ผลต่างระหว่างรุ่นของ "อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
| image_map = Amphoe 3119.svg
}}
'''อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์''' [บ้าน-ใหม่-ไช-ยะ-พด] เป็นอำเภอหนึ่งของ[[จังหวัดบุรีรัมย์]] ห่างจากตัวจังหวัดบุรีรัมย์ ประมาณ 95 กิโลเมตร เป็นชุมชนกึ่งเมืองกึ่งชนบท ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ และประกอบอาชีพเกษตรเกษตรกรเป็นหลัก แยกตัวออกจาก[[อำเภอพุทไธสง]]เมื่อปี พ.ศ. 2536
 
== ประวัติ ==
บริเวณ กม.ศูนย์ เป็นทางผ่านเมืองสำคัญของหลายเมือง เช่น ประทาย หนองสองห้อง พุทไธสง พยัคฆภูมิพิสัย เป็นต้น มีลักษณะเป็นป่าทึบ จึงเป็นทางเสือผ่านและเป็นที่ซ่องสุ่มของโจรผู้ร้าย ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 นายไชยพจน์ ภู่กำชัย นาย[[อำเภอนายอำเภอพุทไธสง]]ทไธสงในขณะนั้นมีความคิดว่า "หมู่บ้านบริเวณ กม.ศูนย์ จะไม่ให้ทำเป็นเพิงพัก ควรจะทำเป็นอาคารพักถาวรให้เป็นหมู่บ้าน..." จึงขอตั้งหมู่บ้านในบริเวณดังกล่าวโดยใช้ชื่อว่า '''บ้าน กม.ศูนย์''' เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ. 2499 และได้รับอนุมัติเมื่อวันที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2500 นายไชยพจน์เป็นผู้วางผังหมู่บ้านและเปิดให้จับจองที่ดิน
 
ต่อมามีการตัดถนนระหว่างประทาย-กม.ศูนย์-พุทไธสง-พยัคฆภูมิพิสัย ทำให้การคมนาคมสะดวกขึ้น แต่ด้วยท้องที่ของอำเภอพุทไธสงมีอาณาเขตกว้างขวาง ประชาชนบางส่วนอยู่ห่างไกลจากตัวอำเภอ เจ้าหน้าที่ออกตรวจตราดูแลความทุกข์สุขไม่ทั่วถึง ในปี พ.ศ. 2521 ชาวบ้าน กม.ศูนย์ และประชาชนอีก 10,000 กว่าคนของทั้ง 5 ตำบล จึงเสนอขอแบ่งท้องที่อำเภอพุทไธสงตั้งเป็นกิ่งอำเภอ ชื่อว่า '''กิ่งอำเภอกู่สวนแตง''' แต่ไม่ได้รับการอนุมัติจากกระทรวงมหาดไทย
 
ต่อมาเมื่อชุมชนบ้าน กม.ศูนย์ ขยายใหญ่ขึ้น คณะกรรมการหมู่บ้านสภาตำบลหนองแวงจึงได้เสนอขอจัดตั้งกิ่งอำเภอใหม่อีกครั้งในนาม '''กิ่งอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์''' เพื่อเป็นเกียรติแก่นายไชยพจน์ผู้เสนอจัดตั้งหมู่บ้าน กม.ศูนย์ และได้รับการอนุมัติจัดตั้งจากกระทรวงมหาดไทยเมื่อปี พ.ศ. 2535 โดยรวมตำบลทองหลาง หนองแวง กู่สวนแตง แดงใหญ่ และหนองเยือง รวม 46 หมู่บ้าน ประชากร 23,970 คน ตั้งกิ่งอำเภอ ณ บ้าน กม.ศูนย์ ตำบลหนองแวง และได้ยกฐานะเป็น '''อำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์''' เมื่อปี พ.ศ. 2540
 
{{คำพูด|สองปรางค์กู่หินแกร่งแหล่งผ้าไหม บุญบั้งไฟประเพณีร่วมสืบสาน
 
หนองขอนใหญ่พระพุทโธทัยแต่ก่อนกาล ถิ่นโบราณเมืองพระเจ้าใหญ่ไธสงเดิม}}
 
== ภูมิศาสตร์ ==
 
=== ลักษณะภูมิประเทศ ===
ลักษณะภูมิประเทศในอำเภอบ้านใหม่ไชยพจน์ เป็นพื้นที่ราบสูงลาดจากทางทิศเหนือ (บริเวณ[[ตำบลทองหลาง]])
ลงไปทางทิศใต้ (บริเวณ[[ลำสะแทด]]) สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 150 เมตร
 
=== ลักษณะภูมิอากาศ ===
ลักษณะภูมิอากาศเป็นแบบมรสุม 3 ฤดู คือ
 
1.[[ฤดูร้อน]] เดือนมีนาคม ถึง เดือนมิถุนายน
 
2.[[ฤดูฝน]] เดือนกรกฎาคม ถึง เดือนกันยายน
 
3.[[ฤดูหนาว]] เดือนตุลาคม ถึง เดือน กุมภาพันธ์
 
=== แหล่งน้ำธรรมชาติ ===
== สถานที่สำคัญ ==
* '''ปรางค์กู่สวนแตง'''
เป็นเทวาลัยใน[[ศาสนาฮินดู]] สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ 16-17 โดยได้รับอิทธิพลจากศิลปกรรมสมัยนครวัดเป็นโบราณสถานอีกแห่งที่ถูกวางระเบิดจนองค์ปรางค์พังทลายลงมาเพื่อโจรกรรม ชิ้นส่วนปราสาทไปขาย ภายหลังกรมศิลปากรได้บูรณะใหม่จนมีความสมบูรณ์ และประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2547
 
ลักษณะของกู่ประกอบด้วย ปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งเรียงกันในแนวเหนือ-ใต้ บนฐานศิลาแลงเดียวกัน อาคารทั้งหมดหันหน้าไปทางทิศตะวันออก มีประตูหน้าเพียงประตูเดียว อีก 3 ด้าน สลักเป็นประตูหลอก ปรางค์องค์กลางมีขนาดใหญ่และมีสภาพค่อนข้างสมบูรณ์เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส ด้านหน้าทั้ง 3 ด้าน มีลักษณะยื่นออกมาและมีแผ่นศิลาทรายรองรับ ส่วนปรางค์อีกสององค์มีขนาดเล็กกว่าฐานเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส มีประตูเดียวทางด้านหน้า เช่นกัน ส่วนผนังอีก 3 ด้าน ก่อเรียบทึบ สำหรับบนพื้นหน้าปรางค์มีส่วนประกอบสถาปัตยกรรมหินทรายอื่นๆ ตกหล่นอยู่ เช่น ฐานบัว ยอดปรางค์ กลีบขนุน รูปนาค 6 เศียร อายุของกู่สวนแตงสามารถกำหนดได้จากทับหลังของปรางค์ ซึ่งปัจจุบันเก็บรักษาอยู่ที่ พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพระนคร อยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 17 เนื่องจากภาพสลักบนทับหลังทั้งหมดมีลักษณะตรงกับศิลปะขอมแบบนครวัด ที่มีอายุอยู่ในช่วงเวลาดังกล่าว อาทิเช่น ทับหลังสลักภาพพระนารายณ์ตรีวิกรม (ตอนหนึ่งในวามนาวตารแสดงภาพพระนารายณ์ย่างพระบาท 3 ก้าว เหยียบโลกบาดาล โลกมนุษย์ และโลกสวรรค์) ทับหลังภาพศิวนาฎราช ทับหลังภาพการกวนเกษียรสมุทร ทับหลังภาพนารายณ์บรรทมสินธุ์ ฯลฯ แต่ละชิ้นมีขนาดใหญ่สวยงามน่าสนใจยิ่ง
 
== ธนาคาร ==
* [[ธนาคารออมสิน]] สาขาบ้านใหม่ไชยพจน์
* ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์เพื่อการเกษตร สาขาบ้านใหม่ไชยพจน์
 
140,827

การแก้ไข