ผลต่างระหว่างรุ่นของ "พระเจ้าย็องโจแห่งโชซ็อน"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(Beersongphon ย้ายหน้า พระเจ้าย็องโจแห่งโชซ็อน ไปยัง พระเจ้ายองโจ ทับหน้าเปลี่ยนทาง)
ไม่มีความย่อการแก้ไข
{{ต้องการอ้างอิง}}
{{กล่องข้อมูล เชื้อพระวงศ์
| ชื่อ = พระเจ้ายองโจย็องโจ
| native_name =
| native_language =
| พระราชลัญจกร =
| พระลัญจกร =
| พระบรมนามาภิไธย = ลีอี กึม (이금, 李昑)
| พระนามาภิไธย =
| พระปรมาภิไธย = '''พระเจ้ายองโจ'''ย็องโจ
| พระนาม =
| พระนามเดิม =
| ฐานันดรศักดิ์ =
| ฐานันดร =
| ราชวงศ์ = [[ราชวงศ์โชซ็อน|โชซอนโชซ็อน]]
| ครองราชย์ = 30 สิงหาคม ค.ศ. 1724 – 10 มีนาคม ค.ศ. 1776
| ทรงราชย์ =
| ระยะครองราชย์ =
| ระยะเวลาครองราชย์ = {{อายุปีและวัน|1724|08|30|1776|03|05}}
| รัชกาลก่อนหน้า = [[พระเจ้าคยองจงคย็องจง]]
| รัชกาลถัดไป = [[พระเจ้าจองโจช็องโจ]]
| รัชกาลถัดมา =
| วัดประจำรัชกาล =
| พระบรมศพ =
| พระศพ =
| พระราชสมภพ = {{birth date|1694|09|13}}<br/>[[พระราชวังชางด๊อกกุงวังชังด็อกกุง]] [[เกาหลี]]
| วันพระราชสมภพ =
| ราชสมภพ =
| พิราลัย =
| วันพิราลัย =
| ฝังศพ = [[พระราชสุสานวอนนึงว็อนนึง]] [[เกาหลี]]
| สวรรคตที่ =
| สิ้นพระชนม์ที่ =
| พระมารดา =
| พระอัครมเหสี =
| พระมเหสี = [[พระมเหสีจองซองช็องซ็อง]] <br /> [[พระมเหสีจองซุนช็องซุน]]
| พระสนม = [[พระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลีอี|พระนางยอนโฮย็อนโฮ]],<br /> [[พระสนมยองย็อง จากตระกูลลีอี|พระนางซอนฮีซ็อนฮี]]
| พระชายา =
| ชายา =
| สวามี =
| พระราชบุตร =
| พระราชโอรส/ธิดา = [[องค์ชายรัชทายาทฮโยจางฮโยชัง]] , [[องค์ชายรัชทายาทซาโด]] , [[องค์หญิงฮวาวาน]]
| พระโอรส/ธิดา =
| โอรส/ธิดา =
|mrja=Kwangsuk
}}
'''พระเจ้ายองโจย็องโจ''' ({{เกาหลี|영조|ฮันจา=英祖|MC2000=Yeongjo|MR=Yǒngjo}} ค.ศ. 1694 - ค.ศ. 1776) ทรงเป็นกษัตริย์ลำดับที่ 21 แห่ง[[ราชวงศ์โชซอนโชซ็อน]] (ค.ศ. 1724 - ค.ศ. 1776) พระเจ้ายองย็องโจทรงปฏิรูปการปกครองบ้านเมืองหลายประการ ทรงเป็นหนึ่งในกษัตริย์ที่ได้รับยกย่องที่สุดแห่งราชวงศ์โชซอนโชซ็อน คู่กับพระนัดดา คือ [[พระเจ้าจองโจช็องโจแห่งโชซ็อน]] พระเจ้ายองย็องโจทรงเป็นกษัตริย์ที่ทรงครองราชย์ยาวที่สุดของราชวงศ์โจซอนโชซ็อน
 
== ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายโนนนและฝ่ายโซนน ==
พระเจ้ายองโจย็องโจประสูติเมื่อค.ศ. 1694 เป็นพระโอรสของ[[พระเจ้าซุกจง]] กับ[[พระสนมซุกบิน ตระกูลชเว]] ได้รับพระนามเป็น '''องค์ชายยอนอิงย็อนอิง''' (연잉군 延礽君) ทรงเป็นองค์ชายที่ขุนนางฝ่ายตะวันตกให้การสนับสนุน มีพระเชษฐาต่างพระราชมารดาซึ่งเป็นพระโอรสของพระสนมฮีบิน ตระกูลจางชัง เมื่อปลายรัชสมัยพระเจ้าซุกจงขุนนางแตกเป็นสองฝ่าย คือ ฝ่ายตะวันตก (노론, 老論) สนับสนุนองค์ชายยอนอิงย็อนอิง ขณะที่ฝ่ายใต้ (소론, 少論) สนับสนุนองค์ชายรัชทายาท เมื่อค.ศ. 1720 พระเจ้าซุกจงสวรรคต องค์ชายรัชทายาทขึ้นครองราชย์เป็น[[พระเจ้าคยองจงแห่งโชซอนคย็องจงแห่งโชซ็อน|พระเจ้าคยองจงคย็องจง]]
 
แต่ทว่าพระเจ้าคยองคย็องจงมีพระพลานามัยที่ไม่สู้จะดีนัก ทรงใช้เวลาทั้งรัชสมัยส่วนใหญ่ไปกับการประชวรทำให้ทรงว่าราชการไม่ได้ และอำนาจจึงตกแก่ขุนนางฝ่ายโซนน ที่สำคัญพระเจ้าคยองคย็องจงทรงไม่มีพระโอรสไว้สืบทอดราชบัลลังก์ ขุนนางฝ่ายโนนนจึงยื่นฎีกาถวายขอให้แต่งตั้งองค์ชายยอนอิงเป็นย็อนอิงเป็น พระอนุชารัชทายาท (왕세제, 王世弟) ซึ่งพระเจ้าคยองคย็องจงก็ทรงอนุมัติเมื่อค.ศ. 1721 แต่เมื่อขุนนางฝ่ายโนนนพยายามจะผลักดันพระอนุชารัชทายาทขึ้นมาอีกขั้นโดยการขอให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทน ขุนนางโซนนจึงกล่าวหาว่าฝ่ายโนนนกำลังพยายามจะผลักดันให้องค์ชายยอนย็อนอิงขึ้นมาเป็นกษัตริย์แทนพระเจ้าคยองจงคย็องจง จึงเกิดการกวาดล้างขุนนางฝ่ายโนนนเมื่อค.ศ. 1722 ที่เรียกว่า '''การลงทัณฑ์ปีชินอิม''' (신임옥사, 辛壬獄事) ขุนนางฝ่ายโนนนถูกประหารชีวิตและเนรเทศ<ref>Jae Un-Kang, Jae Eun-Kang. ''The land of scholars: two thousand years of Korean Confucianism''.</ref> รวมถึงพระสนมโซฮุน ตระกูลลีอี ซึ่งเป็นพระสนมของพระอนุชารัชทายาท (ภายหลังได้เป็น พระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลีอี 정빈 이씨, 靖嬪 李氏) และเป็นมารดาขององค์ชายคยองอีคย็องอี (경의군, 敬義君 ภายหลังเป็น องค์ชายรัชทายาทฮโยจัง) ถูกสำเร็จโทษไปในคราวนี้ด้วย
 
พระอนุชารัชทายาทจึงได้สำเร็จราชการแทนพระเจ้าคยองจงคย็องจง จนพระเจ้าคยองจงสวรรตเมื่อคคย็องจงสวรรตเมื่อค.ศ. 1724 พระอนุชารัชทยาทจึงได้ขึ้นครองราชสมบัติ และแต่งตั้งองค์ชายคยองคย็องอีพระโอรสเป็นองค์ชายรัชทายาท
 
== รัชสมัย ==
แม้จะทรงขึ้นครองราชสมบัติแล้วพระเจ้ายองโจย็องโจยังต้องทรงเผชิญกับปัญหาการต่อต้านจากฝ่ายโซนน ขุนนางฝ่ายโซนนกล่าวหาว่าฝ่ายโนนนได้กระทำการลอบปลงพระชนม์พระเจ้าคยองคย็องจงเพื่อนำพระเจ้ายองโจย็องโจขึ้นครองราชย์ พระเจ้ายองโจย็องโจจึงทรงประกาศแผนการเพื่อความสมานฉันท์ (탕평책, 蕩平策)<ref>Michael J. Seth. ''A concise history of Korea: from the neolithic period through the nineteenth century''.</ref> ในปีค.ศ. 1728 เป็นการประกาศยุติการแบ่งฝ่ายของขุนนางและลงโทษขุนนางที่แสดงออกเป็นฝักฝ่าย แต่กลายเป็นว่าขุนนางฝ่ายโซนนกลายเป็นเป้าโจมตีถึงการแบ่งพรรคแบ่งพวก ทำให้ขุนนางฝ่ายโซนนต้องโทษและถูกเนรเทศออกราชสำนักจนหมด ฝ่ายโนนนจึงขึ้นมามีอำนาจ จนทำให้ขุนนางฝ่ายโซนนที่ถูกเนรเทศ นำโดย ลีอีอินจวา (이인좌, 李麟佐) ก่อการกบฏในปีค.ศ. 1729 เพื่อยึดบัลลังก์ให้กับองค์ชายมิลพง (밀풍군, 密豊君 โหลนของ องค์ชายรัชทายาทโซฮย็อน) แต่ฝ่ายพระเจ้ายองโจย็องโจก็สามารถปราบปรามกบฏลงได้ ทำให้ฝ่ายโซนนถูกกวาดล้างไปหมดสิ้น
 
ในสมัยพระเจ้ายองโจย็องโจ การค้าของโชซอนโชซ็อนพัฒนาขึ้นมามาก<ref>http://www.koreaaward.com/kor/history/151</ref> ผู้คนในทุกระดับชั้นตั้งแต่ชาวบ้านถึงขุนนางพากับประกอบธุรกิจการค้า ชนชั้นพ่อต้าเรืองอำนาจและได้รับการสนับสนุนจากราชสำนักในการผูกขาดสินค้าแต่ละชนิดให้เป็นของตน เป็นการละทิ้งแนวความคิดแบบ[[ขงจื้อ]]เดิม ที่ประมาณอาชีพค้าขายว่าเป็นอาชีพที่ต้อยต่ำ แต่ถ้าจะเทียบกับเพื่อนบ้านอย่าง[[ราชวงศ์ชิง]]หรือ[[ญี่ปุ่น]]แล้ว กิจกรรมการค้าในเกาหลีนั้นยังไม่พัฒนาไปถึงขั้นนั้น เพียงแต่จากเดิมที่กิจกรรมการค้าจะมีนานๆทีก็กลายเป็นมีทุกวัน โดยเฉพาะใน[[ฮันยาง]]
 
องค์ชายรัชทายาทสิ้นพระชนม์เมื่อค.ศ. 1728 ได้รับพระนาม องค์ชายรัชทายาทฮโยจัง (효장세자, 孝章世子) พระเจ้ายองโจย็องโจจึงทรงขาดรัชทายาท จนกระทั่งพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี (영빈 이씨, 暎嬪 李氏) ประสูติพระโอรสในค.ศ. 1735 ในขณะที่พระมเหสีไม่มีพระโอรส พระเจ้ายองโจย็องโจจึงทรงตั้งขึ้นเป็น ภายหลังได้รับพระนาม องค์ชายรัชทายาทซาโด (사도세자, 思悼世子)
 
นโยบายความสมานฉันท์ของพระเจ้ายองโจย็องโจทำให้รัชสมัยของพระองค์ค่อนข้างสงบสุข ปราศจากความขัดแย้งระหว่างฝ่ายขุนนาง เป็นผลให้ประเทศเกาหลีมีโอกาสพัฒนาในด้านต่างๆ พระเจ้ายองโจย็องโจยังทรงได้ชื่อว่าทรงห่วงใยราษฎรโดยการเสด็จออกนอกวังไปเยี่ยมและถือความเดือดร้อนของราษฎรเป็นสำคัญ อย่างที่กษัตริย์เกาหลีเพราะองค์ก่อนๆไม่เคยทำ เรียกได้ว่า พระเจ้ายองย็องโจทรงเข้าใกล้ความเป็นกษัตริย์ในอุดมคติตามลัทธิขงจื้อ ทรงลดความหรูหราของราชสำนัก เพื่อลดค่าใช้จ่าย หรือทรงแม้แต่ห้ามการดื่มสุรา ซึ่งเป็นนโยบายที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดของพระองค์ และยังทรงเลิกการใส่วิกผมของสตรีชั้นสูง<ref>Yi I-hwa. ''Korea's pastimes and customs: a social history''.</ref>
 
แม้ว่าพระเจ้ายองโจย็องโจจะทรงไม่เลือกฝ่ายขุนนาง แต่ในรัชสมัยของพระองค์นั้นขุนนางส่วนใหญ่มากจากฝ่ายโนนนทั้งสิ้น นำโดยคิมฮันกู (김한구, 金漢耉) พระราชบิดาของพระมเหสี และฮงพงฮัน (홍봉한, 洪鳳漢) พระบิดาของพระชายาขององค์ชายรัชทายาท เมื่อค.ศ. 1749 พระเจ้ายองย็องโจทรงตั้งองค์ชายรัชทายาทเป็นผู้สำเร็จราชการแทน (승명대리, 承命代理) <ref>JaHyun Kim Haboush. ''The memoirs of Lady Hyegyŏng: the autobiographical writings of a Crown Princess of Eighteenth-Century Korea''.</ref>องค์ชายรัชทายาทซึ่งตลอดมาถูกขุนนางฝ่ายโนนนโจมตีนั้น ทรงหันไปหาขุนนางฝ่ายโซนน ซึ่งหมดอำนาจไปตั้งแต่ต้นรัชกาล ทำให้องค์ชายรัชทายาททรงเป็นที่เพ่งเล็งของพระเจ้ายองโจย็องโจและขุนนางฝ่ายโนนน
 
=== องค์ชายซาโด ===
{{main|องค์ชายรัชทายาทซาโด}}
พระเจ้ายองย็องโจทรงเข้มงวดกับองค์ชายรัชทายาทอย่างมาก จนสร้างความเครียดให้กับองค์ชายทายาทจนทรงเสียพระสติ ทรงเข่นฆ่าข้าราชบริพารและนางรับใช้ แอบลักลอบออกไปประพาสนอกพระราชวัง จนในค.ศ. 1762 ขุนนางฝ่ายโนนนที่ชื่อว่า นาคยองออนย็องออน (나경언, 羅景彦) ซึ่งน้องชายได้ถูกองค์ชายรัชทายาทสังหาร ได้ถวายฎีกาขอให้พระเจ้ายองย็องโจทรงลงพระอาญาองค์ชายรัชทายาท ขุนนางฝ่ายโนนนพากันรบเร้าให้พระเจ้ายองโจย็องโจทำตามฎีกาของนาคยองออนย็องออน พระเจ้ายองโจย็องโจยังทรงลังเลอยู่จนกระทั่งพระสนมยองบินย็องบิน<ref>http://www.koreanhistoryproject.org/Ket/C15/E1501.htm</ref> พระราชมารดาขององค์ชายรัชทายาท ขอให้พระเจ้ายองย็องโจทรงทำตามเพื่อความสงบของประเทศ องค์ชายรัชทายาทจึงทรงถูกปลดและลงพระอาญาให้เสด็จเข้าไปอยู่ในกล่องไม้ใส่ข้าว หลังจากผ่านไปเจ็ดวัน อดีตองค์ชายรัชทายาทก็สิ้นพระชนม์
 
ต่อมาภายหลังพระเจ้ายองย็องโจทรงคืนตำแหน่งให้แก่อดีตองค์ชายรัชทายาท พระนามว่า องค์ชายรัชทายาทซาโด เหตุการณ์สำเร็จโทษองค์ชายรัชทายาทซาโดนั้นทำให้เกิดการแตกแยกครั้งใหม่ในหมู่ขุนนาง คือ ฝ่ายที่เห็นชอบกับการสำเร็จโทษขององค์ชายรัชทายาทยาทซาโด เรียกว่า ฝ่ายพยอกพา (벽파, 僻派) และฝ่ายที่ไม่เห็นชอบกับการสำเร็จโทษองค์ชาย และควรจะคืนตำแหน่งและเกียรติยศให้ดังเดิม เรียกว่า ฝ่ายชิพา (시파, 時派) ราชสำนักจึงเข้าสู่ยุคสมัยแห่งความขัดแย้งอีกครั้ง
 
เมื่อค.ศ. 1775 พระเจ้ายองย็องโจทรงตั้งพระนัดดารัชทายาท (왕세손, 王世孫) ที่เป็นพระโอรสขององค์ชายรัชทายทาซาโด เป็นผู้สำเร็จราชการแทน ท่ามกลางการต่อต้านจากขุนนางฝ่ายพยอกพา พระเจ้ายองโจสวรรคตในคย็องโจสวรรคตในค.ศ. 1776 พระนัดดารัชทายาทขึ้นครองราชย์ต่อเป็นพระเจ้าจองโจช็องโจ พระสุสานพระนามว่า วอนนึงว็อนนึง (원릉, 元陵)
 
== พระนามเต็ม ==
* สมเด็จพระราชาย็องโจ ยังซุน ชีแฮ็ง แทโจ ซุนด็อก ย็องโม อึยรย็อล ชังอึย ฮงยุน ควังอิน ทนฮี เชช็อน ค็อนกึก ซ็องกง ชินฮวา แทซ็อง ควังอุน แคแท คีย็อง โยมยมย็อง ซุนช็อล ค็อนก็อน กอนย็อง แพมย็อง ซูทง คย็องนย็อก ฮงฮยู ชุงฮวา ยุงโด ซุกจางชัง ชังฮุน ช็องมุน ซ็อนมู ฮีกย็อง ฮย็อนฮโย แห่งเกาหลี
 
 
== พระบรมวงศานุวงศ์ ==
*พระราชบิดา: [[พระเจ้าซุกจงแห่งโชซ็อน|พระเจ้าซุกจง]] (숙종)
*พระราชมารดา: [[พระสนมซุกบิน ตระกูลชเว]] แห่ง แฮจู (숙빈 최씨, 淑嬪 崔氏) ภายหลังได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระราชินีซอนฮวาคยองซ็อนฮวาคย็อง
 
'''พระมเหสี'''
*[[พระมเหสีจองซองช็องซ็อง|สมเด็จพระราชินีจองซองช็องซ็อง]] ตระกูลซอ แห่งทัลซองทัลซ็อง (정성왕후 서씨, 7 December 1692 – 15 February 1757)
*[[พระมเหสีจองซุนช็องซุน จากตระกูลคิม|สมเด็จพระราชินีจองซุนช็องซุน]] ตระกูลคิม แห่งคยองจู คย็องจู (정순왕후 김씨, 10 November 1745 – 12 January 1805)
 
'''พระสนม'''
*พระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลี อี แห่งฮัมยาง (정빈 이씨) ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็น พระนางยอนโฮย็อนโฮ
*[[พระสนมยองย็อง จากตระกูลลีอี|พระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี]] แห่งจอนอึย ช็อนอึย (영빈 이씨, 1696 - 23 August 1764) ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็น พระนางซอนฮีซ็อนฮี
*พระสนมควีอิน ตระกูลโจโช แห่งพุงยาง (귀인 조씨)
*พระสนมซุกอึย ตระกูลมุน (숙의 문씨) ภายหลังถูกถอดจากตำแหน่งพระสนม
 
'''พระราชโอรส'''
*องค์ชายฮโยจางฮโยชัง มกุฎราชกุมารแห่งโชซอน โชซ็อน (효장세자, 1719–1728) ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็น พระเจ้าจินจง พระราชโอรสของพระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลีอี
*[[องค์ชายรัชทายาทซาโด|องค์ชายซาโด มกุฎราชกุมารแห่งโชซอนโชซ็อน]] (사도세자, 1735–1762) ภายหลังได้รับการแต่งตั้งเป็น พระเจ้าจางชังโจ พระราชโอรสของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
 
'''พระราชธิดา'''
*องค์หญิงฮวาอ๊อค (화억옹주) พระราชธิดาของพระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงฮวาซุน (화순옹주) พระราชธิดาของพระสนมจองบินช็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงฮวาพยองฮวาพย็อง (화평옹주) พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงฮวาด๊อกฮวาด็อก (화덕옹주)พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*[[เจ้าหญิงฮวาฮยอบฮวาฮย็อบ]] (화협옹주) พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*[[องค์หญิงฮวาวาน]] (화완옹주) พระราชธิดาของพระสนมยองบินย็องบิน ตระกูลลีอี
*องค์หญิงไม่ปรากฏพระนาม พระราชธิดาของพระสนมควีอิน ตระกูลโจโช
*องค์หญิงฮวายู (화유옹주) พระราชธิดาของพระสนมควีอิน ตระกูลโจโช
*องค์หญิงฮวากิล (화길옹주)พระราชธิดาของพระสนมซุกอึย ตระกูลมุน
*องค์หญิงฮวายองฮวาย็อง (화령옹주)พระราชธิดาของพระสนมซุกอึย ตระกูลมุน
 
== อ้างอิง ==
{{เริ่มกล่อง}}
{{สืบตำแหน่ง
| ก่อนหน้า = [[พระเจ้าคยองจงคย็องจง]]
| ตำแหน่ง = พระราชาแห่งราชอาณาจักรโชซอนโชซ็อน
| ราชวงศ์ = ราชวงศ์โชซอนโชซ็อน
| ปี = [[พ.ศ. 2267]] - [[พ.ศ. 2319]]1724–1778
| ถัดไป = [[พระเจ้าจองโจช็องโจ]]
}}{{จบกล่อง}}
 
{{กษัตริย์ราชวงศ์โชซอนโชซ็อน}}
{{เรียงลำดับ|ย}}
{{birthlifetime|1694}}{{death|1776}}
 
 
[[หมวดหมู่:บุคคลที่เกิดในปี พ.ศ. 2237]]
[[หมวดหมู่:ราชวงศ์โชซ็อน]]
[[หมวดหมู่:ตัวละครในลีอีซาน จอมบัลลังก์พลิกแผ่นดิน]]
19,138

การแก้ไข