ผลต่างระหว่างรุ่นของ "สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค)"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{กล่องข้อมูล ขุนนาง
| name = สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรประยูรวงศ์<br> (ดิศ บุนนาค)
| image = Wat 03.jpg
| caption =
| titles =
| titles = สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์
| birth_date = [[พ.ศ. 2331]]
| birth_place = ประเทศไทย
| death_date = 26 เมษายน พ.ศ. 2398 (67 ปี)
| death_place =
| father = [[เจ้าพระยาอรรคมหาเสนาบดีเสนา (บุนนาค)]]
| mother = [[เจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล]]
| wife = ท่านผู้หญิงบรมมหาประยุรวงศ์ (จันทร์)
| husband =
| children =
| wikilinks =
}}
'''สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรประยูรวงศ์'''<ref>{{cite web |url= http://www.bunnag.in.th/history6-ditbunnag.html|title= สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค)|author= ชมรมสายสกุลบุนนาค|date= |work= |publisher= |accessdate=26 เมษายน 2558}}</ref> [[ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน]]ในรัชกาล[[รัชกาลที่ 4พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว]] เป็นบิดาของ[[สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)]] [[เจ้าพระยาทิพากรวงศ์มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค)]] [[เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)]] [[เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค)]] และ[[เจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค)]]
 
== ประวัติ ==
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรประยูรวงศ์ เกิดเมื่อปี [[พ.ศ. 2331]] เดิมชื่อ '''ดิศ''' เป็นบุตรของ[[เจ้าพระยาอรรคมหาเสนาบดีเสนา (บุนนาค)]] กับเจ้าคุณนวล ([[เจ้าคุณพระราชพันธุ์นวล]]) รับราชการเป็นมหาดเล็กใน[[รัชกาลที่ 1พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช]] รับพระราชทานตำแหน่งเป็น'''นายสุดจินดา หุ้มแพรมหาดเล็ก''' ได้รับการเลื่อนตำแหน่งตามลำดับ จนถึงรัชกาลที่ 4 จึงได้เลื่อนขึ้นเป็น '''สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรประยูรวงศ์''' คนทั่วไปนิยมเรียกว่า "สมเด็จเจ้าพระยาองค์ใหญ่" (เรียก[[สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาพิไชยญาติ (ทัต บุนนาค)]] น้องชายของท่านว่า "สมเด็จเจ้าพระยาองค์น้อย")
 
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรประยูรวงศ์ เป็น[[สมเด็จเจ้าพระยา]]องค์แรกของ[[กรุงรัตนโกสินทร์]] มีหน้าที่สำเร็จราชการแผ่นดิน ดูแลต่างพระเนตรพระกรรณทั่วทั้งพระราชอาณาจักร ใช้[[ตราสุริยมณฑลเทพบุตรชักรถ]] ซึ่งเป็นสัญลักษณ์แห่งตระกูลบุนนาค ท่านเป็นผู้สร้าง[[วัดประยุรวงศาวาสวรวิหาร]]
 
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ได้ถึงแก่พิราลัยในวันที่ [[26 เมษายน]] [[พ.ศ. 2398]]<ref>{{อ้างหนังสือ| ผู้แต่ง = สมมตอมรพันธุ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ| ชื่อหนังสือ = เรื่องตั้งเจ้าพระยาในกรุงรัตนโกสินทร์| URL = | จังหวัด = กรุงเทพฯ| พิมพ์ที่ = กรมศิลปากร| ปี = 2545| ISBN = 974-417-534-6| จำนวนหน้า = 404| หน้า = 53-55}}</ref> ขณะอายุ 67 ปี
 
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยุรวงศ์ได้ถึงแก่พิราลัยในวันที่ [[26 เมษายน]] [[พ.ศ. 2398]] ขณะอายุ 67 ปี
== บุตรธิดา ==
สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์มีบุตรธิดา 44 คน ดังนี้
===; ท่านผู้หญิงจันทร์ บรมมหาประยุรวงศ์===
ท่านผู้หญิงจันทร์เป็นธิดาพระยาพลเทพ (ทองอิน) มีบุตรธิดา ดังนี้
* คุณหญิง
* [[สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์]] (ช่วง บุนนาค)]]
* คุณหญิงหัด
* คุณหญิงเพ็ง
* คุณชายหุ่น
* เจ้าคุณตำหนักใหม่ (แข บุนนาค)
* เจ้าคุณหญิงปุก
* เจ้าคุณหญิงหรุ่น
* [[พระยามนตรีสุริยวงศ์]] (ชุ่ม บุนนาค)]]
 
===;หม่อมรอด===
หม่อมรอดเป็นหม่อมประทานจาก[[กรมหลวงเทพยวดี|สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าประไพวดี กรมหลวงเทพยวดี]]
* [[เจ้าพระยาทิพากรวงศ์]]มหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค)]]
* คุณชายพุก
 
===;หม่อมอินใหญ่===
หม่อมอินใหญ่เป็นหม่อมประทานจาก[[กรมหลวงเทพยวดี|สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าประไพวดี กรมหลวงเทพยวดี]]
* พระยาวงศภรณ์ภูษิต (เมฆ บุนนาค)
 
===;หม่อมปราง===
* พระยาราชานุวงศ์ราชินิกุล (โต บุนนาค)
 
===;หม่อมเกษ===
หม่อมเกษเป็นหม่อมพระราชทานจาก[[พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย]]
* ท้าวราชกิจวรภัตร (แพ บุนนาค)
* พระยาอภัยสงคราม (นกยูง บุนนาค)
* คุณชายเนตร
 
===;หม่อมทับทิม===
* พระยาศรีสรราชภักดี (วัน บุนนาค)
 
===;หม่อมพึ่ง===
หม่อมพึ่งเป็นธิดาเจ้าพระยาพลเทพ เป็นหม่อมพระราชทานจาก[[สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี]]
* [[เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)|เจ้าพระยาภานุวงศ์มหาโกษาธิบดี]] (ท้วม บุนนาค)
* คุณชายตุ้ย
 
===;หม่อมก้อนทอง===
* พระยาพรหมธิบาล (จร บุนนาค)
* คุณชายเจิม
* คุณชายจู
 
===;หม่อมสายบัว===
* พระรัตนาญัปติ (ตู้ บุนนาค)
 
===;หม่อมทับ===
* พระสัจจาภิรมย์ (เปาะ บุนนาค)
* คุณชายบุตร
 
===;หม่อมสุ่น===
* นายรักษ์ภูวนารถ (ยอด บุนนาค)
* คุณชายเป้า
 
===หม่อมคล้าย===
* พระยาอุไทยธรรม (จีน บุนนาค)
* คุณหญิงพูน
 
===;หม่อมหรุ่น===
* [[เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค)|เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์]] (เทศ บุนนาค)
* คุณชายเอี่ยม
 
===;หม่อมอิน===
* [[เจ้าพระยาภาสกรวงศ์]] (พร บุนนาค)
===หม่อมปาน===
 
===;หม่อมปาน===
หม่อมปานเป็นหม่อมประทานจาก[[สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแจ่ม กรมหลวงศรีสุนทรเทพ]]
* คุณหญิงเปี่ยม ภรรยาพระยาสุรเสนา (สวัสดิ์ ชูโต) ต้นสกุลสวัสดิ์-ชูโต
* ท่านผู้หญิงเผือก ภรรยาเจ้าพระยามหาศิริธรรม (น้อยใหญ่) ต้นสกุลโกมารกุล ณ นคร
 
===;หม่อมม่วง===
* คุณหญิงพลอย
 
===;หม่อมทรัพย์===
* คุณหญิงนวม
 
===;หม่อมถมยา===
* คุณหญิงปริก ภรรยา[[เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)|เจ้าพระยาภานุวงศ์มหาโกษาธิบดี]] (ท้วม บุนนาค)
===หม่อมแก้ว===
 
===;หม่อมแก้ว===
* คุณหญิงเกสร
* คุณชายแย้ม
 
===;หม่อมบัว===
* คุณหญิงเนิน
 
===;หม่อมแย้ม===
* คุณหญิงสายหยุด ภรรยา[[เจ้าพระยาภาณุวงศ์มหาโกษาธิบดี (ท้วม บุนนาค)|เจ้าพระยาภานุวงศ์มหาโกษาธิบดี]] (ท้วม บุนนาค)
===หม่อมพลับ===
 
หม่อมพลับเป็นหม่อมประทานจาก[[กรมหลวงเทพยวดี|สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าประไพวดี กรมหลวงเทพยวดี]]
===;หม่อมพลับ===
หม่อมพลับเป็นหม่อมประทานจาก[[กรมหลวงเทพยวดี|สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าประไพวดี กรมหลวงเทพยวดี]]
* คุณหญิงเม้า
 
===;หม่อมพุ่ม===
* คุณหญิงเลี่ยม
 
===;หม่อมกลั่น===
* คุณหญิงอิ่ม
 
== อ้างอิง ==
{{รายการอ้างอิง}}
 
* http://arcbs.bsru.ac.th/local/pdf/somdes.pdf {{ลิงก์เสีย}}
http://www.bunnag.in.th/history6-ditbunnag.html
 
{{รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม}}
 
{{เรียงลำดับ|บรมมหาประยุรประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค)}}
{{เกิดปี|2331}}{{ตายปี|2398}}
{{อายุขัย|2331|2398}}
[[หมวดหมู่:รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมไทย]]
[[หมวดหมู่:บรรดาศักดิ์ชั้นสมเด็จเจ้าพระยา|ประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค)]]
[[หมวดหมู่:สกุลบุนนาค]]
[[หมวดหมู่:วงศ์เฉกอะหมัด]]
[[หมวดหมู่:ชาวไทยเชื้อสายเปอร์เซีย]]