เปิดเมนูหลัก

รายพระนามและชื่ออธิบดีศาลฎีกาและประธานศาลฎีกา

(เปลี่ยนทางจาก ประธานศาลฎีกา)

ประธานศาลฎีกาเป็นประมุขฝ่ายตุลาการในทางนิตินัยมีศักดิ์ศรีเทียบเท่านายกรัฐมนตรี และประธานรัฐสภา ตำแหน่งทั้งสามมีฐานะเป็นผู้บังคับบัญชาผู้มีอำนาจสั่งบรรจุและแต่งตั้ง

ประธานศาลฎีกา
Flag of the President of the Supreme Court of Thailand.svg
ธงประธานศาลฎีกา
SupremeCourt logo.JPG
ตราศาลฎีกา
ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน
ชีพ จุลมนต์

ตั้งแต่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2560
ผู้แต่งตั้งพระมหากษัตริย์ไทย
ผู้ประเดิมตำแหน่งพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร
สถาปนาพ.ศ. 2428

ประวัติแก้ไข

ปีพุทธศักราช 2475 ประเทศไทยเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ราชการศาลยุติธรรมได้รับการปรับปรุงให้เหมาะสมแก่กาลสมัยและก้าวหน้ายิ่ง ๆ ขึ้น ในเบื้องแรกได้มีบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญแยกการศาลทางตุลาการออกเป็นสัดส่วนจากการบริหาร ได้ประกาศใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2477 ปรับปรุงศาลตามพระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2451 และประกาศจัดระเบียบราชการกระทรวงยุติธรรม ลงวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2455 โดยแบ่งศาลออกเป็น 3 ชั้น คือ ศาลชั้นต้น ศาลอุทธรณ์ และศาลฎีกา (ศาลสูงสุด) มีอธิบดีศาลฎีการับผิดชอบในงานของศาลฎีกา และต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2482 ได้มีพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมพระธรรมนูญศาลยุติธรรม พุทธศักราช 2482 เปลี่ยนชื่ออธิบดีศาลฎีกาเป็นประธานศาลฎีกา

ตำแหน่งอธิบดีศาลฎีกาหรือตำแหน่งประธานศาลฎีกานี้ ไม่ใช่เป็นตำแหน่งแต่หัวหน้าส่วนราชการในศาลฎีกาเท่านั้น ยังเป็นประธานในราชการฝ่ายตุลาการและเป็นอิสระจากเสนาบดีหรือรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม มีอำนาจวางระเบียบราชการฝ่ายตุลาการของศาลทั้งหลาย เพื่อให้กิจการของศาลดำเนินไปโดยเรียบร้อยและเป็นระเบียบเดียวกัน ภายใต้เงื่อนไขตามที่กฎหมายบัญญัติ และมีเสียงอันสำคัญในการแต่งตั้งโยกย้ายและเลื่อนตำแหน่งผู้พิพากษาทั้งกระทรวงด้วย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ได้ทรงเรียกตำแหน่งนี้ว่า "ประมุขตุลาการ" ในสมัยที่เจ้าพระยามหิธร (ลออ ไกรฤกษ์) เป็นอธิบดีศาลฎีกานั้น หนังสือพิมพ์บางกอกไทม์ ซึ่งเป็นหนังสือพิมพ์ของชาวอังกฤษเรียกตำแหน่งนี้ว่า "Lord Chief Justice" ซึ่งแปลว่า ประมุขตุลาการ*

นับจากอดีตถือได้ว่า ประธานศาลฎีกา มีบทบาทอย่างสำคัญต่ออำนาจตุลาการของประเทศ เนื่องจากประธานศาลฎีกามีฐานะเป็นประมุขของฝ่ายตุลาการที่มีหน้าที่ในการคานและดุลกับอำนาจบริหารและอำนาจนิติบัญญัติ และนับจากวันที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2543 เป็นต้นมา บทบาทของประธานศาลฎีกามีความโดดเด่นและชัดเจนยิ่งขึ้น จากการที่รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยมาตรา 275 ได้บัญญัติให้ศาลยุติธรรมมีหน่วยธุรการที่เป็นอิสระ บทบาทเบื้องต้นของประธานศาลฎีกาที่ชัดเจน ได้แก่ การรักษาตามพระราชบัญญัติสำคัญรวม 3 ฉบับ คือ พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543 พระราชบัญญัติให้ใช้พระธรรมนูญศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543 และพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พ.ศ. 2543

รายนามและรายพระนามแก้ไข

ต่อไปนี้เป็น รายพระนามและรายนามของอธิบดีและประธานศาลฎีกา

ลำดับ รูป รายนาม ดำรงตำแหน่ง
1   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงพิชิตปรีชากร พ.ศ. 2428
2   พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนศิริธัชสังกาศ พ.ศ. 2432
3   สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ พ.ศ. 2455 - 31 ส.ค. 2461
4   พระมหาเสวกโท พระยาจักรปาณีศรีศิลวิสุทธิ์ (ลออ ไกรฤกษ์) 31 ส.ค. 2461 - 11 ธ.ค. 2462
5   มหาอำมาตย์โท พระยากฤติกานุกรณ์กิจ (ดั่น บุนนาค) 11 ธ.ค. 2462 - 6 พ.ค. 2469
6   มหาอำมาตย์โท พระยาจินดาภิรมย์ราชสภาบดี (จิตร ณ สงขลา) 6 พ.ค. 2469 - 15 ธ.ค. 2471
7   มหาอำมาตย์โท พระยาเทพวิทุรพหุลศรุตบดี (บุญช่วย วณิกกุล) 15 ธ.ค. 2471 - พ.ศ. 2476
8   พระยาศรีสังกร (ตาด จารุรัตน์) 1 ม.ค. 2476 - 1 เม.ย. 2477
9   พระยาวิกรมรัตนสุภาษ (ชม ศุขะวณิช) 1 เม.ย. 2477 - ธ.ค. 2483
10   พระยาลัดพลีธรรมประคัลภ์ (วงษ์ ลัดพลี) 17 ม.ค. 2484 - พ.ศ. 2495
11   พระมนูเวทย์วิมลนาท (มนูเวทน์ สุมาวงศ์) 28 ส.ค. 2496 - 4 มิ.ย. 2501
12   พระยาธรรมบัณฑิตสิทธิศฤงคาร (บุญจ๋วน บุญยะปานะ) 15 ก.ค. 2501 - 11 พ.ย. 2501
13   หลวงจำรูญเนติศาสตร์ (จำรูญ โปษยานนท์) 1 เม.ย. 2502 - 1 ต.ค. 2505
14   ประวัติ ปัตตพงศ์ 15 ต.ค. 2504 - 1 ต.ค. 2506
15   ศาสตราจารย์สัญญา ธรรมศักดิ์ 1 ต.ค. 2506 - 1 ต.ค. 2510
16   ประกอบ หุตะสิงห์ 1 ต.ค. 2510 - 1 ต.ค. 2515
17   ทองคำ จารุเหติ 15 ต.ค. 2515 - 15 มี.ค. 2516
18   จินดา บุณยอาคม 1 เม.ย. 2516 - 1 ต.ค. 2517
19   สุธรรม ภัทราคม 1 ต.ค. 2517 - 1 ต.ค. 2520
20   วิกรม เมาลานนท์ 1 ต.ค. 2520 - 1 ต.ค. 2521
21   ประพจน์ ถิระวัฒน์ 1 ต.ค. 2521 - 30 ก.ย. 2523
22   บัญญัติ สุชีวะ 1 ต.ค. 2523 - 30 ก.ย. 2527
23   ภิญโญ ธีรนิติ 1 ต.ค. 2527 - 30 ก.ย. 2530
24   จำรัส เขมะจารุ 1 ต.ค. 2530 - 30 ก.ย. 2532
25   อำนัคฆ์ คล้ายสังข์ 1 ต.ค. 2532 - 30 ก.ย. 2533
26   ศาสตราจารย์พิเศษโสภณ รัตนากร 1 ต.ค. 2533- - 30 ก.ย. 2534
27   สวัสดิ์ โชติพานิช 1 ต.ค. 2534 - 30 ก.ย. 2535
28   ประมาณ ชันซื่อ 1 ต.ค. 2535 - 30 ก.ย. 2539
29   ศักดา โมกขมรรคกุล 1 ต.ค. 2539 - 30 ก.ย. 2541
30   ปิ่นทิพย์ สุจริตกุล 1 ต.ค. 2541 - 30 ก.ย. 2542
31   จเร อำนวยวัฒนา 1 ต.ค. 2542 - 30 ก.ย. 2543
32   ธวัชชัย พิทักษ์พล 8 ก.พ. 2544 - 30 ก.ย. 2544
33   สันติ ทักราล 1 ต.ค. 2544 - 30 ก.ย. 2545
34   อรรถนิติ ดิษฐอำนาจ 1 ต.ค. 2545 - 30 ก.ย. 2547
35   ศุภชัย ภู่งาม 1 ต.ค. 2547 - 30 ก.ย. 2548
36   ชาญชัย ลิขิตจิตถะ 1 ต.ค. 2548 – 30 ก.ย. 2549
37   ปัญญา ถนอมรอด 1 ต.ค. 2549 - 30 ก.ย. 2550
38   วิรัช ลิ้มวิชัย 1 ต.ค. 2550 - 30 ก.ย. 2552
39   สบโชค สุขารมณ์ 1 ต.ค. 2552 - 30 ก.ย. 2554
40   มนตรี ยอดปัญญา 1 ต.ค. 2554 - 26 พ.ย. 2554
41   ไพโรจน์ วายุภาพ 27 พ.ย. 2554 - 30 ก.ย. 2556
42   ดิเรก อิงคนินันท์ 1 ต.ค. 2556 - 30 ก.ย. 2558
43   วีระพล ตั้งสุวรรณ 1 ต.ค. 2558 - 30 ก.ย. 2560
44   ชีพ จุลมนต์ 1 ต.ค. 2560 - 30 ก.ย. 2562
45   ไสลเกษ วัฒนพันธุ์ 1 ต.ค. 2562

อดีตประธานศาลฎีกาที่ยังมีชีวิตอยู่แก้ไข

ปัจจุบันมีอดีตประธานศาลฎีกาที่ยังมีชีวิตอยู่ 12 คน ได้แก่

ดูเพิ่มแก้ไข

อ้างอิงแก้ไข