เปิดเมนูหลัก

พระอัคนี หรือ พระอัคคี หรือ พระเพลิง (สันสกฤต: อคฺนิ, อัคนิ अग्नि) เป็นเทพในศาสนาฮินดู โดยเป็นเทพแห่งไฟ และเป็นเทพโลกบาลประจำทิศตะวันออกเฉียงใต้ (อาคเนย์) พระอัคนีมี ๓ พระรูปทรงได้แก่ อัคนี วิทยุต (สายฟ้า) และดวงอาทิตย์

พระอัคนี
เทพเจ้าแห่งไฟและการบูชายัญ ผู้เป็นสื่อกลางระหว่างมนุษย์กับเทพ
Agni 18th century miniature.jpg
พระอัคนี ในคติอินเดีย ทรงดาบ,พัด ทรงแกะเป็นพาหนะ
ชื่อในอักษรเทวนาครีअग्नि
ส่วนเกี่ยวข้องเทพโลกบาล เทพคณะปัญจภูตะ และเทพคณะวสุ
วิมานอัคนิโลก
อาวุธขวาน,หอกอัคนี,ศรอาคเนยาสตร์,คันธนูคาณฑีวะ,คบไฟ,ถ้วยน้ำมัน,ไม้เท้า,ดาบ,ดอกบัว,พัด,คัมภีร์,จักร,ช้อนตักน้ำมัน,ธง,คทา,ลูกประคำ ฯลฯ
พาหนะแกะ,แพะ,แรด,ระมาด,ราชรถอัคนีสีทองเทียมม้าอัคนีสีแดง
ข้อมูลส่วนบุคคล
คู่ครองพระนางสวาหา
บุตร - ธิดาพระปาวกะ,พระปวมาน,พระศุจิ,นีละ (วานรในรามายณะ),นิลนนท์ (วานรในรามเกียรติ์)
บิดา-มารดา

ตามตำนานเล่าว่า พระอัคนี เป็นบุตรของพระกัศยปเทพบิดร กับพระแม่อทิติ แต่จากตามที่ค้นพบหลักฐานเก่าที่สุดคือในสมัยพระเวท มีคัมภีร์กล่าวว่า พระอัคนีเป็นบุตรของพระภูเทวี มีพระบิดาชื่อว่า พระทยาอุส ซึ่งเป็นผู้ครองชั้นฟ้าเก่าที่สุดของศาสนาพราหมณ์ ในวิษณุปุราณะ กล่าวว่า พระอัคนีเป็นบุตรของพระพรหม บางทีก็ว่าเป็นองค์เดียวกับพระพฤหัสบดี ในยุคพระเวทได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในสามเทพสูงสุด อันได้แก่ พระอัคนี เทพแห่งไฟ พระอินทร์ เทพแห่งสายฟ้า และพระอาทิตย์ เทพแห่งแสงสว่าง นอกจากนี้ พระอัคนี ยังเป็นผู้สื่อสารระหว่างเทพกับมนุษย์ โดยนำเครื่องบูชายัญและคำขอไปยังเทพ ผ่านการเผาไหม้ของไฟ และนำสารจากเทพมาสู่มนุษย์ ในมหาภารตะ พระอัคนีได้อวตารเป็นธฤษฏัทยุมนะ ประธานเสนาบดีแห่งกองทัพปาณฑพ ในสงครามทุ่งกุรุเกษตร

เมื่อเทียบกับความเชื่อทางตะวันตกแล้ว พระอัคนีเทียบได้กับ โพรมีเทียส ตามเทพปกรณัมกรีก

ลักษณะของพระอัคนีแก้ไข

 
พระอัคนี 3 เศียร ทรงหอกเป็นอาวุธ

ในคติไทย พระอัคนี เป็นเทพบุรุษกายสีแดง มี ๒ กร ทรงหอกเป็นอาวุธ สวมมงกุฎน้ำเต้ายอดเพลิง ทรงระมาดหรือแรดเป็นพาหนะ ในคติฮินดู พระอัคนีมีกายสีแดงเพลิง รูปร่างกำยำ ไว้หนวดเครา ผมยาว นัยน์ตาสีแดง สวมสร้อยประคำและพวงมาลัยผลไม้ คล้องสังวาลย์ ทรงเครื่องประดับด้วยทอง สวมอาภรณ์สีแดงและสีม่วง มี ๒ กรบ้าง ๔ กรบ้าง ๗ กรบ้าง,มี ๑ เศียรบ้าง ๒ เศียรบ้าง ๓ เศียรบ้าง มี ๒ พระบาทบ้าง ๓ พระบาทบ้าง ในแต่ล่ะพระเศียรของพระองค์ทรงมี ๗ พระชิวหาซึ่งลุกเป็นไฟซึ่งพระองค์ทรงใช้เลียเนย (ขีระ) ที่นำมาถวายให้ พระอัคนีมีพาหนะเป็นแกะตัวผู้ หรือ แพะ[1] หรือราชรถอัคนีสีทองที่ลากเทียมโดยม้าอัคนีสีแดง อาวุธของพระองค์คือ ขวาน คบไฟ สายลูกประคำ หอกอัคนี ดาบ พัด ดอกบัว ฯลฯ[2] พระอัคนี ยังมีนามอื่นๆอีก อาทิ เช่น พระเพลิง,พระอนละ,พระวาหนิ,พระอภิมาณี,พระวีติโหตระ,พระชิวลนะ,พระธูมรเกตุ,พระสวาหาปรียะ,พระชวาละ,พระมหาชวาละ,พระตาปะ,พระเตชะ,พระเมษวาหนะ,พระสัปตพาหุ ฯลฯ

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข

  1. "ประเพณีขึ้นเขาพนมรุ้ง". baanjomyut.com. สืบค้นเมื่อ 10 June 2014.
  2. The Book of Hindu Imagery: Gods, Manifestations and Their Meaning By Eva Rudy Jansen p. 64