ผลต่างระหว่างรุ่นของ "สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระแห่งเนปาล"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{Infobox Monarch
| สี = gold
| ภาพ = ไฟล์:King_Gyanendra_of_NepalGyanendra 01.jpg
| พระบรมนามาภิไธย =
| พระปรมาภิไธย = สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะ
| วันพระราชสมภพ = [[7 กรกฎาคม]] [[พ.ศ. {{วันเกิดและอายุ|2490]]|7|7}} <br />[[กาฐมาณฑุ|กรุงกาฐมาณฑุ]] [[ราชอาณาจักรเนปาล]]
| วันสวรรคต =
| พระอิสริยยศ = พระมหากษัตริย์แห่ง[[ราชอาณาจักรเนปาล]]
| พระราชบิดา = [[สมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล|สมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทรวีรวิกรมศาหเทวะพระเจ้ามเหนทระ]]
| พระราชมารดา = เจ้าหญิงอินทระ มกฎราชกุมารีแห่งเนปาล
| พระบรมราชินี = [[สมเด็จพระราชินีโกมลแห่งเนปาล]]
| พระราชสวามี =
| พระราชโอรส/ธิดา = [[เจ้าชายปารัส มกุฎราชกุมารแห่งเนปาล]] <br /> [[เจ้าหญิงเปรรณาแห่งเนปาล]]
| ราชวงศ์ = [[ราชวงศ์ศาห์]]
| ทรงราชย์ = [[ครั้งที่ 1: 7 พฤศจิกายน]] [[พ.ศ. 2493]]<br (/>ครั้งที่ 1)2: <br />[[4 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2544]] (ครั้งที่ 2)
| พิธีบรมราชาภิเษก =
| ระยะเวลาครองราชย์ = ครั้งที่ 1 : 5 ปี ([[พ.ศ. 2493]] - [[พ.ศ. 2498]]) <br />ครั้งที่ 2 : 8 ปี ([[พ.ศ. 2544]] - [[พ.ศ. 2551]])
| รัชกาลก่อนหน้า = [[สมเด็จพระเจ้าตริภูวนพีรพิกรมศาหเทวะวันแห่งเนปาล|สมเด็จพระเจ้าตริภูวัน]] (ก่อน [[พ.ศ. 2493]]) <br />[[สมเด็จพระราชาธิบดีทิเปนทรพีรพิกรมศาหเทวะธิบดีทิเปนทระแห่งเนปาล|มกุฎราชกุมารทิเปนทระสมเด็จพระราฃาธิบดีทิเปนทระ]] ([[พ.ศ. 2544]])
| รัชกาลถัดมา = [[พ.ศ. 2498]] : [[สมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล|สมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทรพีรพิกรมศาหเทวะธิบดีมเหนทระ]] (พ.ศ. 2498)<br />[[''สิ้นสุดระบอบกษัตริย์'' (พ.ศ. 2551]] : สิ้นสุดระบอบกษัตริย์)
}}
|-
|}
 
'''สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะ''' ([[ภาษาเนปาล{{lang-ne|เนปาลี:]] ज्ञानेन्द्र वीर बिक्रम शाहदेव,}}; Jñānendra Vīra Vikrama Śāhadeva; ชฺาเนนฺทฺร วีร พิกฺรม ศาหเทว ออกเสียง กิเนนดรา บีร์ บิกรัม ชาห์ เทพ)<ref>[http://www.nsru.ac.th/oldnsru/comcenter1/60th/sixtieth/Nepal_K.pdf พระราชอาคันตุกะ]</ref>) หรือ '''สมเด็จพระราชาธิบดีคยาเนนทรพีรพิกรมศาหเทว์''' (Gyanendra Bir Bikram Shah Dev; สื่อในภาษาไทยนิยมเขียนเป็น "คยาเนนทรา" หรือ "กยาเนนทรา") เป็น[[พระมหากษัตริย์แห่งเนปาล|พระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรเนปาล]]ในราชวงศ์ศาห์ เป็นพระราชโอรสใน[[สมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล|สมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทระ วีระ วิกรม ศาหเทวะ]] กับประสูติแต่เจ้าหญิงอินทระ มกุฎราชกุมารีอินทรราชยลักษมีราณา เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ [[7 กรกฎาคม]] [[พ.ศ. 2490]] ณ [[กาฐมาณฑุ|กรุงกาฐมาณฑุ]] [[ประเทศแห่งเนปาล]]
 
|== พระราชสวามีประวัติ = =
สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระ เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม พ.ศ. 2490 ณ [[พระราชวังนารายัณหิตี]] ใน[[กาฐมาณฑุ|กรุงกาฐมาณฑุ]] เป็นพระราชโอรสพระองค์ที่สองของ[[สมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล|มกุฎราชกุมารมเหนทระ]] (พระอิสริยยศในขณะนั้น) กับมกุฎราชกุมารีอินทระ (สกุลเดิม: ราณา) หลังประสูติกาลโหรหลวงได้ทำนายทายทักว่าพระราชโอรสที่ประสูติใหม่จะนำโชคร้ายสู่พระชนก ดังนั้นพระองค์เมื่อยังทรงพระเยาว์จึงถูกส่งไปให้พระอัยยิกาทรงอุปถัมภ์อำรุง<ref name="Chowdhuri">{{cite news | last =Chowdhuri | first =Satyabrata Rai | title =Monarchy in Nepal | publisher =The Hindu | date =27 July 2001 | url =http://www.hinduonnet.com/2001/07/27/stories/05272524.htm | accessdate =25 December 2007 }}</ref>
 
ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2493 [[สมเด็จพระเจ้าตริภูวันแห่งเนปาล|สมเด็จพระเจ้าตริภูวัน]]และ[[สมเด็จพระเจ้ามเหนทระแห่งเนปาล|มกุฎราชกุมารมเหนทระ]]รวมทั้งพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์อื่นทรงลี้ภัยทางการเมืองไปยังประเทศอินเดีย โดยปล่อยให้เจ้าชายชญาเนนทระอยู่ลำพังพระองค์ ที่ต่อมา[[โมหัน ศัมเศร์]] นายกรัฐมนตรีเนปาล ได้นำเจ้าชายเข้ามาในกาฐมาณฑุเพื่อตั้งเป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายนปีเดียวกันนั้นเอง และนายกรัฐมนตรียังให้งบประมาณ 300,000 รูปีเป็นรายได้ของพระองค์ต่อปี<ref>{{cite news | title =Homeward Bound| publisher =Time Magazine | date =22 January 1951 | url =http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,888899,00.html| accessdate =25 December 2007 }}</ref> แต่การขับไล่สมเด็จพระเจ้าตริภูวันของนายกรัฐมนตรีจากตระกูลราณานั้น ทำให้สถานะพระมหากษัตริย์ของชญาเนนทระมิได้รับการยอมรับจากนานาประเทศ<ref>{{cite web| last =Buyers| first =Christopher| title =Nepal| publisher =Royal Ark| url =http://www.4dw.net/royalark/Nepal/nepal13.htm| accessdate =25 December 2007 }}</ref>
 
พระองค์เข้ารับการศึกษาที่[[วิทยาลัยเซนต์โจเซฟ (ดาร์จีลิง)|วิทยาลัยเซนต์โจเซฟ]] [[ดาร์จีลิง|เมืองดาร์จีลิง]] [[ประเทศอินเดีย]]เช่นเดียวกับพระเชษฐา และสำเร็จการศึกษาระดับอุดมศึกษาจาก[[มหาวิทยาลัยตริภูวัน]] [[กาฐมาณฑุ|กรุงกาฐมาณฑุ]] เมื่อปี พ.ศ. 2512<ref name="CNN">{{cite news|
author=Staff writer|
title= Troubled times saw king's rise|
date=2006-04-20|
work=CNN|
url=http://www.cnn.com/2006/WORLD/asiapcf/04/19/nepal.king.gyanendra/index.html}}</ref>
 
ในปี พ.ศ. 2518 พระองค์เป็นประธานคณะกรรมการที่ปรึกษาสำหรับพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของ[[สมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทระแห่งเนปาล|สมเด็จพระราชาธิบดีพีเรนทระ]] พระเชษฐา และเป็นกรรมการขององค์การมเหนทระเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ ที่ต่อมาคือ[[องค์การอนุรักษ์แห่งชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ]] ({{lang|en|National Trust for Nature Conservation}}) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2525 จนกระทั่งพรองค์เสด็จขึ้นครองราชย์ครั้งที่สองเมื่อปี พ.ศ. 2544<ref>{{cite web| title =Royal Biography of Nepal | publisher =MeroNepal.com.np | url =http://meronepal-com-np.f2g.net/atglance/royalbiography.html | accessdate =25 December 2007 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20071230022136/http://meronepal-com-np.f2g.net/atglance/royalbiography.html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 30 December 2007}}</ref>
 
ทรงสมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระ อภิเษกสมรสกับ[[สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหะแห่งเนปาล|สมเด็จพระราชินีโกมล]] (สกุลเดิม: ราณา) เมื่อปีพุทธศักราชวันที่ 1 พฤษภาคม พ.ศ. 2513 มีพระราชโอรส 1 พระองค์ และพระราชธิดา 1 พระองค์ ได้แก่
 
# [[เจ้าชายปารัส มกุฎราชกุมารแห่งเนปาล]]<ref>[http://www.theroyalforums.com/forums/f186/royal-family-of-nepal-shah-dynasty-434.html Royal Family Of Nepal - Shah dynasty]</ref> (ประสูติ: 30 ธันวาคม ค.ศ. 1971) เสกสมรสกับ[[เจ้าหญิงหิมานี มกุฎราชกุมารีแห่งเนปาล]] มีพระบุตรสามพระองค์
# [[เจ้าหญิงเปรรณาแห่งเนปาล|เจ้าหญิงเปรรณา]] (ประสูติ: 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1978) เสกสมรสกับกุมาร ราช พหาทุร สิงห์ มีพระบุตรหนึ่งคน
 
== เสด็จขึ้นครองราชย์ ==
[[ไฟล์:King Gyanendra of Nepal first reign.jpg|thumb|left|สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทรวีรวิกรมศาหเทวะ ขณะทรงราชสมบัติครั้งแรก]]
พระองค์ได้เสวยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งราชอาณาจักรเนปาล 2 ครั้ง ครั้งแรกเมื่อวันที่ [[7 พฤศจิกายน]] [[พ.ศ. 2493]] ถึงวันที่ [[7 มกราคม]] [[พ.ศ. 2494]] ครั้งที่สองคือเมื่อวันที่ [[4 มิถุนายน]] [[พ.ศ. 2544]] เป็นพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญตามระบอบประชาธิปไตย ทรงเป็นนายกรัฐมนตรีและผู้บัญชาการทหารสูงสุด
หลังเกิด[[เหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์เนปาล พ.ศ. 2544|เหตุการณ์สังหารหมู่พระราชวงศ์เนปาล]] ท่ามกลางข้อกังขาว่าพระองค์อาจมีส่วนร่วมในเหตุการณ์ดังกล่าว
 
== ทรงอภิเษกสมรส ==
ทรงอภิเษกสมรสกับ[[สมเด็จพระราชินีโกมลราชยลักษมีเทวีศาหะ]] เมื่อปีพุทธศักราช 2513 มีพระราชโอรส 1 พระองค์ และพระราชธิดา 1 พระองค์ ได้แก่
 
# [[เจ้าชายปารัส มกุฎราชกุมารแห่งเนปาล]]<ref>[http://www.theroyalforums.com/forums/f186/royal-family-of-nepal-shah-dynasty-434.html Royal Family Of Nepal - Shah dynasty]</ref> (ประสูติ 30 ธันวาคม ค.ศ. 1971)
# [[เจ้าหญิงเปรรณาแห่งเนปาล|เจ้าหญิงเปรรณา]] (ประสูติ 20 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1978)
 
== ทรงยึดอำนาจจากรัฐบาล ==
== ทรงถูกถอดถอน ==
เมื่อมีการฟื้นฟูรัฐสภาตามระบอบประชาธิปไตยอีกครั้งในเดือน[[เมษายน]] [[พ.ศ. 2549]] พระองค์จึงทรงถูกลดพระราชอำนาจและพระราชสถานะลง<ref>[http://news.sanook.com/world/world_94256.php ราชวงศ์เนปาลปัดกษัตริย์สละบัลลังก์] เดลินิวส์ วันศุกร์ที่ 9 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 11:49 น.</ref> โดยก่อนการสละราชบัลลังก์ ก็ได้มีกระแสข่าวเกี่ยวการสละราชบัลลังก์และเสด็จไปประทับต่างประเทศ โดยจะยกราชสมบัติแก่เจ้าชายหริทเยนทรา พระราชนัดดา เนื่องจากทรงไม่พอพระทัยในตัวมกุฎราชกุมารมากนัก<ref>[http://news.sanook.com/world/world_148547.php ล้มราชวงศ์เนปาล] ข่าวสด วันพฤหัสบดีที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2550 02:01 น.</ref> และทรงสละราชสมบัติอย่างเป็นทางการในวันที่ [[28 พฤษภาคม]] [[พ.ศ. 2551]] เนื่องจาก[[สภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งเนปาล]] (Constituent Assembly of Nepal) ได้ลงมติเป็นเอกฉันท์ให้มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองของประเทศจากรูปแบบ[[ราชอาณาจักร]]มาเป็น[[สาธารณรัฐประชาธิปไตย]]
 
== เสด็จเยือนไทย ==
สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งเนปาล จากข้อมูลที่ผ่านมาไม่ปรากฏหลักฐาน การเสด็จพระราชดำเนินเยือนราชอาณาจักรไทยแต่อย่างใด ขณะที่ สมเด็จพระราชินีโกมลราชย์ ลักษมี เทวี ชาห์ เคยเสด็จพระราชดำเนินเยือนราชอาณาจักรไทยพร้อมด้วยพระราชธิดาเป็นการส่วนพระองค์ระหว่างวันที่ 26 กรกฎาคม – 2 สิงหาคม พุทธศักราช 2547 และในงานฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี สมเด็จพระราชาธิบดีและสมเด็จพระราชาธิบดีแห่งเนปาล จะเสด็จฯเยือนราชอาณาจักรไทยในฐานะแขกของรัฐบาลเป็นครั้งแรก แต่ก็ไม่ได้เสด็จเยือนราชอาณาจักรไทย อันเนื่องมาจากสาเหตุ เกิดสงครามกลางเมืองและความไม่สงบ ปัญหาทางการเมืองในเนปาล
 
== อ้างอิง ==
40,233

การแก้ไข