ผลต่างระหว่างรุ่นของ "ชาวยวน"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
{{ชื่ออื่น|ชาวไท-ล้านนา|ไทเหนือ ซึ่งอาศัยในเขตเต๋อหง มณฑลยูนนาน|ไทเหนือ}}
 
'''ไทยวน''' (อ่านว่า ''ไท-ยวน'') เป็น[[กลุ่มชาติพันธุ์]]ชาวไทกลุ่มหนึ่งที่ตั้งถิ่นฐานทางตอนเหนือของประเทศไทย ในอดีตคนล้านนามีหลายกลุ่มชาติพันธุ์แต่กลุ่มใหญ่ที่สุดคือ "ไทยวน" ซึ่งมีคำเรียกตนเองหลายอย่าง เช่น "ยวน โยน ไต หรือ ไท" และถึงแม้ในปัจจุบัน ชาวล้านนาจะกลายเป็นพลเมืองของประเทศไทยแล้วก็ตาม แต่ก็มักเรียกตนเองว่า "คนเมือง" ซึ่งเป็นคำเรียกที่เกิดขึ้นในภายหลังในยุคเก็บผักใส่ซ้าเก็บข้าใส่เมือง เพื่อฟื้นฟูประชากรในล้านนาหลังสงคราม โดยการกวาดต้อนกลุ่มคนจากที่ต่างๆเข้ามายังหัวเมืองของตน
 
ในปี [[พ.ศ. 2454]] "แดเนียล แม็คกิลวารี" ซึ่งทำงานเผยแพร[[คริสต์ศาสนา]]ในล้านนา เป็นเวลาเกือบห้าสิบปี (พ.ศ. 2410 - 2453) ได้เขียนหนังสือเรื่อง "กึ่งศตวรรษในหมู่ชาวสยามและชาวลาว" เรียกคนในล้านนาว่า "คนลาว" เรียกตั๋วเมืองว่าเป็น "ภาษาลาว" และเรียกดินแดนแห่งนี้ว่า "ลาว" ในงานเรื่อง "ชนชาติไท" ตีพิมพ์ในปี พ.ศ. 2466 "วิลเลียม คลิฟตัน ด็อดด์" มิชชันนารีชาวอเมริกัน ซึ่งทำงานที่เชียงรายนานถึง 32 ปี (พ.ศ. 2429 - 2461) กล่าวถึงคนเขตภาคเหนือตอนบนของไทยว่าเป็น "คนยวน" มิใช่คนลาวดังที่หลายฝ่ายเข้าใจ แต่ความน่าสนใจของแม็คกิลวารี และ ด็อดด์ อยู่ที่ว่าคนทั้งสองได้ทำงานในล้านนาเป็นเวลานานมาก จึงน่าจะมีความรู้ความเข้าใจในท้องถิ่นอย่างมาก แต่คนทั้งสองก็มิได้แตกต่างจากชาวจ่างขาติต่างชาติคนอื่น ที่เข้ามาเยือนภาคเหนือเหมือนกัน แต่อยุ๋ไม่นานอยู่ไม่นาน นั่นคือไม่พูดถึงการเมืองท้องถิ่น และมองคนในภาคเหนือในมุมมองที่แทบไม่แตกต่าง จากมุมมองของชาวสยามทั่วไป
 
โดยในอดีตชาวไทย มักจะเข้าใจว่าชาวล้านนามีภาษา และวัฒนธรรมใกล้เคียงกับ[[ชาวลาว]] จึงมีทัศนะว่าชาวล้านนาเป็นคนลาว ดังนั้นการปกครองแบบมณฑลเทศาภิบาลในสมัย[[รัชกาลที่ 5]] จึงจัดให้หัวเมืองล้านนาอยู่ใน "มณฑลพายัพ หรือลาวเฉียง และมณฑลมหาราษฎร์" จนเมื่อมีการรวมอำนาจเข้าสู่ส่วนกลางแล้ว ชาวไทยจึงได้หล่อหลอมให้ชาวล้านนาเป็น[[ชาวไทย]] โดยใช้ระบบการศึกษาเข้าช่วยสร้างสามัญสำนึกเป็นคนไทยได้อย่างรวดเร็ว
 
ส่วนทางฝรั่งอธิบายว่าเป็นพวก[[ล้านนา]] ซึ่งระบุเมือง[[เชียงราย]] [[เชียงของ]] [[เชียงแสน]]รวมความว่าแคว้นโยนกโบราณซึ่งกลายมาเป็นลานนาล้านนาในภายหลัง แบ่งกันอีกอย่างหนึ่งว่าพวกอยู่ฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงเป็น ลาวล้านช้าง ส่วนฝั่งขวาคือ ไทล้านนา นอกจากนี้ยังแบ่งอีกว่า ลาวพุงขาว ลาวพุงดำ พวกล้านช้างเป็น ลาวพุงขาว เพราะพวกนี้แม่นิยมสักตามตัว ก็สักแต่ขาตัวตัว ไม่สักที่พุง แต่ไทล้านนา ได้ความว่าชอบสักที่พุง จึงเรียกว่า ลาวพุงดำ
 
== ดูเพิ่ม ==
* [[คำเมืองหรือกำเมือง]] ภาษาที่ชาวล้านนาใช้สื่อสารกัน
* [[ราชวงศ์เม็งรายหรือมังราย]] ปฐมบรมราชวงศ์แห่งอาณาจักรล้านนา
* [[อาณาจักรล้านนา]] อาณาจักรของชาวล้านนา
 
571

การแก้ไข