ผลต่างระหว่างรุ่นของ "อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
 
== ประวัติ ==
บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 0 เป็นจุดตัดของ[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 202]] สายชัยภูมิ–เขมราฐ และ[[ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 207]] สายบ้านวัด–เมืองพล(ปัจจุบันคือทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 2440) เป็นทางผ่านไปยังเมืองสำคัญหลายเมือง มีลักษณะเป็นป่าทึบ จึงเป็นที่ซ่องสุ่มของโจรผู้ร้าย ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 นายไชยพจน์ ภู่กำชัย นายอำเภอนาย[[อำเภอพุทไธสงทไธสง]]ในขณะนั้น มีแนวความคิดว่า "บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 0 จะไม่ให้ทำเป็นเพิงพักชั่วคราว ควรจะทำเป็นอาคารพักถาวรให้เป็นหมู่บ้าน..." จึงขอตั้งหมู่บ้านในบริเวณดังกล่าวโดยใช้ชื่อว่า บ้าน กม.ศูนย์ เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2499 และได้รับอนุมัติเมื่อวันที่ 19 มีนาคม [[พ.ศ. 2500]] นายไชยพจน์เป็นผู้วางผัง[[หมู่บ้าน]]และเปิดให้จับจองที่ดิน
 
ต่อมามีการปรับปรุงถนน ขยายช่องทางการจราจร ทำให้การคมนาคมสะดวกขึ้น ประกอบกับท้องที่ของอำเภอพุทไธสงในขณะนั้น มีอาณาเขตกว้างขวาง ประชาชนบางส่วนอยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่ออกตรวจตราดูแลความทุกข์สุขไม่ทั่วถึง ในปี พ.ศ. 2521 ชาวบ้าน กม.ศูนย์ และประชาชนประมาณ 10,000 คนของทั้ง 5 ตำบล จึงเสนอขอแบ่งท้องที่อำเภอพุทไธสงตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ชื่อว่า '''กิ่งอำเภอกู่สวนแตง''' แต่ไม่ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงมหาดไทย
 
ต่อมาเมื่อชุมชนบ้าน กม.ศูนย์ ขยายใหญ่ขึ้น คณะกรรมการหมู่บ้านสภาตำบลหนองแวงจึงได้เสนอขอจัดตั้งกิ่งอำเภอใหม่อีกครั้งในนาม '''กิ่งอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์''' เพื่อเป็นเกียรติแก่นายไชยพจน์ผู้เสนอจัดตั้งหมู่บ้าน กม.ศูนย์ และได้รับการอนุมัติจัดตั้งจากกระทรวงมหาดไทยเมื่อปี พ.ศ. 2535 โดยรวมตำบลทองหลาง หนองแวง กู่สวนแตง แดงใหญ่ และหนองเยือง รวม 46 หมู่บ้าน ประชากร 23,970 คน ตั้งกิ่งอำเภอ ณ บ้าน กม.ศูนย์ ตำบลหนองแวง และได้ยกฐานะเป็น '''อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์''' เมื่อปี พ.ศ. 2540
 
 
== ภูมิศาสตร์ ==
 
=== ลักษณะภูมิประเทศ ===
อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ มีเนื้อที่ประมาณ 175.0 [[ตารางกิโลเมตร]] ทางตอนเหนือของอำเภอมีลักษณะเป็นที่ราบสลับกับทุ่งกว้าง ประกอบกับดินเหนียว ดินทราย ส่วนทางตอนใต้มีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มลำสะแทด
ลักษณะภูมิประเทศเป็นพื้นที่ราบสูงลาดจากทางทิศเหนือลงไปทางทิศใต้ (บริเวณที่ราบลุ่มลำสะแทด) สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 150 เมตร
 
=== ลักษณะภูมิอากาศ ===
อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ มีสภาพอากาศแบ่งออกเป็น 3 ฤดู ดังนี้
ลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบมรสุม 3 ฤดู คือ
* [[ฤดูร้อน]] : ปลายเดือน[[กุมภาพันธ์]] ถึง [[พฤษภาคม]]
 
1.* [[ฤดูร้อน ฝน]] : เดือนมีนาคมพฤษภาคม ถึง เดือนมิถุนายน [[ตุลาคม]]
3.* [[ฤดูหนาว ]] : เดือนตุลาคม [[พฤศจิกายน]] ถึง เดือน กุมภาพันธ์
 
2.ฤดูฝน เดือนกรกฎาคม ถึง เดือนกันยายน
 
3.ฤดูหนาว เดือนตุลาคม ถึง เดือน กุมภาพันธ์
 
=== แหล่งน้ำธรรมชาติ ===
 
=== ป่าไม้ ===
1.* สวนป่าสิริกิตติ์ หมู่ที่ 2 ตำบลทองหลาง มีเนื้อที่ 119 ไร่
 
2.* ป่าสงวนแห่งชาติหนองข่า หมู่ที่ 5 หมู่ที่ 6 ตำบลแดงใหญ่ มีเนื้อที่ ประมาณ 2,470 ไร่
 
3.* ป่าช้าสาธารณะ มีเนื้อที่ประมาณ 3,239 ไร่
 
== การแบ่งเขตการปกครอง ==
=== การปกครองส่วนท้องถิ่น ===
ท้องที่อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ประกอบด้วย[[องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น]] 6 แห่ง ได้แก่
* '''เทศบาลตำบลบ้านใหม่ไชยพจน์''' ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลทองหลาง และบางส่วนของตำบลหนองแวง
* '''[[ตำบลทองหลาง (อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์)|องค์การบริหารส่วนตำบลทองหลาง]]''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทองหลางทั้ง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านใหม่ไชยพจน์)
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลหนองแวง''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองแวง (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลบ้านใหม่ไชยพจน์)
* '''[[ตำบลทองหลาง (อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์)|องค์การบริหารส่วนตำบลทองหลาง]]''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทองหลางทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลแดงใหญ่''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแดงใหญ่ทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลกู่สวนแตง''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลกู่สวนแตงทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลแดงใหญ่''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลแดงใหญ่ทั้งตำบล
* '''องค์การบริหารส่วนตำบลหนองเยือง''' ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองเยืองทั้งตำบล
 
== สถานที่สำคัญ ==
* '''ปรางค์กู่สวนแตง'''
เป็นเทวาลัยใน[[ศาสนาฮินดู]] สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 โดยได้รับอิทธิพลจากศิลปกรรมสมัยนครวัดเป็น[[โบราณสถาน]]อีกแห่งที่ถูกวางระเบิดจนองค์ปรางค์พังทลายลงมาเพื่อโจรกรรม ชิ้นส่วนปราสาทไปขาย ภายหลัง[[กรมศิลปากร]]ได้บูรณะใหม่จนมีความสมบูรณ์ และประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2547
 
ลักษณะของกู่ประกอบด้วย ปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งเรียงกันในแนวเหนือ-ใต้ บนฐานศิลาแลงเดียวกัน อาคารทั้งหมดหันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีประตูหน้าเพียงประตูเดียว อีก 3 ด้าน สลักเป็นประตูหลอก ปรางค์องค์กลางมีขนาดใหญ่และมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านหน้าทั้ง 3 ด้าน มีลักษณะยื่นออกมาและมีแผ่นศิลาทรายรองรับ ส่วนปรางค์อีกสององค์มีขนาดเล็กกว่าฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีประตูเดียวทางด้านหน้า เช่นกัน ส่วนผนังอีก 3 ด้าน ก่อเรียบทึบ สำหรับบนพื้นหน้าปรางค์มีส่วนประกอบสถาปัตยกรรมหินทรายอื่นๆ ตกหล่นอยู่ เช่น ฐานบัว ยอดปรางค์ กลีบขนุน รูปนาค 6 เศียร อายุของกู่สวนแตงสามารถกำหนดได้จากทับหลังของปรางค์ ซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่ พิพิธภัณฑ์สถาน[[พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ]]อยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 17 เนื่องจากภาพสลักบนทับหลังทั้งหมดมีลักษณะตรงกับศิลปะขอมแบบนครวัด ที่มีอายุอยู่ในช่วงเวลาดังกล่าว อาทิเช่น ทับหลังสลักภาพพระนารายณ์ตรีวิกรม (ตอนหนึ่งในวามนาวตารแสดงภาพพระนารายณ์ย่างพระบาท 3 ก้าว เหยียบโลกบาดาล โลกมนุษย์ และโลกสวรรค์) ทับหลังภาพศิวนาฎราช ทับหลังภาพการกวนเกษียรสมุทร ทับหลังภาพนารายณ์บรรทมสินธุ์ ฯลฯ แต่ละชิ้นมีขนาดใหญ่สวยงามน่าสนใจยิ่ง
 
* '''ปรางค์กู่ฤๅษี'''
 
== เทศกาลสำคัญ ==
#*'''ประเพณีปรางค์กู่สวนแตงและบุญบั้งไฟบ้านใหม่ไชยพจน์ ''' บริเวณโบราณสถาน[[ปรางกู่สวนแตง]] (ข้าง[[โรงเรียนกู่สวนแตงพิทยาคม]]) ประมาณกลางเดือน[[พฤษภาคม]]ของทุกปี
#*'''ประเพณีบุญฉลองปรางค์กู่ฤๅษี '''บริเวณโบราณสถาน[[ปรางค์กู่ฤๅษี]] ตำบลหนองเยือง ประมาณกลางเดือน[[มีนาคม]]ของทุกปี
#*'''งานกาชาดอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์และงานฉลองเจ้าพ่อ กม.ศูนย์''' บริเวณสนามหน้าที่ว่าการอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ ประมาณต้นเดือน[[ธันวาคม]]ของทุกปี
 
== การศึกษา ==
 
== ธนาคาร ==
* [[ธนาคารออมสิน]] สาขาบ้านใหม่ไชยพจน์
* ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์เพื่อการเกษตร สาขาบ้านใหม่ไชยพจน์
 
134

การแก้ไข