เปิดเมนูหลัก

การเปลี่ยนแปลง

เพิ่มขึ้น 21 ไบต์ ,  2 ปีที่แล้ว
แทนที่ "แกลดสโตน" → "แกลดสตัน" ด้วยสจห.
| influenced = [[วลาดีมีร์ เลนิน]], [[โจเซฟ สตาลิน]], [[เลออน ทรอตสกี]], [[เหมา เจ๋อตง]], [[ฟีเดล กัสโตร]], [[เช เกบารา]], [[โรซา ลุกเซมบวร์ก]], [[ฌ็อง-ปอล ซาทร์]], ''และอื่น ๆ'' |
| notable_ideas = [[มูลค่าส่วนเกิน]], [[ทฤษฎีความแปลกแยก]], ขยาย[[ทฤษฎีมูลค่าแรงงาน]], [[การขูดรีดแรงงาน]], [[คำประกาศพรรคคอมมิวนิสต์]]
| signature = Karl Marx Signature.svg }}
}}
{{คอมมิวนิสต์}}
 
'''คาร์ล ไฮน์ริช มากซ์''' ({{lang-ende|Karl Heinrich Marx}}, {{IPAc-en|m|ɑr|k|s}};<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/marx "Marx"]. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref> {{IPA-de|ˈkaɐ̯l ˈmaɐ̯ks|lang}}; 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2361 — 14 มีนาคม พ.ศ. 2426) เป็น[[นักปรัชญา]] [[เศรษฐศาสตร์การเมือง|นักเศรษฐศาสตร์การเมือง]] นักประวัติศาสตร์ [[สังคมนิยม|นักสังคมนิยม]] [[คอมมิวนิสต์|นักคอมมิวนิสต์]] และ[[นักปฏิวัติ]][[ประเทศเยอรมนี|ชาวเยอรมัน]] ผู้ซึ่งเป็นเจ้าของแนวคิดที่มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนา[[คอมมิวนิสต์]]สมัยใหม่ มากซ์ได้สรุปแนวคิดของเขาไว้ในบรรทัดแรกของ ''[[คำประกาศเจตนาคอมมิวนิสต์]]'' ซึ่งตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2391 ว่า: ''"ประวัติศาสตร์ของสังคมทั้งหมดที่ผ่านมาจนกระทั่งถึงบัดนี้ล้วนแต่เป็นประวัติศาสตร์แห่งการต่อสู้ทางชนชั้น"''
 
มากซ์ไม่ใช่เป็นแค่นักทฤษฎีทางสังคมและการเมือง แต่เขายังเป็นเรี่ยวแรงสำคัญในการจัดตั้ง[[สมาคมกรรมกรสากล]] ([[:en:International Workingmen's Association|International Workingmen's Association]] - เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า "องค์กรสากลที่ 1") งานเขียนของเขาเป็นแกนหลักของการเคลื่อนไหวในแนวทาง[[คอมมิวนิสต์]], [[สังคมนิยม]], [[ลัทธิเลนิน]], และ[[ลัทธิมากซ์]]
ปีนั้นเอง ใน[[ทวีปยุโรป|ยุโรป]]ได้เกิดการลุกฮือครั้งยิ่งใหญ่ กลุ่มคนงานได้เข้ายึดอำนาจจาก[[พระเจ้าหลุยส์-ฟีลิปที่ 1 แห่งฝรั่งเศส]] และได้เชิญมากซ์กลับปารีส ต่อมาหลังจากที่รัฐบาลคนงานล่มสลายลงในปี ค.ศ. 1849 ([[พ.ศ. 2392]]) มากซ์ได้ย้ายกลับไปยังโคโลญ และได้เริ่มพิมพ์หนังสือพิมพ์ ''Rheinische Zeitung'' ขึ้นมาใหม่ก่อนจะถูกสั่งปิดลงอีกครั้ง สุดท้ายมากซ์จึงย้ายไปอยู่ที่ลอนดอน ขณะที่อยู่ที่ลอนดอนนั้น มากซ์ทำหน้าที่เป็นผู้สื่อข่าวฝั่งยุโรปให้กับหนังสือพิมพ์นิวยอร์กทรีบูน ([[:en:New York Tribune|New York Tribune]]) ระหว่างปี ค.ศ. 1852 ([[พ.ศ. 2395]]) ถึง 1861 ([[พ.ศ. 2404]]) ในปี ค.ศ. 1852 นั้นเอง มากซ์ได้เขียนแผ่นพับ ''[[การปฏิวัติของหลุยส์ โบนาปาร์ต]]'' (''[[:en:The Eighteenth Brumaire of Louis Bonaparte|The Eighteenth Brumaire of Louis Bonaparte]]'') เพื่อวิเคราะห์เหตุการณ์ที่[[หลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต]] (หลานของ[[จักรพรรดินโปเลียนที่ 1 แห่งฝรั่งเศส|นโปเลียนที่ 1 แห่งฝรั่งเศส]]) เข้ายึดอำนาจรัฐในฝรั่งเศสและสถาปนาตนเองเป็นจักรพรรดินโปเลียนที่ 3
 
=== สากลที่หนึ่ง และคำพูดของแกลดสโตนสตัน ===
ในปีค.ศ. 1863 ([[พ.ศ. 2406]]) รัฐมนตรีคลังของอังกฤษ [[วิลเลียม แกลดสตัน]]ได้กล่าวสุนทรพจน์แก่[[สภาสามัญชน]] โดยเขาได้ให้ความเห็นเกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของความร่ำรวยของ[[ประเทศอังกฤษ]]และได้เพิ่มเติม (ตามรายงานจากหนังสือพิมพ์ ''ไทมส์'') ว่า ''"ผมควรจะมองการเพิ่มขึ้นของความมั่งคั่งและอำนาจอย่างเมามายเหล่านี้ ด้วยความหวาดกลัวและความเจ็บปวด ถ้าผมเชื่อว่ามันเกิดขึ้นเฉพาะกับกลุ่มชนที่มีชีวิตสะดวกสบายเท่านั้น ที่ผมกล่าวมาทั้งหมดนี้ไม่จำเป็นต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับสภาพของประชากรที่ใช้แรงงานเลย การเพิ่มขึ้นมาของความมั่งคั่งที่ผมได้อธิบายและที่ผมคิดว่าเกิดขึ้นจากกำไรจากการลงทุนนั้น เป็นการเพิ่มขึ้นที่เกิดเฉพาะกับชนชั้นที่ครอบครองทรัพย์สินเท่านั้น"'' แต่ในรายงานฉบับกึ่งทางการ แกลดสตันได้ลบประโยคสุดท้ายออก ซึ่งการแก้ไขนี้เป็นสิ่งที่กระทำกันทั่วไปในหมู่สมาชิกสภา
 
ในปี ค.ศ. 1864 ([[พ.ศ. 2407]]) มากซ์ได้ก่อตั้ง[[สมาคมกรรมกรสากล]] ซึ่งต่อมาถูกเรียกว่า[[องค์การสากลที่หนึ่ง]] เพื่อเป็นแกนหลักในการทำ[[กิจกรรมทางการเมือง]] ในคำสุนทรพจน์เปิดงานนั้น มากซ์ได้อ้างถึงคำพูดของแกลดสโตนสตันไปในทำนองที่ว่า "การเพิ่มขึ้นของความร่ำรวยและอำนาจอย่างเมามายนี้ เกิดขึ้นกับเฉพาะชนชั้นที่มีทรัพย์สินเท่านั้น" เขายังอ้างถึงคำพูดนี้อีกในหนังสือ ''[[ว่าด้วยทุน]]'' ไม่นานนักความแตกต่างระหว่างสิ่งที่มากซ์อ้างกับที่มีบันทึกไว้ในรายงาน (ซึ่งเป็นที่แพร่หลาย) ถูกนำมาใช้เพื่อทำลายความน่าเชื่อถือของแนวร่วมระหว่างประเทศ มากซ์พยายามจะโต้ตอบข้อกล่าวหาเรื่องความไม่ซื่อสัตย์นี้ แต่ว่าข้อกล่าวอ้างนั้นก็กลับมาเรื่อย ๆ
 
ในภายหลังมากซ์ได้ระบุแหล่งข้อมูลที่เขาใช้ว่าคือหนังสือพิมพ์ ''เดอะ มอร์นิง สตาร์''
=== ช่วงปลายชีวิตของมากซ์ ===
[[ไฟล์:Zentralbibliothek Zürich Das Kapital Marx 1867.jpg|200px|thumb|ปกในของหนังสือ [[ว่าด้วยทุน]] (Das Kapital)]]
ที่ลอนดอน ในช่วงเวลาเดียวกันกับที่มีการโต้เถียงเรื่องการอ้างคำพูดของแกลดสโตนนี้สตันนี้ มากซ์ได้ทุ่มเทเวลาไปกับการวิจัยเชิงประวัติศาสตร์และเชิงทฤษฎีสำหรับการเขียนหนังสือ ''[[ว่าด้วยทุน]]'' (หรือในชื่อเต็มว่า ''ทุน: บทวิพากษ์ทางเศรษฐศาสตร์การเมือง'' และชื่อภาษาเยอรมันว่า ''[[:en:Das Kapital|Das Kapital]]''). มากซ์ตีพิมพ์เล่มแรกของชุดในปี ค.ศ. 1867 ([[พ.ศ. 2410]]), สำหรับอีกสองเล่มที่เหลือนั้น มากซ์ไม่ได้เขียนให้เสร็จสิ้น แต่ได้รับการเรียบเรียงโดยเองเงิลส์จากบันทึกและร่างต่าง ๆ และตีพิมพ์หลังจากที่มากซ์เสียชีวิตลงแล้ว
 
ช่วงเวลาที่เขาใช้ชีวิตอยู่ที่ลอนดอนนั้น ครอบครัวของมากซ์ค่อนข้างยากจน และยังต้องอาศัยเงินช่วยเหลือจาก[[ฟรีดริช เองเงิลส์|เองเงิลส์]]เป็นระยะ ๆ มากซ์เสียชีวิตที่ลอนดอนในปี ค.ศ. 1883 ([[พ.ศ. 2426]]) ศพของเขาฝังที่สุสานไฮห์เกต กรุงลอนดอน บนป้ายชื่อของเขาจารึกไว้ว่า: "กรรมาชีพในทุกพื้นถิ่น จงรวมพลัง!" ("Workers of all lands, unite!")
* [http://www.gutenberg.org/author/Marx, %20Karl Project Gutenberg: Karl Marx]
 
== รายการอ้างอิง ==
* Daniel Little, ''The Scientific Marx'', University of Minnesota Press (1986) , trade paperback, 244 pages, ISBN 0-8166-1505-5 (Marx's work considered as [[science]])
* Francis Wheen, ''Karl Marx'', Fourth Estate (1999) , ISBN 1-85702-637-3 (biography of Marx)
27,288

การแก้ไข