ผลต่างระหว่างรุ่นของ "รัฐสุลต่านรูม"

ไม่มีคำอธิบายอย่างย่อ
'''รัฐสุลต่านรูม''' ({{lang-en|Sultanate of Rûm}}, {{lang-ar|سلاجقة الروم}}) เป็น[[รัฐสุลต่าน]][[เซลจุคตุรกี]]<ref>[http://books.google.de/books?q=seljuk+turks&lr=&sa=N&start=0 "Seljuq Turks" in various scholastic sources]</ref> ที่ปกครองอาณาบริเวณส่วนใหญ่ของ[[อานาโตเลีย]]ระหว่างปี [[ค.ศ. 1077]] จนถึงปี [[ค.ศ. 1307]] โดยมี[[เมืองหลวง]]อยู่ที่[[อิซนิค]]และต่อมา[[คอนยา]] เนื่องจากอาณาจักรสุลต่านเป็นอาณาจักรที่มีการเคลื่อนย้ายอยู่เสมอฉะนั้นเมืองอื่นเช่น[[เคย์เซรี]]และ[[ซิวาส]]ต่างก็ได้เป็น[[เมืองหลวง]]อยู่ระยะหนึ่ง ในสมัยที่รุ่งเรืองที่สุดอาณาจักรสุลต่านแห่งรัมมีอาณาบริเวณครอบคลุมกลาง[[ตุรกี]]ตั้งแต่เมืองท่า[[อันทาลยา]]-[[อลันยา]]บนฝั่ง[[ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน]]ไปจนถึง[[ไซนอพ (ตุรกี)|ไซนอพ]]บนฝั่ง[[ทะเลดำ]] ทางตะวันออกอาณาจักรสุลต่านก็ผนวกรัฐต่างๆ ของตุรกีไปจนถึง[[ทะเลสาบวาน]] ทางด้านตะวันตกสุดก็มีอาณาบริเวณไปจรดบริเวณ[[เดนิซลิ]]และบริเวณ[[ทะเลอีเจียน]]
 
คำว่า “Rûm” [[ภาษาอาหรับ|อาหรับ]]ที่ใช้เรียก[[จักรวรรดิโรมัน|โรมัน]] เซลจุคเรียกอาณาจักรของตนเองว่า “รูม” เพราะกองทัพมุสลิมต่างๆ ถือว่าบริเวณนี้เคยเป็นดินแดนที่ถือว่าเป็นดินแดน “โรมัน” มาแต่โบราณหรือของ[[จักรวรรดิไบแซนไทน์|จักรวรรดิโรมันตะวันออก]]<ref>Alexander Kazhdan, “Rūm” ''The Oxford Dictionary of Byzantium'' (Oxford University Press, 1991), vol. 3, p. 1816.</ref> นักประวัติศาสตร์ตุรกีสมัยปัจจุบันเรียกอาณาจักรนี้ว่า “รัฐสุลต่านอานาโตเลีย” (“Anadolu Selçukluları”) หรือเมื่อไม่นานมานี้ก็เรียกว่า “เซลจุคแห่งตุรกี” (“Türkiye Selçukluları”) หรือบางครั้งก็มีบ้างที่เรียกว่า “รัฐสุลต่านคอนยา” หรือ “รัฐสุลต่านไอโคเนียม” ในบันทึกที่เขียนในตะวันตก ส่วนใน[[ประเทศไทย]]ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เรียกอาณาจักรนี้ว่า หรุ่ม หรือ หรุ่มโต้ระกี่<ref>สุจิตต์ วงษ์เทศ. ''กรุงเทพฯ มาจากไหน?.'' กรุงเทพฯ:มติชน, 2548. หน้า 194</ref> ตามที่ปรากฏในโคลงภาพคนต่างภาษาช่วงรัชสมัยของ[[พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว]]<ref>สุจิตต์ วงษ์เทศ. ''กรุงเทพฯ มาจากไหน?.'' กรุงเทพฯ:มติชน, 2548. หน้า 192</ref>
 
รัฐสุลต่านรูมมีความรุ่งเรืองที่สุดในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึงต้น คริสต์ศตวรรษที่ 13 เมื่อยึดเมืองท่าสำคัญบนฝั่ง[[ทะเลเมดิเตอร์เรเนียน]]และบนฝั่ง[[ทะเลดำ]]จาก[[จักรวรรดิไบแซนไทน์]]ได้ ภายในอานาโตเลียเซลจุคก็ทำการค้าขายโดยใช้ระบบ[[สถานีคาราวาน]] (caravanserai) โดยการตั้งที่พักผู้ขนย้ายสินค้าเป็นระยะๆ ที่เป็นการช่วยให้ความสะดวกแก่การขนย้ายสินค้าจาก[[อิหร่าน]]และ[[เอเชียกลาง]]ไปยังเมืองท่าต่างๆ รัฐสุลต่านรูมมีความสัมพันธ์ทางการค้าที่แน่นหนากับ[[สาธารณรัฐเจนัว]]ก็ก่อตั้งขึ้นในสมัยนี้ ความมั่งคั่งที่เพิ่มขึ้นทำให้เซลจุคสามารถผนวกรัฐต่างๆ ในตุรกีที่ก่อตั้งขึ้นทางตะวันออกได้หลังจาก[[ยุทธการมันซิเคิร์ต]] (Battle of Manzikert) ที่รวมทั้งดินแดนของ[[ดานิชเมนด์ส]] (Danishmends), [[เมงกือเซ็ค]] (Mengücek), [[ซัลตุคลุ]] (Saltuklu) และ [[อาร์ตูคลุ]] (Artuklu) สุลต่านเซลจุคสามารถต่อต้าน[[นักรบครูเสด]] แต่ในปี ค.ศ. 1243 ก็มาเพลี่ยงพล้ำต่อ[[จักรวรรดิมองโกล]]ที่เข้ามารุกราน ในที่สุดเซลจุคก็กลายเป็นเมืองขึ้นของมองโกล และแม้ว่าชนชั้นบริหารจะพยายามรักษาความเป็นรัฐสุลต่านไว้แต่ในที่สุดอำนาจของอาณาจักรสุลต่านก็เสื่อมโทรมลงในราวครึ่งหลังของคริสต์ศตวรรษที่ 13 และสลายตัวไปในสิบปีแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 14