ผลต่างระหว่างรุ่นของ "เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{รอการตรวจสอบ}}
{{Infobox Person
| name = เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์<br>(หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)
[[ไฟล์:เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ2.jpg|thumb|200px|เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ เมื่อ พ.ศ. 2465]]
[[ไฟล์:ภาพล้อฝีพระหัตถ์-เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์.jpg|thumb|200px|ภาพล้อเจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ ฝีพระหัตถ์ รัชกาลที่ 6 ทรงวาดจากภาพต้นฉบับด้านบน]]
'''มหาอำมาตย์เอก พลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์''' หรือ '''หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์''' (นามเดิม หม่อมราชวงศ์กลาง) ([[24 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2409]] <ref>หนังสือ "ประวัตินายพลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (ม.ร.ว. สท้าน สนิทวงศ์)" โดยข้าราชการในกรมรถไฟ และกองทางกรมโยธาเทศบาล พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพ ระบุว่าเกิด 21 มิถุนายน พ.ศ. 2409</ref> - [[20 ตุลาคม]] [[พ.ศ. 2483]]) อดีตเสนาบดี[[กระทรวงเกษตราธิการ]] (พ.ศ. 2452 – 2455) และ[[กระทรวงคมนาคม]] ในสมัย[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]] [[องคมนตรี]]ในสมัย[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]] เป็นพระอัยกาใน[[สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ]] เคยเป็นข้าหลวงใหญ่ปักปันเขตแดนระหว่างไทยกับแคว้นอินโดจีนตอนเหนือ ([[หลวงพระบาง]]) ของ[[ฝรั่งเศส]] ระหว่าง [[พ.ศ. 2447]] - [[พ.ศ. 2450]] <ref name="ลิ้นชักภาพเก่า"/>
 
== ประวัติ ==
หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์ เป็นบุตรของ[[พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์]] กับหม่อมเขียน สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (ศศิสมิต) <ref>http://web.schq.mi.th/~afed/today/jun/jun.html</ref> พระบิดาเรียกท่านว่า "กลาง" <ref>ข้าราชการในกรมรถไฟ และกองทางกรมโยธาเทศบาล, ''ประวัตินายพลเอก เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ (ม.ร.ว. สท้าน สนิทวงศ์) '', พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพ ณ วัดเทพศิรินทราวาส 29 มีนาคม พ.ศ. 2484</ref>
 
หม่อมราชวงศ์สท้าน ได้รับพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้ไปศึกษาวิชาทหารบกที่[[เดนมาร์ก]] เมื่อ [[พ.ศ. 2425]] เป็นเวลา 11 ปี เดินทางกลับประเทศไทยเมื่อ อายุ 27 ปี และเข้ารับราชการจนได้เป็นผู้บังคับการโรงเรียนนายร้อยทหารบก เมื่อ พ.ศ. 2442 ได้รับพระราชทานสัญญาบัตรเป็น[[หม่อมราชินิกุล]]มีนามว่า "หม่อมชาติเดชอุดม" ถือศักดินา 800<ref>ราชกิจจานุเบกษา, [[หม่อมราชินิกุล]http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2442/035/502_3.PDF พระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนยศ], เล่ม ๑๖, ตอน ๓๕, ๒๖ พฤศจิกายน ร.ศ. ๑๑๘, หน้า ๕๐๒</ref> และเป็นผู้จัดตั้งโรงเรียนเสนาธิการทหาร <ref name="ลิ้นชักภาพเก่า">{{อ้างหนังสือ|ผู้แต่ง=[[เอนก นาวิกมูล]]|ชื่อหนังสือ=ลิ้นชักภาพเก่า ประมวลภาพ จากคอลัมน์เปิดกรุภาพเก่าในนิตยสารแพรวรายปักษ์ และคอลัมน์ลิ้นชักภาพเก่าในวิทยาจารย์|URL= |จังหวัด=กรุงเทพ|พิมพ์ที่=สำนักพิมพ์วิญญูชน|ปี= พ.ศ. 2550|ISBN=978-974-94365-2-3|หน้า=หน้าที่|จำนวนหน้า=392}}</ref>
|ผู้แต่ง=[[เอนก นาวิกมูล]]
|ชื่อหนังสือ=ลิ้นชักภาพเก่า ประมวลภาพ จากคอลัมน์เปิดกรุภาพเก่าในนิตยสารแพรวรายปักษ์ และคอลัมน์ลิ้นชักภาพเก่าในวิทยาจารย์
|URL=
|จังหวัด=กรุงเทพ
|พิมพ์ที่=สำนักพิมพ์วิญญูชน
|ปี= พ.ศ. 2550
|ISBN=978-974-94365-2-3
|หน้า=หน้าที่
|จำนวนหน้า=392
}}
</ref>
 
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ ดำรงตำแหน่งเสนาบดี[[กระทรวงเกษตราธิการ]] เมื่อ พ.ศ. 2453 <ref name="ลิ้นชักภาพเก่า"/> ในปลายสมัย[[พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]] เสนาบดีกระทรวงโยธาธิการในสมัย[[พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว]] ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น [[กระทรวงคมนาคม]] ต่อมาในสมัย[[พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว]] ภายหลัง[[การเปลี่ยนแปลงการปกครองปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475]] เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรพาณิชยการ โดยรวมกระทรวงเกษตราธิการ กับกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม เป็นกระทรวงเดียวกัน เรียกว่า กระทรวงเกษตรพาณิชยการ <ref>http://www.fisheries.go.th/DOF_THAI/Intro/History/history_dof.htm</ref>
 
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ และ[[ท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา)]] เป็นผู้เลี้ยงดูสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในระหว่าง พ.ศ. 2475 - พ.ศ. 2477 เมื่อหม่อมหลวงบัว ต้องติดตามหม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร ไปปฏิบัติราชการ ตำแหน่งเลขานุการเอก ณ สถานเอกอัครราชทูตไทย ประจำกรุง[[กรุงวอชิงตัน ดี.ซ๊]] [[สหรัฐอเมริกา]] <ref>http://www.sf.ac.th/honour/honour.htm</ref>
 
เจ้าพระยาวงษานุประพัทธ์ เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง[[โรงเรียนสายปัญญา]] โดยเมื่อพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสายสนิทวงศ์ สิ้นพระชนม์ ท่านเป็นต้นคิดในหมู่ทายาท ให้นำวังของพระบิดา มาก่อตั้งเป็นสถานศึกษาสำหรับสตรี โดยได้รับพระราชทานนามโรงเรียนจาก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2459
 
เจ้าพระยาวงศานุประพัทธ์ ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2483 ด้วย[[ไข้มาลาเรีย]] [[เบาหวาน]] และ[[โรคหัวใจ]] <ref>http://thainews.prd.go.th/rachinephp/queen4.html</ref> ศิริสิริอายุรวม 74 ปี
 
== บุตร-ธิดา ==
===; ท่านผู้หญิงตาด วงศานุประพัทธ์ ===
ท่านผู้หญิงตาด วงศานุประพัทธ์ (สาวตาด สิงหเสนี) เป็นธิดาพระยาณรงค์เรืองฤทธิ์ (เอม สิงหเสนี) กับคุณหญิงขลิบ ณรงค์เรืองฤทธิ์<ref name="กรมหลวงฯ">{{อ้างหนังสือ|ผู้แต่ง=อรวรรณ ทรัพย์พลอย|ชื่อหนังสือ=พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน|URL=|จังหวัด=กรุงเทพฯ|พิมพ์ที่=สร้างสรรค์บุ๊คส์|ปี=2552|ISBN=978-974-341-578-4|จำนวนหน้า=352}}</ref> มีบุตร-ธิดา 6 คน คือ
|ผู้แต่ง=อรวรรณ ทรัพย์พลอย
|ชื่อหนังสือ=พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท ปราชญ์ผู้เป็นกำลังของแผ่นดิน
|URL=
|จังหวัด=กรุงเทพฯ
|พิมพ์ที่=สร้างสรรค์บุ๊คส์
|ปี=2552
|ISBN=978-974-341-578-4
|จำนวนหน้า=352
}}
</ref> มีบุตร-ธิดา 6 คน คือ
# '''[[หม่อมหลวงจรูญ สนิทวงศ์|หลวงจรูญสนิทวงศ์ (หม่อมหลวงจรูญ สนิทวงศ์)]]''' เสกสมรสกับ หม่อมหลวงรวง สนิทวงศ์ และหม่อมหลวงฟ่อน สนิทวงศ์ ธิดา[[หม่อมราชวงศ์สุวพันธุ์ สนิทวงศ์]] มีธิดารวม 3 คน ดังนี้
## ท่านผู้หญิง[[อรุณ กิติยากร ณ อยุธยา|ท่านผู้หญิงอรุณ กิติยากร ณ อยุธยา]] ภริยา[[หม่อมราชวงศ์กัลยาณกิติ์ กิติยากร]]
## อรอำไพ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
## ทิพย์วาณี สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
# '''ศาสตราจารย์ นายแพทย์[[หม่อมหลวงเกษตร สนิทวงศ์]]'''
 
===; [[ท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา)]] ===
ท้าววนิดาพิจาริณี (บาง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา) นามเดิม บาง ณ บางช้าง<ref>สมภพ ภิรมย์, ศาสตราจารย์ น.อ. "สาแหรกครอบครัว (Family Tree) ลำดับพระมหากษัตริย์ในพระบรมราชจักรีวงศ์เฉพาะสายที่สืบราชสมบัติ". ''พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์''. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ:อมรินทร์การพิมพ์. 2528</ref> มีบุตรธิดา 3 คน ดังนี้
# '''[[หม่อมหลวงบัว กิติยากร|หม่อมหลวงบัว สนิทวงศ์]]''' เสกสมรสกับ[[หม่อมเจ้านักขัตรมงคล กิติยากร]]) มีบุตรธิดา 4 คนดังนี้
## [[หม่อมราชวงศ์อดุลกิติ์ กิติยากร]]
## [[สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ]] (หม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร)
## [[หม่อมราชวงศ์บุษบา กิติยากร|ท่านผู้หญิงบุษบา สธนพงศ์]]
# '''พลโท นายแพทย์ [[หม่อมหลวงจินดา สนิทวงศ์]]''' เสกสมรสกับท่านผู้หญิงเกนหลง สนิทวงศ์ ณ อยุธยา (หงสนันทน์) มีบุตรธิดา 3 คนดังนี้
## พลอากาศเอก จารึก สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
## คุณหญิงบุษยา ไกรฤกษ์
## พันตรี ภาดร สนิทวงศ์ ณ อยุธยา
# ท่านผู้หญิง[[ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค]] (หม่อมหลวงมณีรัตน์ สนิทวงศ์) เสกสมรสกับนายสุรเทิน บุนนาค มีบุตรธิดา ดังนี้
## พลตรีกรีเมศร์ บุนนาค
## พันโทสุรธัช บุนนาค
 
===; อุบะ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา ===
# หม่อมหลวงสารภี สนิทวงศ์ (ท่านผู้หญิงสารภี มิ่งเมือง)
 
===; บุตร-ธิดา ที่เกิดกับภรรยาอื่นๆ ได้แก่ <ref name="กรมหลวงฯ"/> ===
# หม่อมหลวงชื่น สนิทวงศ์
# หม่อมหลวงทัยเกษม สนิทวงศ์
{{คณะรัฐมนตรีคณะที่ 2 ของไทย}}
{{คณะรัฐมนตรีคณะที่ 3 ของไทย}}
 
 
{{เรียงลำดับ|วงษานุประพัทธ์ (หม่อมราชวงศ์สท้าน สนิทวงศ์)}}
{{อายุขัย|2409|2483}}
{{เกิดปี|2409}}{{เสียชีวิตปี|2483}}
[[หมวดหมู่:หม่อมราชวงศ์|สท้าน สนิทวงศ์]]
[[หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นเจ้าพระยา|วงษานุประพัทธ์]]
[[หมวดหมู่:หม่อมราชนิกุล]] <!---หม่อมชาติเดชอุดม (หม่อมราชวงศ์)--->
[[หมวดหมู่:ทหารบกชาวไทย]]