้าฟ้าเจ้าชายสีป่อเป็นที่โปรดปรานของ[[พระนางสินพยูมาชิน]]พระนางอเลนันดอ อัครมเหสีของพระเจ้ามินดง รวมทั้งสมาชิกเสนาบดีสภาอย่างกินหวุ่นมินจี มัคเวมินจี และเยนันจองมินจีก็สนับสนุนเจ้าฟ้าสีป่อเพื่อให้ขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญตามที่วางแผนไว้ <ref name="นินิเมียนต์">นินิเมยนต์. พม่ากับการต่อต้านจักรวรรดินิยมอังกฤษ ค.ศ. 1885 - 1895. แปลโดย ฉลอง สุนทรวาณิชย์. กทม. มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์ฯ. 2543</ref> อย่างไรก็ตาม เมื่อพระองค์ขึ้นครองราชย์เมื่อ [[1 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2421]] ทุกอย่างไม่เป็นไปตามแผนที่คาดไว้ พระองค์กับพระนางศุภยาลัต พระมเหสี ได้สั่งปลด มัคเวมินจี และเยนันจองมินจีในเดือนมกราคม พ.ศ. 2421 และยกเลิกแผนการเปลี่ยนแปลงไปสู่ราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ได้ประหารเจ้านายฝ่ายหน้าฝ่ายในที่คุมขังไว้ตั้งแต่พระเจ้ามินดงประชวรระหว่างวันที่ 13 - 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2421 จนหมดสิ้น
 
อังกฤษได้ประท้วงการสังหารหมู่ครั้งนี้ โดย R. B. Shaw ผู้แทนอังกฤษประจำราชสำนักมัณฑะเลย์ ได้ยื่นประท้วงและเสนอจะนำนักโทษการเมืองไปไว้ในพม่าที่อยู่ภายใต้การปกครองของอังกฤษ แต่ไม่เป็นผล อย่างไรก็ตาม อังกฤษได้ช่วยให้เจ้าฟ้านยองจันลี้ภัยไปอยู่ในพม่าตอนล่างตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2421<ref name="นินิเมียนต์"/>
 
== สงครามกับอังกฤษและสิ้นสุดอำนาจ ==
[[ไฟล์:Thibaw Palace.jpg|thumb|left|พระราชวังธีบอที่เมืองรัตนคีรี ประเทศอินเดีย ที่ประทับของพระเจ้าธีบอหลังสิ้นสุดอำนาจ]]
ในรัชกาลของพระองค์ได้ส่งคณะทูตไปยังฝรั่งเศสเมื่อ 30 เมษายน พ.ศ. 2426 และได้มีการเจรจาเกี่ยวกับการทำสัญญาทางการค้า ยินยอมให้ฝรั่งเศสเข้ามาทำสัมปทานป่าไม้ซึ่งได้สร้างความหวาดระแวงให้อังกฤษ ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2428 พม่าเรียกค่าปรับจากบริษัทบอมเบย์เบอร์มาเทรดดิงเป็นเงินจำนวน 2.3 ล้านรูปี อังกฤษจึงตัดสินใจยื่นคำขาดต่อพม่าในวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2428 โดยให้พม่าลดค่าปรับ ให้ความสะดวกแกอังกฤษในการค้าขายกับจีนและให้อังกฤษควบคุมนโยบายต่างประเทศของพม่า พม่าปฏิเสธมาในวันที่ 9 พฤศจิกายน กองทัพอังกฤษจึงเคลื่อนทัพออกจากย่างกุ้งไปยังพม่าเหนือในวันที่ 14 พฤศจิกายนและยึดมัณฑะเลย์ได้ในวันที่ 28 พฤศจิกายน พระเจ้าธีบอและพระนางศุภยาลัตยอมแพ้ในวันนี้ ทั้งสองพระองค์เสด็จลงเรือไปยังย่างกุ้งและถูกเนรเทศไปอินเดีย<ref>วิไลเลขา ถาวรธนสาร. สงครามอังกฤษ-พม่าครั้งที่สาม ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 1 อักษร A-B ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2539. หน้า 166 - 170</ref>
 
==หลังสิ้นอำนาจ==
[[ไฟล์:King Thibaw in Ratanagiri.jpg|thumb|พระเจ้าธีบอ (กลาง) ขณะทรงประทับในรัตนคีรี อินเดีย พร้อมข้าราชสำนัก ภาพถ่ายในพระราชพิธีเจาะพระกรรณของพระราชธิดา ราวก่อนปีพ.ศ. 2443]]
|-bgcolor=white
| align = center| [[ไฟล์:Myat Phayagyi.jpg|120px]]
|[[เจ้าหญิงเมียะพยาจีเมียะพะยาจี]]||align=center| <span style="display:none">1880</span>พ.ศ. 2423||align=center| <span style="display:none">1947</span>พ.ศ. 2490||bgcolor=white|เจ้าหญิงทรงอภิเษกสมรสกับนายทหารอินเดียที่พระราชวังธีบอในรัตนคีรี
|-
|-bgcolor=white
| align = center| [[ไฟล์:Myat Paya Lat in young age.jpg|120px]]
|[[เจ้าหญิงมยะเมียะพะยาละ|เจ้าหญิงเมียะพยาลัต]]||align=center| <span style="display:none">1883</span>4 ตุลาคม<br />พ.ศ. 2426||align=center| <span style="display:none">1956</span>4 เมษายน<br />พ.ศ. 2499||bgcolor=white|เจ้าหญิงทรงอภิเษกสมรสกับข้าราชสำนักชาวพม่าที่พระราชวังธีบอในรัตนคีรี เจ้าหญิงมยะพะยาละ ได้รับเลือกให้เป็นรัชทายาทในราชบัลลังก์พม่า เมื่อพระเจ้าธีบอถูกโค่นล้มราชบัลลังก์ และทรงได้เป็น[[ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์]]และเป็นประมุขแห่งราชวงศ์พม่าเมื่อพระราชบิดาสวรรคต พระองค์สื้นพระชนม์ที่เมืองกาลิมปง ประเทศอินเดีย
|-
|-bgcolor=white
| align = center| [[ไฟล์:Myat Phaya.jpg|120px]]
|[[เจ้าหญิงเมียะพยาเมียะพะยา]]||align=center| <span style="display:none">1886</span>7 มีนาคม<br />พ.ศ. 2429||align=center| <span style="display:none">1962</span>21 กรกฎาคม<br />พ.ศ. 2505||bgcolor=white|เจ้าหญิงทรงเสด็จกลับพม่าพร้อมพระราชมารดา และในปีพ.ศ. 2465 ทรงอภิเษกสมรสครั้งแรกกับโกเดา กยี เนียง พระนัดดาใน[[เจ้าชายคะนอง]] ซึ่งมีศักดิ์เป็นพระปัยกาของเจ้าหญิง และเจ้าชายคะนองทรงเป็นพระเชษฐาใน[[พระเจ้ามินดง]] และทรงหย่ากันในปีพ.ศ. 2472 เจ้าหญิงอภิเษกสมรสครั้งที่สองกับอู มะยา อู นักกฎหมาย พระโอรสองค์พระองค์ที่สองของเจ้าหญิงที่ประสูติแต่พระสวามีองค์คนแรก คือ [[เจ้าตอ ต่อพะยา]]ทรงซึ่งเป็นผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์องค์ปัจจุบัน สืบต่อจากเจ้าหญิงเมียะพยาลัต
|-
|-bgcolor=white
| align = center| [[ไฟล์:Myat Phaya Galay.jpg|120px]]
|[[เจ้าหญิงเมียะพยากเลเมียะพะยากะเล]]||align=center| <span style="display:none">1887</span>พ.ศ. 2430||align=center| <span style="display:none">1935</span>พ.ศ. 2478||bgcolor=white|เจ้าหญิงมีความชำนาญในภาษาอังกฤษอย่างมากและทรงดำรงเป็นโฆษกประจำพระราชวงศ์พม่า เจ้าหญิงทรงอภิเษกสมรสกับนักกฎหมาย และทรงถูกรัฐบาลอาณานิคมส่งออกไปประทับที่[[เมาะลำเลิง]] จนกระทั่งสิ้นพระชนม์ที่นั่น
|-
|}
| ตำแหน่ง = [[รายพระนามพระมหากษัตริย์พม่า|พระมหากษัตริย์พม่า]]<br /> ([[ราชวงศ์คองบอง|อาณาจักรพม่ายุคที่ 3]])
| ราชวงศ์ = ราชวงศ์คองบอง
| ปี = [[1 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2421]] - [[29 พฤศจิกายน]] [[พ.ศ. 2428]]
| ถัดไป = สิ้นสุดระบอบกษัตริย์พม่า
}}
| ตำแหน่ง = <u>[[ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์]]</u></br>[[รายพระนามพระมหากษัตริย์พม่า|พระมหากษัตริย์พม่า]]
| ราชวงศ์ = ราชวงศ์คองบอง
| ช่วงเวลา = [[พ.ศ. 2428]] - [[พ.ศ. 2459]]
| ถัดไป = [[เจ้าหญิงมยะเมียะพะยาละ]]
}}
{{จบกล่อง}}
 
{{อายุขัย|2402|2459}}
{{คองบอง}}
 
{{เรียงลำดับ|ธีบอ}}
[[หมวดหมู่:ราชวงศ์คองบอง]]
{{อายุขัย|2402|2459}}
[[หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ราชวงศ์คองบอง]]
[[หมวดหมู่:พระมหากษัตริย์ผู้ทรงสละราชบัลลังก์]]