ผลต่างระหว่างรุ่นของ "แพนด้ายักษ์"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
ไม่มีความย่อการแก้ไข
ไม่มีความย่อการแก้ไข
}}
 
'''แพนด้ายักษ์''' ({{lang-en|Giant panda}}; {{ชื่อวิทยาศาสตร์|Ailuropoda melanoleuca}}) หรือที่นิยมเรียกว่า '''หมี[[แพนด้า]]''' หรือ '''แพนด้า''' เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมซึ่งปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์[[หมี]] (Ursidae) ถิ่นอาศัยอยู่ทางตอนใต้ของ[[สาธารณรัฐประชาชนจีน]] <ref>{{cite web | url = http://panda.org/about_wwf/what_we_do/species/our_solutions/endangered_species/giant_panda/index.cfm | title = Global Species Programme – Giant panda | publisher = [[กองทุนสัตว์ป่าโลก]] | date = 14 พ.ย. 2550 | accessdate = 22 ก.พ. 2551}}</ref> อาหารโปรดของแพนด้ายักษ์คือ[[ใบไผ่]] นอกนั้นจะเป็นหญ้าชนิดอื่น ๆ ลักษณะเฉพาะของแพนด้ายักษ์คือมีขนสีดำรอบดวงตา, ใบหู, บ่า และขาทั้งสี่ข้าง ส่วนอื่นประกอบด้วยขนสีขาว
 
== ลักษณะทั่วไป ==
ถึงแม้พวกมันจะจัดอยู่ในวงศ์ของหมี แต่พฤติกรรมของมันแตกต่างจากหมีโดยสิ้นเชิง แพนด้าเป็นสัตว์กินพืชเป็นอาหาร โดยร้อยละ 99 ของอาหารที่มันกินคือ[[ไผ่]] จนได้ชื่อว่า "แพนด้า" ซึ่งเป็นชื่อในภาษาพื้นเมืองของจีนแปลว่า "ผู้กินไผ่"<ref>{{cite news|title=เปิดโลกสัตว์หรรษา: เอสย่อมาจากสปีชีส์|url=http://www.clip007.com/hourly-rerun/tpbs/2016-07-17/18/|work=ไทยพีบีเอส|date=July 17, 2016|accessdate=July 18, 2016}}</ref> แต่บางทีอาจพบว่ามันก็กินไข่ ปลา และแมลงบางชนิดในไม้ไผ่ที่มันกิน นี่เป็นแหล่ง[[โปรตีน]]ที่สำคัญ จัดได้ว่าแพนด้ายักษ์เป็นหมีที่แตกต่างไปจากหมีชนิดอื่น ๆ ที่กินเนื้อเป็นอาหารหลัก แม้ว่าไผ่จะเป็นพืชที่ให้พลังงานกิโลแคลเลอรี่ต่ำมาก ทำให้แพนด้ายักษ์ใช้เวลากินไผ่นานถึงวันละ 16 ชั่วโมง ในปริมาณไม่ต่ำกว่า 18 กิโลกรัม และขับถ่ายมากถึงวันละ 40 ครั้ง และทำให้ในช่วงฤดูหนาว แพนด้ายักษ์จะไม่จำศีลในถ้ำเหมือนกับหมีชนิดอื่น เนื่องจากไผ่ให้พลังงานสะสมไม่เพียงพอ และจากการที่มีพฤติกรรมกินไผ่เป็นอาหารเพียงอย่างเดียวนั้น เป็นสาเหตุที่ทำให้แพนด้ายักษ์เป็นสัตว์ที่แพร่ขยายพันธุ์ได้ยากด้วย โดยในรอบปี แพนด้ายักษ์ตัวเมียจะมีอาหารติดสัดเพียง 1-2 วันเท่านั้น และออกลูกรวมถึงเลี้ยงลูกให้รอดจนเติบโตในธรรมชาติได้ยากมาก หากแพนด้ายักษ์แพร่ขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว จะทำให้ไผ่พืชอาหารหลักหมดไปอย่างรวดเร็วเช่นกัน <ref>{{cite web|url=http://tv.ohozaa.com/hourly-rerun/tpbs/2015-02-09/18/|title=ท่องโลกกว้าง: สัตว์ป่าหน้าแปลก |date=9 February 2015|accessdate=10 February 2015|publisher=ไทยพีบีเอส}}</ref> และถึงแม้แพนด้าจะกินไผ่เป็นอาหารหลัก คิดเป็นร้อยละ 99 ของอาหารทั้งหมดก็ตาม แต่ภายในตัวของแพนด้ากลับไม่มีจุลินทรีย์ในการช่วยย่อยไผ่ แต่กลับมีเขี้ยวสำหรับใช้กัดและเอนไซน์ในการย่อยเนื้อแทน
 
หลายสิบปีที่ผ่านมา การจัดจำแนกสายพันธุ์ที่แน่นอนของแพนด้ายังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แพนด้ายักษ์และ[[แพนด้าแดง]]ซึ่งเป็นญาติสายพันธุ์ห่าง ๆ กัน และยังมีลักษณะพิเศษที่เหมือนทั้งหมีและ[[แรคคูน]] อย่างไรก็ตาม การทดลองทางพันธุกรรมบ่งบอกว่าแพนด้ายักษ์เป็นหนึ่งในสายพันธุ์ของ[[หมี]] (วงศ์ Ursidae) หมีที่สายพันธุ์ใกล้เคียงที่สุดของแพนด้าคือ[[หมีแว่น]]ของ[[อเมริกาใต้]] (ข้อขัดแย้งที่ยังคงเป็นที่สงสัยอยู่คือแพนด้าแดงนั้นอยู่ในวงศ์ใด เป็นที่ถกเถียงว่าอาจจะอยู่ในวงศ์[[หมี]] (Ursidae), [[Procyonidae|วงศ์แรคคูน]], วงศ์[[Procyonidae|โพรไซโอนิดี้]] (Procyonidae), หรืออยู่ในวงศ์เฉพาะของมันเอง [[Ailuridae|วงศ์ไอเลอริดี้]] (Ailuridae)) โดย[[ซากดึกดำบรรพ์]]ที่ค้นพบจากในถ้ำของประเทศจีนพบว่า แพนด้าถือกำเนิดมาแล้วบนโลกอย่างน้อย 2 ล้านปี แต่การที่ได้วิวัฒนาตัวเองแยกออกมาจากหมีทั่วไปนั้นยังไม่ทราบแน่ชัด<ref name=แพน>หน้า 88-113, ''คืนแพนด้าสู่ธรรมชาติ'' โดย เจนนิเฟอร์ เอล. ฮอลแลนด์. นิตยสาร [[National Geographic]] (ภาษาไทย) 181 : สิงหาคม 2559</ref>
ถึงแม้พวกมันจะจัดอยู่ในวงศ์ของหมี แต่พฤติกรรมของมันแตกต่างจากหมีโดยสิ้นเชิง แพนด้าเป็นสัตว์กินพืชเป็นอาหาร โดยร้อยละ 99 ของอาหารที่มันกินคือ[[ไผ่]] จนได้ชื่อว่า "แพนด้า" ซึ่งเป็นชื่อในภาษาพื้นเมืองของจีนแปลว่า "ผู้กินไผ่"<ref>{{cite news|title=เปิดโลกสัตว์หรรษา: เอสย่อมาจากสปีชีส์|url=http://www.clip007.com/hourly-rerun/tpbs/2016-07-17/18/|work=ไทยพีบีเอส|date=July 17, 2016|accessdate=July 18, 2016}}</ref> แต่บางทีอาจพบว่ามันก็กินไข่ ปลา และแมลงบางชนิดในไม้ไผ่ที่มันกิน นี่เป็นแหล่ง[[โปรตีน]]ที่สำคัญ จัดได้ว่าแพนด้ายักษ์เป็นหมีที่แตกต่างไปจากหมีชนิดอื่น ๆ ที่กินเนื้อเป็นอาหารหลัก แม้ว่าไผ่จะเป็นพืชที่ให้พลังงานกิโลแคลเลอรี่ต่ำมาก ทำให้แพนด้ายักษ์ใช้เวลากินไผ่นานถึงวันละ 16 ชั่วโมง ในปริมาณไม่ต่ำกว่า 18 กิโลกรัม และขับถ่ายมากถึงวันละ 40 ครั้ง และทำให้ในช่วงฤดูหนาว แพนด้ายักษ์จะไม่จำศีลในถ้ำเหมือนกับหมีชนิดอื่น เนื่องจากไผ่ให้พลังงานสะสมไม่เพียงพอ และจากการที่มีพฤติกรรมกินไผ่เป็นอาหารเพียงอย่างเดียวนั้น เป็นสาเหตุที่ทำให้แพนด้ายักษ์เป็นสัตว์ที่แพร่ขยายพันธุ์ได้ยากด้วย โดยในรอบปี แพนด้ายักษ์ตัวเมียจะมีอาหารติดสัดเพียง 1-2 วันเท่านั้น และออกลูกรวมถึงเลี้ยงลูกให้รอดจนเติบโตในธรรมชาติได้ยากมาก หากแพนด้ายักษ์แพร่ขยายพันธุ์ได้รวดเร็ว จะทำให้ไผ่พืชอาหารหลักหมดไปอย่างรวดเร็วเช่นกัน <ref>{{cite web|url=http://tv.ohozaa.com/hourly-rerun/tpbs/2015-02-09/18/|title=ท่องโลกกว้าง: สัตว์ป่าหน้าแปลก |date=9 February 2015|accessdate=10 February 2015|publisher=ไทยพีบีเอส}}</ref>
 
หลายสิบปีที่ผ่านมา การจัดจำแนกสายพันธุ์ที่แน่นอนของแพนด้ายังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ แพนด้ายักษ์และ[[แพนด้าแดง]]ซึ่งเป็นญาติสายพันธุ์ห่าง ๆ กัน และยังมีลักษณะพิเศษที่เหมือนทั้งหมีและ[[แรคคูน]] อย่างไรก็ตาม การทดลองทางพันธุกรรมบ่งบอกว่าแพนด้ายักษ์เป็นหนึ่งในสายพันธุ์ของ[[หมี]] (วงศ์ Ursidae) หมีที่สายพันธุ์ใกล้เคียงที่สุดของแพนด้าคือ[[หมีแว่น]]ของ[[อเมริกาใต้]] (ข้อขัดแย้งที่ยังคงเป็นที่สงสัยอยู่คือแพนด้าแดงนั้นอยู่ในวงศ์ใด เป็นที่ถกเถียงว่าอาจจะอยู่ในวงศ์[[หมี]] (Ursidae), [[Procyonidae|วงศ์แรคคูน]], วงศ์[[Procyonidae|โพรไซโอนิดี้]] (Procyonidae), หรืออยู่ในวงศ์เฉพาะของมันเอง [[Ailuridae|วงศ์ไอเลอริดี้]] (Ailuridae))
 
แพนด้าเป็นสัตว์สปีชีส์ที่ถูกคุกคามหรืออยู่ในอันตรายต่อการสูญพันธ์ ทั้งนี้มาจากการสูญเสียถิ่นที่อยู่จากการบุกรุกของมนุษย์ อัตราการเกิดต่ำทั้งในป่าและในกรงเลี้ยง เชื่อว่ามีแพนด้ายักษ์เพียง 1,600 ตัว อาศัยอยู่รอดในป่า
 
หมีแพนด้ามีอุ้งตีนที่ผิดจากธรรมดา คือมีนิ้วหัวแม่มือและมีนิ้วอีก 5 นิ้ว นิ้วหัวแม่มือที่จริงแล้วมาจากการปรับปรุงรูปแบบของกระดูกข้อต่อ ใช้ประโยชน์สำหรับหยิบจับไผ่ [[สตีเฟน เจย์ กาวลด์]] ได้เขียนบทความเกี่ยวกับเรื่องนี้ไว้ โดยมีชื่อเรื่องว่า ''The Panda's Thumb'' หรือ ''นิ้วหัวแม่มือของแพนด้า'' หางของแพนด้ายักษ์นั้นสั้นมาก โดยมีความยาวประมาณ 15 เซนติเมตร รวมถึงมีกรามที่แบนราบเหมาะสำหรับการเคี้ยวไผ่อีกด้วย<ref name=แพน/>
 
==การค้นพบ==
[[ไฟล์:Lightmatter panda.jpg|thumb|left|250px|[[เกาเกา]], แพนด้าเพศผู้ที่[[สวนสัตว์ซานดิเอโก]]]]
แพนด้ายักษ์ เป็นที่รู้จักในตะวันตกเป็นครั้งแรก ในปี [[ค.ศ. 1869]] โดยมิชชันนารีชาวฝรั่งเศส [[Armand David|อาร์มันด์ เดวิด]] ผู้ซึ่งได้รับหนังของแพนด้ามาจากนายพรานเมื่อวันที่ [[11 มีนาคม]] [[ค.ศ. 1869]] ส่วนชาวตะวันตกคนแรกที่เป็นที่รู้จักว่าเห็นแพนด้ายักษ์ที่ยังมีชีวิตคือนักสัตว์วิทยาเยอรมัน [[ฮิวโก เวยโกลด์]] เขาซื้อลูกของมันมาในปี [[ค.ศ. 1916]] [[เคอร์มิท รูสเวลท์|เคอร์มิท]] และ [[ธีโอดอร์ รูสเวลท์ จูเนียร์]] ได้เป็นชาวต่างชาติแรก ที่ยิงแพนด้าในการเดินทางศึกษาที่ประเทศจีน เพื่อนำไป[[สตัฟฟ์]]และใช้ในการศึกษาที่[[พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ธรรมชาติ ฟิลด์]] ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 ในปี [[ค.ศ. 1936]] [[รุธ ฮาร์คเนส]] เป็นชาวตะวันตกคนแรก ที่นำเข้าแพนด้ายักษ์ที่มีชีวิตมายัง[[สหรัฐอเมริกา|สหรัฐฯ]] เป็นลูกแพนด้าชื่อซู-ลิน โดยนำมาเลี้ยงที่สวนสัตว์บรูคฟิลด์ใน[[ชิคาโก]]
 
==สถานะ==
ในอดีตเชื่อว่าแพนด้ายักษ์พบกระจัดกระจายทั่วไปตั้งแต่ภาคใต้และตะวันออกของจีนจนไปถึงตอนเหนือของพม่าและเวียดนาม<ref name=แพน/> แต่ปัจจุบันแพนด้ายักษ์เป็นหนึ่งในสัตว์สายพันธุ์ที่ใกล้สูญพันธุ์มากที่สุดสายพันธุ์หนึ่งของโลก ตามรายงานล่าสุด<ref name="Xinhua1">{{cite news | url = http://news.xinhuanet.com/english/2007-11/08/content_7034856.htm | title = Number of pandas successfully bred in China down from last year | work = [[สำนักข่าวซินหัว|ซินหัว]] | date = 8 พ.ย. 2550 | accessdate = 22 ก.ค. 2551}}</ref> มีแพนด้าที่เลี้ยงในกรงเลี้ยง 239 ตัวอยู่ในจีน และอีก 27 ตัวอยู่ในต่างประเทศ มีการคาดการณ์ไว้ว่ามีแพนด้ายักษ์ประมาณ 1,590 ตัวอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ<ref name="Xinhua1" /> อย่างไรก็ดี จากการศึกษาในปี [[ค.ศ. 2006]] ผ่านการ[[วิเคราะห์ดีเอ็นเอ]] สามารถประมาณการได้ว่าอาจจะมีแพนด้ายักษ์เป็นจำนวนถึง 2,000-3,000 ตัวอาศัยอยู่ตามธรรมชาติ<ref name="BBC_06-07">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/5085006.stm |title=Hope for future of giant panda|work=[[บีบีซีนิวส์]]|date=20 มิ.ย. 2549|accessdate=14 ก.พ. 2550}}</ref> ซึ่งแสดงให้เห็นว่าจำนวนแพนด้าตามธรรมชาติเพิ่มจำนวนขึ้น<ref>[http://today.reuters.com/news/articlenews.aspx?type=topNews&storyID=2006-08-08T130946Z_01_PEK19201_RTRUKOC_0_US-CHINA-PANDA.xml&pageNumber=0&imageid=&cap=&sz=13&WTModLoc=NewsArt-C1-ArticlePage2 Giant panda gives birth to giant cub]</ref><ref name="pandasinc">{{cite news |first=Lynne |last=Warren |title=Pandas, Inc. |url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0607/feature1/?fs=animals-panther.nationalgeographic.com |publisher=[[นิตยสารเนชันแนลเนชั่นแนล จีโอกราฟิกกราฟฟิก|เนชันแนลจีโอกราฟิก]] |date=[[กรกฎาคม พ.ศ. 2549|ก.ค. 2549]] |accessdate=10 เม.ย. 2551 }}</ref> [[สหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ]]เชื่อว่าข้อมูลดังกล่าวยังไม่มีความแน่นอนพอที่จะย้ายชื่อแพนด้ายักษ์ออกจากบัญชีรายชื่อสัตว์ที่ใกล้สูญพันธุ์<ref>{{cite news|title=Concern grows for smallest bear|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7087345.stm |work = บีบีซีนิวส์|date= 12 พ.ย. 2550|accessdate = 22 ก.ค. 2551}}</ref>
 
โดยแพนด้ายักษ์ยังไม่มีกฎหมายคุ้มครองจนกระทั่งถึงคริสต์ทศวรรษที่ 1960 โดยปัจจุบันกฎหมายของจีนระบุไว้ว่าหากผู้ใดฆ่าแพรด้ายักษ์มีโทษจำคุก 20 ปี <ref name=แพน/>
 
แพนด้ายักษ์ถือเป็นสัญลักษณ์ทางการทูตอย่างหนึ่งของจีน จะเห็นได้ว่าจีนส่งหมีแพนด้าไปยังสวนสัตว์[[สหรัฐอเมริกา]] และ [[ประเทศญี่ปุ่น|ญี่ปุ่น]] ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 โดยการให้ยืม ซึ่งเป็นเครื่องหมายการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมระหว่างจีนและชาติตะวันตก การปฏิบัติเป็นธรรมเนียมเช่นนี้ทำให้มีคนเรียกแพนด้าว่า "ทูตสันถวไมตรี"
ผู้ใช้นิรนาม