ผลต่างระหว่างรุ่นของ "เจ้าชายย็อนซัน"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
(r2.7.1) (โรบอต เพิ่ม: no:Yeonsangun av Joseon)
'''องค์ชายยอนซัน''' หรือ '''องค์ชายยอนซาน''' ({{เกาหลี|연산군|ฮันจา=燕山君|MC2000=Yeonsangun|MR=Yŏnsan'gun}} ค.ศ. 1476 - ค.ศ. 1506) เป็นกษัตริย์องค์ที่ 10 แห่งราชวงศ์โชซอน (ค.ศ. 1494 - ค.ศ. 1506) ทรงได้ชื่อว่าเป็นกษัตริย์เกาหลีที่อื้อฉาวที่สุด รัชสมัยของพระองค์มีแต่ความวุ่นวาย จนทรงถูกกระทำรัฐประหารยึดอำนาจในค.ศ. 1506 ทรงถูกถอดพระยศจากกษัตริย์ลงมาเป็นองค์ชายธรรมดา และไม่ได้รับพระนามที่พระสุสาน
 
องค์ชายยอนซันประสูติเมื่อค.ศ. 1476 เป็นพระโอรสของ[[พระเจ้าซองจงแห่งโชซอน|พระเจ้าซองจง]]กับพระมเหสีจากตระกูลยุน เรียกว่า ''วอนจา'' (원자, 元子) คือ พระโอรสองค์แรกที่ประสูติแต่พระมเหสี แต่พระราชมารดาทรงได้ชื่อว่ามีความหึงหวงอย่างมากและด้วยความกดดันจากพระพันปีอินซู พระอัยกาอัยยิกาของ''วอนจา''จึงปลดพระมเหสียุนจากตำแหน่งและเนรเทศออกนอกวังไปในค.ศ. 1479 และถูกสำเร็จโทษไปในค.ศ. 1482 ''วอนจา''จึงทรงอยู่ภายใต้การเลี้ยงดูของพระมเหสีองค์ใหม่ คือ พระมเหสีจองฮยอน (정현왕후, 貞顯王后) และในค.ศ. 1483 ''วอนจา''ก็ได้รับการสถาปนาเป็นองค์ชายรัชทายาท
 
เมื่อพระเจ้าซองจงสวรรคตในค.ศ. 1494 องค์ชายรัชทายาทจึงขึ้นครองราชย์เป็นกษัตริย์องค์ต่อไป ขุนนางที่มีอำนาจมาตั้งแต่รัชสมัยของพระเจ้าซองจงได้แก่ยุนพิลซัง (윤필상, 尹弼商) ลีกึกดน (이극돈, 李克墩) และยูจากวาง (유자광, 柳子光) ก็ยังคงมีอำนาจต่อ ขณะเดี๋ยวกันต้องต่อสู้กับการโจมตีของขุนนางฝ่ายซาริม (사림파, 士林派)
 
ในค.ศ. 1498 ขณะมีการจัดทำบันทึกประวัติศาสตร์รัชกาลพระเจ้าซองจงนั้น คิมอิลซุน (김일손, 金馹孫) ขุนนางฝ่ายซาริมคนหนึ่ง ได้อ้างอิงข้อความจากหนังสือเรื่อง ''ความเสียใจต่อพระองค์ผู้ทรงธรรม'' (조의제문, 弔義帝文) ของคิมจงจิก (김종직, 金宗直) ขุนนางสมัยพระเจ้าซองจงและอาจารย์ของตน มาเขียนในบันทึกประวัติศาสตร์ว่าการยึดอำนาจของ[[พระเจ้าเซโจ]]จาก[[องค์ชายโนซาน]] (노산군, 魯山君) นั้นไม่มีความชอบธรรม เป็นเหตุให้องค์ชายยอนซันถึงกับเปิดอ่านบันทึกประวัติศาสตร์ซึ่งเป็นสิ่งที่ต้องห้าม<ref>http://www.koreanhistoryproject.org/Ket/C10/E1002.htm</ref> ลีกึกดนและยูจากวางจึงทูลยุยงให้องค์ชายยอนซันทำการกวาดล้างขุนนางฝ่ายซาริมจากการกล่าวหาว่าพระเจ้าเซโจซึ่งเป็นพระปัยกีปัยกานั้นขาดความชอบธรรมในการครองราชย์ เรียกว่า '''การสังหารหมู่ปราชญ์ปีมูโอ''' (무오사화, 戊午士禍) ขุนนางและนักปราชญ์ฝ่ายซานิมจำนวนมากถูกประหารชีวิตและเนรเทศ ส่วนคนที่ตายไปแล้วเช่นคิมจงจิกนั้นก็ได้ถูกขุดศพขึ้นมาทำลาย
 
พระเจ้าซองจงมีรับสั่งให้ปิดเรื่องการสำเร็จโทษอดีตพระมเหสียุนเป็นความลับ แต่ในค.ศ. 1504 ลิมซาฮง (임사홍, 任士洪) และชินซูกึน (신수근, 愼守勤) ได้ทูลเรื่องนี้แก่องค์ชายยอนซัน ทำให้พิโรธมากและสั่งประหารชีวิตทุกคนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการให้ร้ายพระราชมารดาแม้เพียงเล็กน้อย เรียกว่า '''การสังหารหมู่ปราชญ์ปีคัปจา''' (갑자사화, 甲子士禍) ขุนนางผู้ใหญ่ในสมัยพระเจ้าซองจงเช่นยุนพิลซังล้วนถูกสำเร็จโทษทั้งหมด คนที่เสียชีวิตไปแล้วเช่นฮันมยองฮีก็ถูกขุดศพขึ้นมาทำลาย พระสนมของพระเจ้าซองจง คือ พระสนมควีอิน ตระกูลจอง (귀인 정씨, 貴人 鄭氏) และพระสนมควีอิน ตระกูลออม (귀인 엄씨, 貴人 嚴氏) ถูกสำเร็จโทษและนำพระศพไปทำลาย<ref>http://www.koreanhistoryproject.org/Ket/C10/E1003.htm</ref> รวมทั้งองค์ชายอันยาง (안양군, 安陽君) และองค์ชายพงอัน (봉안군, 鳳安君) พระอนุชาที่เป็นพระโอรสของพระสนมจอง ก็ถูกสำเร็จโทษและทำลายพระศพเช่นกัน องค์ชายยอนซันสถาปนาพระราชมารดาขึ้นใหม่เป็น พระมเหสีเจฮอน (제헌왕후, 齊獻王后) ทำให้พระหมื่นปีอินซู (인수대왕대비, 仁粹大王大妃) ไม่พอพระทัยเป็นอย่างยิ่ง เกิดการวิวาทกันจนองค์ชายยอนซันทำร้ายพระวรกายของพระหมื่นปีอินซูจนสิ้นพระชนม์
 
นับแต่นั้นมาราชสำนักก็เข้าสู่กลียุค ใครก็ตามที่ขัดพระทัยขององค์ชายยอนซัยแม้เพียงน้อยนิดล้วนถูกประหารชีวิต องค์ชายยอนซันทรงเลิกสนพระทัยกิจการบ้านเมืองและประพฤติตนแหลวแหลกใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ทรงให้นางโลมหรือคีแซงเข้ามาอยู่ในพระราชวังเพื่อหลับนอนและสรรหาหญิงงามจากทั่วอาณาจักร โดยเฉพาะนางโลมที่ชื่อว่า จางนกซู (장녹수, 張綠水) ซึ่งองค์ชายยอนซันแต่งตั้งให้เป็นพระสนม องค์ชายยอนซันทรงล่วงเกินภรรยาของขุนางทั้งหลาย รวมทั้งพระชายาซึงพยอง (승평부부인, 昇平府夫人) พระชายาขององค์ชายโวลซานพระปิตุลา จนพระชายาสังหารพระองค์เองต้องทำอัตวินิบาตกรรมเพื่อหนีความอัปยศ
 
ในค.ศ. 1506 กลุ่มขุนนางประกอบด้วย พัควอนจง (박원종, 朴元宗 เชษฐาของพระชายาซึงพยอง) ซองฮีอัน (성희안, 成希顔) ยูซุนจอง (유순정, 柳順汀) ฯลฯ กระทำการยึดอำนาจนำทัพเข้าบุกพระราชวังคยองบก ปลดองค์ชายยอนซันลงจากบัลลังก์ ลดพระยศให้เป็นองค์ชายธรรมดามีพระนามว่า '''องค์ชายยอนซัน''' แล้วเนรเทศไปเกาะคังฮวาพร้อมกับอดีตพระมเหสี คณะรัฐประหารจึงยกองค์ชายจินซอง (진성대군, 晉城大君) พระอนุชาต่างพระราชมารดาขององค์ชายยอนซัน พระโอรสของพระมเหสีจองฮยอน ขึ้นครองราชย์เป็น[[พระเจ้าจุงจง]] เรียกเหตุการณ์นี้ว่า '''รัฐประหารพระเจ้าจุงจง''' (중종반정, 中宗反正) ไม่นานนักองค์ชายยอนซันก็สิ้นพระชนม์
47

การแก้ไข