เปิดเมนูหลัก

การเปลี่ยนแปลง

ไม่มีการเปลี่ยนแปลงขนาด, 9 ปีที่แล้ว
โรบอต แก้ไข: az:İran dilləri; ปรับแต่งให้อ่านง่าย
[[ไฟล์:Moderniranianlanguagesmap.jpg|thumb|325px|การแพร่กระจายทางภูมิศาสตร์ของผุ้พูดภาษากลุ่มอิหร่าน: ภาษาเปอร์เซีย (เขียว) ภาษาพาซตู (ม่วง) และภาษาเคิร์ด(ฟ้า), ภาษาลูริส (magenta), ภาษาบาโลชิ (เหลือง)และกลุ่มอื่นๆที่เล็กกว่า]]
 
'''ภาษากลุ่มอิหร่าน'''เป็นสาขาย่อยของ[[ภาษากลุ่มอินโด-อิหร่าน]]ที่อยู่ใน[[ตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน]] [[ภาษาอเวสตะ]]ถือเป็นภาษาที่เก่าที่สุดของกลุ่มนี้ที่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ภาษากลุ่มนี้มีผู้พูดเป็นภาษาแม่ราว 150 - 200 ล้านคน ภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุดคือ[[ภาษาเปอร์เซีย]] (ประมาณ 70 ล้านคน) [[ภาษาพาซตู]] (ประมาณ 40 ล้านคน) [[ภาษาเคิร์ด]] (35 ล้านคน) และ[[ภาษาบาโลชิ]] (ประมาณ 7 ล้านคน)
ยุคกลางในอิหร่านเริ่มต้นตั้งแต่ พ.ศ. 143 - 1443 ภาษาในยุคนี้แบ่งเป็นกลุ่มตะวันตกและกลุ่มตะวันออกเช่นกัน เริ่มใช้ตัวเขียนที่มาจาก[[อักษรอราเมอิก]] [[ภาษาเปอร์เซียกลาง]]เป็นภาษาราชการของ[[จักรวรรดิซัสซาเนียน]] เริ่มใช้ตั้งแต่ พ.ศ. 843 - 1543 [[ภาษาเปอร์เซียกลาง]]และ[[ภาษาพาร์เทีย]]เป็นภาษาในยุคมานิเชียนด้วย ซึ่งมีข้อความหลงเหลือในภาษานอกกลุ่มนี้เป็นจำนวนมากตั้งแต่[[ภาษาละติน]]ถึง[[ภาษาจีน]]
 
=== ภาษากลุ่มอิหร่านยุคใหม่ ===
หลังจากที่[[จักรวรรดิเปอร์เซีย]]หันไปนับถือ[[ศาสนาอิสลาม]] สำเนียงเก่าเช่นภาษาเปอร์เซียกลางถูกแทนที่ด้วยสำเนียงใหม่ เช่นสำเนียงดารีที่เป็นภาษาราชการ คำว่าดารีมาจาก darbar หมายถึงศาลหลวง ใช้เขียนบทกวีและวรรณคดีอย่างแพร่หลาย ราชวงศ์ซัฟฟาริดเป็นราชวงศ์ที่มีบทบาทในการพัฒนาภาษาใหม่ตั้งแต่ พ.ศ. 1418 สำเนียงดารีเชื่อกันว่ามีอิทธิพลต่อสำเนียงทางตะวันออกของอิหร่านมาก ในขณะที่สำเนียงปะห์ลาวีที่เป็นสำเนียงมาตรฐานเดิมมีพื้นฐานมาจากสำเนียงทางตะวันตก สำเนียงใหม่ๆเหล่านี้เป็นต้นกำเนิดของสำเนียงมาตรฐานของ[[ภาษาเปอร์เซีย]]ในปัจจุบัน
 
 
== การจัดจำแนก ==
[[Fileไฟล์:IndoEuropeanTree.svg|thumb|400px|แผนผังการจัดจำแนกในตระกูลภาษาอินโด-ยุโรเปียน]]
ภาษากลุ่มอิหร่านแบ่งเป็น 2 กลุ่มคือ[[ภาษากลุ่มอิหร่านตะวันออก]]และ[[ภาษากลุ่มอิหร่านตะวันตก]] มีทั้งหมดราว 84 ภาษา ภาษาที่มีผู้ใช้มากในปัจจุบันคือภาษาเคิร์ด ภาษาเปอร์เซีย และภาษาบาโลชิในกลุ่มตะวันตก และภาษาพาซตูในกลุ่มตะวันออก ในปัจจุบันมีการประดิษบ์ภาษากลุ่มอิหร่านขึ้นมาคือ[[ภาษาบาราเรย]]เป็นภาษาในนิยายและใกล้เคียงกับสำเนียงลูรี แต่ก็มีลักษณะของสำเนียงเกอร์มันซาฮานรวมอยู่ด้วย
 
== ดูเพิ่ม ==
* {{cite book|title=Compendium Linguarum Iranicarum|last=Schmitt|first=Rüdiger (ed.)|publisher=Reichert|location=Wiesbaden|year=1989|isbn=3-88226-413-6}}
* {{cite encyclopedia|title=Iranian languages|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=7|year=1996|pages=238-245|publisher=Mazda|location=Costa Mesa|last=Sims-Williams|first=Nicholas}}
* {{cite encyclopedia|title=Iran|year=1996|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=7|location=Costa Mesa|publisher=Mazda|last=Yarshater|first=Ehsan (ed.)|url=http://www.iranica.com/newsite/articles/v13f2/v13f2024.html}}
* {{cite encyclopedia|title=Peoples of Iran|year=1996|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=7|location=Costa Mesa|publisher=Mazda|last=Frye|first=Richard N.|url=http://www.iranica.com/newsite/articles/v13f3/v13f3004a.html}}
* {{cite encyclopedia|title=Cases in Iranian languages and dialects|year=1995|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=5|location=Costa Mesa|publisher=Mazda|last=Windfuhr|first=Gernot L.|url=http://www.iranica.com/newsite/articles/v5f1/v5f1a008.html|pp=25-37}}
* {{cite encyclopedia|title=Dari|last=Lazard|first=Gilbert|year=1996|encyclopedia=Encyclopedia Iranica|volume=7|location=Costa Mesa|publisher=Mazda|url=http://www.iranica.com/newsite/articles/v7f1/v7f131.html}}
* {{cite journal|title=The Ancient language of Azarbaijan|last=Henning|first=Walter B.|url=http://www.azargoshnasp.net/languages/Azari/henningazari/henningazari.htm|journal=Transactions of the Philological Society|year=1954|doi=10.1111/j.1467-968X.1954.tb00282.x|volume=53|pages=157}}
* {{cite web|last=Rezakhani|first=Khodadad|title=The Iranian Language Family|year=2001|url=http://www.iranologie.com/history/ilf.html}}
* {{cite encyclopedia|title=Iran, vi. Iranian languages and scripts|first=Prods Oktor|last=SKJÆRVØ|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|year=2006|volume=13|ref=CITEREFSkjaervo2006}}
 
== แหล่งข้อมูลอื่น ==
* [http://www.erani.tk erani.tk] Lists of many similarities between some Iranian languages, in English and Turkish
* [http://www.iranianlinguistics.org Society for Iranian Linguistics]
* [http://www.iranian-efl-journal.com] Iranian EFL Journal
* [http://www.persianlanguage.ir/ Persian Language] (Persian)
 
[[หมวดหมู่:ภาษากลุ่มอินโด-อิเรเนียน]]
[[arz:لغات ايرانيه]]
[[ast:Llingües irániques]]
[[az:İran qrupudilləri]]
[[bg:Ирански езици]]
[[bn:ইরানীয় ভাষাসমূহ]]
112,691

การแก้ไข