กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 เป็นส่วนราชการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระดับกองบัญชาการ มีหน้าที่ดูแล 8 จังหวัดในภาคเหนือของประเทศไทย[1]ได้แก่

  1. จังหวัดเชียงราย
  2. จังหวัดเชียงใหม่
  3. จังหวัดน่าน
  4. จังหวัดพะเยา
  5. จังหวัดแพร่
  6. จังหวัดแม่ฮ่องสอน
  7. จังหวัดลำปาง
  8. จังหวัดลำพูน
ตำรวจภูธรภาค 5
ตราตำรวจภูธรภาค 5.jpg
เครื่องหมายราชการของตำรวจภูธรภาค 5
ประจำการ พ.ศ. 2440
ประเทศ ไทย
รูปแบบ ตำรวจ
ขึ้นกับ สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
กองบัญชาการ กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 จังหวัดเชียงใหม่
สีหน่วย ชมพู
ผู้บังคับบัญชา
ผู้บัญชาการ พล.ต.ท.
เครื่องหมายหน่วย
สัญลักษณ์ตำรวจภูธรภาค 5 สัญลักษณ์ตำรวจภูธรภาค 5.png
ตำแหน่งผู้บัญชาการ
รับใช้สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ชั้นยศRTP OF-8 (Police Lieutenant General).svg พลตำรวจโท
หน่วยกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5
บังคับบัญชาตำรวจภูธรภาค 5


ประวัติแก้ไข

ในอดีตพื้นที่บริเวณภาคเหนืองของประเทศไทยเคยเป็นอาณาจักรล้านนามาก่อน อันเป็นประเทศราชของสยามในอดีตที่มีอำนาจปกครองตนเอง แต่ขึ้นกับราชอาณาจักรสยาม (รัตนโกสินทร์) จนกระทั่งในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงได้รวมอาณาจักรล้านนาเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรสยาม[2] และถูกจัดการปกครองใหม่ให้เป็นมณฑลสอง[3]อันได้แก่ มณฑลพายัพ และ มณฑลมหาราษฎร์ (ภายหลังในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีการยุบมารวมกับมณฑลพายัพ)[4] เมื่อการปกครองมีลักษณะขึ้นอยู่กับส่วนกลางเป็นหลักแล้วจึงต้องมีการจัดตั้งหน่วยราชการจากส่วนกลาง

โดยในส่วนของตำรวจนั้นช่วงแรกเป็นหน้าที่ของกรมพลตระเวนหัวเมือง ภายหลังสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตั้งกรมตำรวจภูธรขึ้นแทน โดยสังกัดกับกระทรวงมหาดไทย และมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรไปตามมณฑลต่าง ๆ[5] รวมถึงทมณฑลในภาคเหนือทั้งสองนี้ด้วย โดยเมื่อมีการจัดตั้งกองตำรวจภูธรในภาคเหนือแล้ว รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ พลตำรวจตรี เจ้าราชวงศ์ (แก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ผู้ซึ่งเป็นหนึ่งในเจ้านายฝ่ายเหนือเป็นผู้บังคับบัญชาท่านแรก [4] โดยในช่วงแรกนี้เองก็ถูกเรียกว่ากองบัญชาการตำรวจภูธรเขต 3 ก็ได้ตั้งอยู่ในคุ้มเจ้าหลวงนครลำปางด้วยความอนุเคราะห์จาก พล.ต.ต.เจ้าราชวงศ์(เจ้าแก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง) ภายหลังได้ย้ายไปอยู่ ณ ที่ตั้งเดิมของกงศุลอังกฤษในสมัยที่เป็นอาณาจักรล้านนา ริมแม่น้ำ ้วัง ใน อ.เมืองลำปาง จ.ลำปาง[4]

ในปี พ.ศ. 2494 ได้มีการเปลี่ยนชื่อเป็น กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 5 และทำการสร้างตัวกองบัญชาการขึ้นใหม่ใกล้กับกองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง และสถานีตำรวจภูธรอำเภอเมืองลำปาง[4] แต่ภายหลังในปี พ.ศ. 2519 ได้มีการออก พรฎ.การแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ พ.ศ. ๒๕๑๙​[6] ก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนใหม่อีกครั้งโดยครั้งนี้ใช้ชื่อ กองบัญชาการตำรวจภูธรภาคที่ ๓[7] โดยได้จัดตั้งกองบังคับการ 1-12 ขึ้น ในกองบัญชาการตำรวจภูธร 1-4[8] และกองบังคับการ 7 - 9 ขึ้นต่อกองบัญชาการตำรวจภูธร 3

หลังจากนั้นก็มีการปรับโครงสร้างใหม่ให้เป็นกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5 (บช.ภ.5) และสุดท้ายก็ได้มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างในครั้งสุดท้ายที่ยังใช้มาจนถึงปัจจุบันคือ พระราชกฤษฎีกา แบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2552 ก็ได้กำหนดให้เป็นตำรวจภูธรภาค 5 (ภ.5)[9] ในปัจจุบัน[10]

รายนามผู้บังคับบัญชา[4]แก้ไข

1. พล.ต.ต.เจ้าราชวงศ์ ( เจ้าแก้วปราบเมรุ ณ ลำปาง )
2. พ.ต.ท.หลวงอารักษ์ประชากร
3. พ.ต.อ.หลวงนรสุขประเสริฐ
4. พ.ต.อ.หลวงชาติตระการโกศล
5. พ.ต.อ.หลวงพิชิตธุรการ
6. พ.ต.อ.หลวงการุณธุระราษฎร์
7. พ.ต.อ.ทวน จันทรทีประ
8. พ.ต.อ.หลวงสรสิทธิ์เรืองเดช
9. พ.ต.อ.บรรจงศักดิ์ ชีพเป็นสุข
10. พ.ต.ท.หลวงนิสสัย สรการ
11. พ.ต.อ.บรรจงศักดิ์ ชีพเป็นสุข
12. พ.ต.อ.หลวงจันทรบุรานุยุตต
13. พ.ต.อ.จง วีรยุทธิ์
14. พ.ต.อ.มงคล จีรเศรษฐ
15. พ.ต.อ.สุข สกุลพร
16. พล.ต.ต.กว้าง โรหิตรัตน์
17. พ.ต.อ.ปาน ปุณฑริก
18. พ.ต.อ.พร้อม ณ ป้อมเพชร
19. พล.ต.ต.ศิริชัย ไชยคุณา
20. พล.ต.ต.บุญชัย เหราปัตย์
21. พล.ต.ต.เทพ ศุภสมิต
22. พล .ต.ท.พงษ์ศักดิ์ ประนุทนรพาล
23. พล.ต.ต.ชวรวย ปริยานนท์
24. พล.ต.ต.สุภัทร์ วีณีน
25. พล.ต.ท.จิตต์ ลีลายุทธ
26. พล.ต.ท.ประสงค์ ศักดิ์สุภา
27. พล.ต.ท.สุรจิตร์ ปันยารชุน
28. พล.ต.ท.เดช ขัตพันธ์
29. พล.ต.ท.ผ่อน ปลัดรักษา
30. พล.ต.ท.องอาจ ผุดผาด
31. พล.ต.ท.นิยม กาญจวัฒน์
32. พล.ต.ท.สมบูรณ์ สมประเสริฐ
33. พล.ต.ท.วิชัย วิชัยธนพัฒน์
34. พล.ต.ท.นพเก้า ธัญญศิริ
35. พล.ต.ท.โกวิท ภักดีภูมิ
36. พล.ต.ท.ประสาน วงศ์ใหญ่
37. พล.ต.ท.มานิต พรประสิทธิ์
38. พล.ต.ท.อร่าม จันทร์เพ็ญ
39. พล.ต.ท.เจษฎางค์ พรหมสาขา ณ สกลนคร
40. พล.ต.ท.อินทเดช พรพิรพาน
41. พล.ต.ท.ปรุง บุญผดุง
42. พล.ต.ท.กิตติธัช เรือนทิพย์
43. พล.ต.ท.ธีรศักดิ์ ชูกิจคุณ
44. พล.ต.ท.สถาพร ดวงแก้ว
45. พล.ต.ท.สมคิด บุญถนอม
46. พล.ต.ท.ชัยยะ ศิริอำพันธ์กุล
47. พล.ต.ท.สุเทพ เดชรักษา
48. พล.ต.ท.วันชัย ถนัดกิจ
49. พล.ต.ท.ธนิตศักดิ์ ธีระสวัสดิ์
50. พล.ต.ท.พูลทรัพย์ ประเสริฐศักดิ์
51. พล.ต.ท.มนตรี สัมบุณณานนท์
52. พล.ต.ท.ประจวบ วงศ์สุข


กองบังคับการในสังกัตแก้ไข

ตำแหน่งผู้บังคับการ
รับใช้สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
ชั้นยศ  พลตำรวจตรี
หน่วยกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5
บังคับบัญชากองบังคับการ
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงราย
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดเชียงใหม่
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดน่าน
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดพะเยา
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดแพร่
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดแม่ฮ่องสอน
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดลำปาง
  • กองบังคับการตำรวจภูธรจังหวัดลำพูน
  • กองบังคับการสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 5
  • กองบังคับการอำนวยการ
  • กองบังคับการศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 5

อ้างอิงแก้ไข

ที่มาแก้ไข