ทางยกระดับอุตราภิมุข

ทางยกระดับอุตราภิมุข หรือ ดอนเมืองโทลล์เวย์ หรือที่คนทั่วไปเรียกว่า โทลล์เวย์ เป็นทางด่วนสายหนึ่งที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง และบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด (มหาชน) โดยมีการแบ่งการบริหารจัดการทางยกระดับเป็น 2 ส่วน ได้แก่ ทางยกระดับดินแดง–ดอนเมือง เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 และเป็นทางหลวงสัมปทาน และส่วนทางยกระดับอนุสรณ์สถาน−รังสิต เป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1 ทางยกระดับอุตราภิมุขมีแนวสายทางเริ่มจากบริเวณเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร แล้วสิ้นสุดเส้นทางที่อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี รวมระยะทางทั้งสิ้น 28.224 กิโลเมตร[1] โดยเปิดให้บริการเป็นครั้งแรกเมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2537

ทางยกระดับอุตราภิมุข ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 (เก็บค่าผ่านทาง) ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 (ทางยกระดับฯ ช่วงอนุสรณ์สถาน-รังสิต)
ทางยกระดับอุตราภิมุข
ดอนเมืองโทลล์เวย์
ทางยกระดับอุตราภิมุขซ้อนอยู่บนถนนวิภาวดีรังสิต
ข้อมูลของเส้นทาง
ความยาว:28.224 กิโลเมตร (17.538 ไมล์)
ใช้งาน:พ.ศ. 2537 – ปัจจุบัน
ประวัติ:แล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2541
ทางแยกที่สำคัญ
ปลายทิศใต้:ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ใน เขตดินแดง จ.กรุงเทพ
ปลายทิศเหนือ:Thai Motorway-t5.svg ทล.พ.5 (โครงการในอนาคต) ใน อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี
ระบบทางหลวง

ประวัติแก้ไข

วัตถุประสงค์ของการก่อสร้างทางยกระดับอุตราภิมุข คือ การแก้ปัญหาการจราจรบนถนนวิภาวดีรังสิต และถนนพหลโยธิน โดยในระยะแรก กรมทางหลวงมีโครงการที่จะขยายช่องจราจรของถนนวิภาวดีรังสิต เพื่อเป็นการรองรับการสัญจรของรถยนต์ที่จะไปยังท่าอากาศยานดอนเมือง ซึ่งการจราจรบนถนนวิภาวดีรังสิตมีแนวโน้มที่สูงขึ้นทุกวัน จนติดขัดในช่วงเวลาเร่งด่วน แต่อุปสรรคของการขยายช่องจราจรคือ มีบ้านเรือนตั้งอยู่ริมเส้นทางเป็นจำนวนมาก จนไม่สามารถขยายช่องจราจรได้ กรมทางหลวงจึงมีแนวคิดที่จะสร้างเป็นทางยกระดับซ้อนทับบนถนน โดยใช้พื้นที่เกาะกลางถนนเพื่อรองรับโครงสร้าง แต่เนื่องจากในขณะนั้นงบประมาณของกรมทางหลวงมีไม่เพียงพอ จึงได้เสนอให้เอกชนได้เข้าร่วมประมูลโครงการเพื่อบริหารจัดการ โดยบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง ได้ชนะประมูล และบริหารเส้นทางมาจนถึงปัจจุบัน

ตำนานยักษ์แบกเสาแก้ไข

เมื่อปี พ.ศ. 2535 ที่เริ่มมีการก่อสร้างทางยกระดับอุตราภิมุขขึ้น ซึ่งในระหว่างการก่อสร้างก็เกิดอุปสรรคขึ้นมากมาย ไม่ราบรื่นและติดขัด จนกระทั่งช่วงที่จะทำการยกเสาต้นนี้ขึ้น ก็เกิดอุปสรรคขึ้นอีก ทำอย่างไรก็ยกเสาไม่ขึ้น พอสร้างมาถึงห้าแยกลาดพร้าว ต้องสร้างทางยกระดับเหินข้ามแยกลาดพร้าว แต่สร้างเสาและคานได้ไม่กี่วันก็พังลงมาทับคนเสียชีวิต ซึ่งเกิดเหตุการณ์แบบนี้อยู่หลายครั้ง ทั้งที่ทำถูกต้องตามหลักวิศวกรรมทุกประการ ทำให้สร้างต่อไม่ได้ และมีคนงานเสียชีวิตจำนวนมาก เสายกขึ้นไม่ได้ โดยที่แยกอื่น ๆ ไม่มีปัญหาแบบแยกลาดพร้าว จนกระทั่งมีผู้แนะนำให้ปั้นรูปยักษ์แบกถนนไว้ที่เสาเพื่อแก้เคล็ด ทางโครงการจึงได้ขอให้กรมศิลปากรช่วยปั้นยักษ์สองตนขึ้นมา โดยการแกะสลักยักษ์ทำท่าแบกเสา ปรากฏว่าเกิดเรื่องเหลือเชื่อขึ้นอย่างมาก เพราะเมื่อแกะสลักรูปยักษ์เสร็จ เสาต้นนั้นก็ยกขึ้นได้อย่างง่ายดาย และสถานะการเงินของโครงการดีขึ้นอย่างไม่น่าเชื่อ ผู้คนต่างใช้งานทางด่วนแห่งนี้มากขึ้น และไม่ค่อยมีอุบัติเหตุอย่างเมื่อก่อน และในปัจจุบันยักษ์แบกเสาก็ยังคงอยู่ที่เดิม โดยมี 2 จุด ได้แก่ ทางลงสะพานข้ามแยกสุทธิสารฝั่งขาออก 1 ตน และ ทางลงสะพานข้ามห้าแยกลาดพร้าวฝั่งขาเข้า 1 ตน[2]

รายละเอียดของเส้นทางแก้ไข

ทางยกระดับดินแดง−อนุสรณ์สถานแห่งชาติแก้ไข

ทางยกระดับดินแดง−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ หรือ ทางยกระดับดินแดง–ดอนเมือง เป็นทางหลวงสัมปทานประเภททางยกระดับ อยู่ในความรับผิดชอบของบริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด แต่ได้ถูกกำหนดเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 (ถนนวิภาวดีรังสิต) มีระยะทาง 20.897 กิโลเมตร โดยสัญญาสัมปทานจะสิ้นสุดในปี พ.ศ. 2577[3] มีแนวสายทางเริ่มจากปลายทางพิเศษเฉลิมมหานคร บริเวณเขตดินแดง กรุงเทพมหานคร มุ่งไปทางทิศเหนือ โดยใช้พื้นที่เกาะกลางถนนวิภาวดีรังสิต ตั้งแต่หลักกิโลเมตรที่ 6 ถึงกิโลเมตรที่ 27 ผ่านท่าอากาศยานดอนเมือง แล้วสิ้นสุดช่วงนี้ที่ทางแยกต่างระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ต่อเนื่องกันกับช่วงอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต โดยเปิดให้บริการในช่วงดินแดง−หลักสี่ เมื่อวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2537 และช่วงหลักสี่−อนุสรณ์สถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2541 พร้อมกันกับช่วงอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต

ทางยกระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิตแก้ไข

ทางยกระดับอนุสรณ์สถานแห่งชาติ−รังสิต เป็นทางยกระดับที่เป็นส่วนต่อขยายจากทางยกระดับอุตราภิมุข มีระยะทาง 7.327 กิโลเมตร (4.553 ไมล์) กำหนดเป็น ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 38 อยู่ในความรับผิดชอบของกรมทางหลวง เริ่มต้นบริเวณอนุสรณ์สถานแห่งชาติ ซ้อนอยู่บนถนนวิภาวดีรังสิต จากนั้นเบี่ยงซ้ายไปตามถนนพหลโยธิน และสิ้นสุดบนถนนพหลโยธินบริเวณหน้าโรงกษาปณ์ ในอำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี ทางยกระดับช่วงนี้ไม่มีการเก็บค่าผ่านทาง โดยได้มีการยกเลิกการเก็บเงินค่าธรรมเนียมผ่านทางมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2547[4] จึงกำหนดสถานะให้เป็นทางหลวงแผ่นดิน

ทางขึ้น-ทางลงแก้ไข

ฝั่งขาออกรังสิตแก้ไข

  • ทางขึ้นดินแดง
  • ทางขึ้นสุทธิสาร
  • ทางขึ้น-ลงลาดพร้าว
  • ทางขึ้นรัชดาภิเษก
  • ทางขึ้นบางเขน
  • ทางขึ้นหลักสี่
  • ทางขึ้นอนุสรณ์สถาน
  • ทางลงรังสิต

ฝั่งขาเข้าดินแดงแก้ไข

  • ทางขึ้นรังสิต
  • ทางขึ้น-ลงอนุสรณ์สถาน
  • ทางขึ้นดินแดง
  • ทางขึ้นแจ้งวัฒนะ
  • ทางลงบางเขน
  • ทางลงรัชดาภิเษก
  • ทางขึ้น-ลงลาดพร้าว
  • ทางลงสุทธิสาร
  • ทางลงดินแดง

รายชื่อทางแยก และทางต่างระดับแก้ไข

รายชื่อทางแยกบน       ถนนทางยกระดับอุตราภิมุข ทิศทาง: ดินแดง-รังสิต
จังหวัด กม.ที่ ชื่อจุดตัด ซ้าย ขวา
    ดินแดง-อนุสรณ์สถาน (ส่วนของ บมจ.ทางยกระดับดอนเมือง)
กรุงเทพมหานคร 4+990 แยกทางด่วนดินแดง เชื่อมต่อจาก:   ทางพิเศษเฉลิมมหานคร ไป พระราม 9, บางนา, ดาวคะนอง
ทางแยกต่างระดับรัชวิภา ทางเชื่อมต่อ   ทางพิเศษสายศรีรัช-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร (โครงการในอนาคต) ไป ถนนราชพฤกษ์,   ถนนกาญจนาภิเษก (ตะวันตก) ไม่มี
ทางเชื่อม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 302 (ฝั่งขาออกรังสิต)   ทล.302 ไป งามวงศ์วาน, แคราย   ทล.302 ไป มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ทางเชื่อม ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 304 (ฝั่งขาออกรังสิต)   ทล.304 ไป เขตหลักสี่   ทล.304 ไป เขตคันนายาว
ทางเชื่อม ท่าอากาศยานดอนเมือง (ฝั่งขาออกรังสิต) ไม่มี เข้า   ท่าอากาศยานดอนเมือง
~26+600 ด่านเก็บค่าผ่านทางอนุสรณ์สถาน ตรงไป:   ทางยกระดับอุตราภิมุข (ส่วนของกรมทางหลวง) ไปรังสิต
  ทางยกระดับอนุสรณ์สถาน-รังสิต (ส่วนของกรมทางหลวง)
กรุงเทพมหานคร 0+000 ด่านเก็บค่าผ่านทางอนุสรณ์สถาน เชื่อมต่อจาก:     ทางยกระดับอุตราภิมุข (ส่วนของ บมจ.ทางยกระดับดอนเมือง) จากดินแดง, ดอนเมือง
ปทุมธานี ทางเชื่อมแยกต่างระดับรังสิต (ฝั่งขาออกรังสิต)   ทล.346 ไป จ.ปทุมธานี   ทล.305 ไป จ.นครนายก
7+327 ทางขึ้น-ลงรังสิต (สิ้นสุดทางยกระดับ) ตรงไป:   ถนนพหลโยธิน (ลงจากทางพิเศษ) ไป อ.บางปะอิน
ตรงไป:   ทางหลวงพิเศษหมายเลข 5 (โครงการในอนาคต) ไป จ.นครสวรรค์
      สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต

โครงการส่วนต่อขยายแก้ไข

ปัจจุบันมีโครงการส่วนต่อขยายทางยกระดับอุตราภิมุขจากโรงกษาปณ์ไปยังประตูน้ำพระอินทร์ เพื่อไปบรรจบทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 32 รวมถึงทางหลวงพิเศษหมายเลข 6 ที่ทางแยกต่างระดับบางปะอิน 1 อำเภอบางปะอิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ระยะทาง 18 กิโลเมตร และเมื่อรวมกับโครงการเดิมจะมีระยะทางทั้งสิ้น 46.224 กิโลเมตร[5] โดยภายหลังได้รวมส่วนต่อขยายนี้เข้าเป็นส่วนหนึ่งของทางหลวงพิเศษหมายเลข 5[6] นอกจากนี้ยังมีโครงการที่จะเชื่อมกับทางพิเศษสายศรีรัช-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร ที่ทางแยกต่างระดับรัชวิภา เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร ระยะทาง 2 กิโลเมตร เพื่อเป็นทางลัดเชื่อมให้ผู้ที่ต้องการสัญจรไปท่าอากาศยานดอนเมืองและสถานีกลางบางซื่อสามารถเดินทางไปได้ง่ายขึ้น

อ้างอิงแก้ไข

  1. แผนที่เส้นทาง
  2. ตำนานยักษ์แบกเสา บนถนนวิภาวดีรังสิต - ทีนิวส์
  3. สัญญาสัมปทานทางหลวงในทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 31 หน้า 55
  4. กฎกระทรวงว่าด้วยการยกเลิกการจัดเก็บค่าธรรมเนียม
  5. "เกาะติดเมกะโปรเจ็กต์: ส่วนต่อขยายดอนเมืองโทลล์เวย์ (รังสิต-บางปะอิน)". ฐานเศรษฐกิจ. 13 พฤษภาคม 2561. สืบค้นเมื่อ 13 พฤษภาคม 2561.
  6. The Bangkok Insight (26 สิงหาคม 2562). "'กรมทางหลวง' ยืนยันโครงการขยายดอนเมืองโทลล์เวย์ถึงบางปะอิน จะไม่มี 'ค่าโง่'". www.thebangkokinsight.com. สืบค้นเมื่อ 24 พฤศจิกายน 2562.

แหล่งข้อมูลอื่นแก้ไข