เปิดเมนูหลัก

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร

พระพุทธรูปประจำพระชนมวาร เป็นพระพุทธรูปที่พระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์มีพระราชศรัทธาสร้างขึ้นประจำพระองค์หรือสร้างถวายพระบรมราชบุพการี ในวาระโอกาสสำคัญต่างๆ อาทิ การเฉลิมพระชนมพรรษา การฉลองพระประสูติการ ฯลฯ โดยพระพุทธรูปประจำพระชนมวารส่วนใหญ่ มักจะเป็นพระพุทธรูปประจำวันพระราชสมภพหรือวันประสูติของพระมหากษัตริย์หรือพระบรมวงศานุวงศ์พระองค์นั้นๆ ดังนี้

  • วันอาทิตย์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางถวายเนตร
  • วันจันทร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางห้ามญาติ หรือ ปางห้ามสมุทร
  • วันอังคาร พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางไสยาสน์ หรือตามพระราชนิยมพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นปางห้ามพระแก่นจันทน์
  • วันพุธ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางอุ้มบาตร
  • วันพฤหัสบดี พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางสมาธิ หรือ ปางตรัสรู้
  • วันศุกร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางรำพึง
  • วันเสาร์ พระพุทธรูปประจำวันคือ พระปางนาคปรก

การสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารในสมันรัตนโกสินทร์ เริ่มมีมาตั้งแต่รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวารถวายพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ผู้ทรงเป็นพระอัยกา และพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ผู้ทรงเป็นพระบรมชนกนาถ

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระมหากษัตริย์แก้ไข

รัชกาล พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
1   พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
(รัชกาลที่ 1)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
2   พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
(รัชกาลที่ 2)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
3   พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระมหาเจษฎาราชเจ้า)
(รัชกาลที่ 3)
ปางห้ามสมุทร พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
4   พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาลที่ 4)
ปางสมาธิ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
5   พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระปิยมหาราช)
(รัชกาลที่ 5)
ปางห้ามพระแก่นจันทร์ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
6   พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว
(พระมหาธีรราชเจ้า)
(รัชกาลที่ 6)
ปางนาคปรก พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
7   พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว
(รัชกาลที่ 7)
ปางอุ้มบาตร พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

สร้างโดยพระองค์เอง
8   พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล
(พระอัฐมรามาธิบดินทร)
(รัชกาลที่ 8)
ปางถวายเนตร พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
(สมเด็จพระภัทรมหาราช)
(รัชกาลที่ 9)
ปางห้ามญาติ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

สร้างโดยพระองค์เอง
พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง


พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมราชินี(นาถ) พระบรมราชเทวี พระวรราชเทวีแก้ไข

รัชกาล พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
1   สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 4 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
2   สมเด็จพระศรีสุริเยนทราบรมราชินี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 4
4   สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี ปางมารวิชัย รัชกาลที่ 5 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
5   สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ปางรำพึง
  สมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ปางอุ้มบาตร
6   พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี ปางนาคปรก รัชกาลที่ 6 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง
7   สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี พระบรมราชินี ปางห้ามพระแก่นจันทร์ รัชกาลที่ 7 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
9   สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ปางรำพึง รัชกาลที่ 9 หอพระสุราลัยพิมาน พระบรมมหาราชวัง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระราชวงศ์แก้ไข

พระพุทธรูป พระนาม ปางพระพุทธรูป ผู้สร้าง ที่ประดิษฐาน
  สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร ปางสมาธิ สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจันทรมณฑล โสภณภควดี กรมหลวงวิสุทธิกระษัตริย์ ปางห้ามสมุทร รัชกาลที่ 5 วัดเทพศิรินทราวาสราชวรวิหาร
  สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าวิจิตรจิรประภา อดุลยาดิเรกรัตน ขัตติยราชกุมารี ปางอุ้มบาตร สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
  สมเด็จพระราชปิตุจฉา เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร ปางสมาธิ สมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา พระบรมราชเทวี อนุสรณ์สถานรังษีวัฒนา สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
  สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ปางรำพึง รัชกาลที่ 9 หอพระ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง
  สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ปางถวายเนตร รัชกาลที่ 9
  สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ปางไสยาสน์ พระองค์เอง
  สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ปางถวายเนตร พระองค์เอง

พระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระสังฆราชแก้ไข

บรรณานุกรมแก้ไข