ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่

หนังสือ

ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ เป็นตำนานเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับอาณาจักรล้านนาและความสัมพันธ์กับอาณาจักรเพื่อนบ้าน เช่น สยาม จีนตอนใต้ พม่า มอญ ล้านช้าง และญวน ยังมีเรื่องราวตำนานอเนกประสงค์ทั้งตำนาน นิทาน พงศาวดาร จดหมายเหตุและศาสนประวัติในเล่มเดียวกัน เนื้อหาเริ่มต้นตั้งแต่การตั้งถิ่นฐานชุมชน นครรัฐ แคว้นน้อยใหญ่ พัฒนาไปจนถึงราชอาณาจักร ภายใต้การปกครองของราชวงศ์มังรายที่ทรงสืบเชื้อสายมาจากลวจักรราช[1] ตำนานมีหลายฉบับซึ่งมีเนื้อหาคล้ายกัน บางฉบับใช้จุลศักราช บางฉบับใช้พุทธศักราช ปัจจุบันมีการตรวจสอบชำระตำนานใช้ชื่อว่า ตำนานฉบับ 700 ปี[2]

ต้นฉบับใบลานของพงศาวดารเมืองเชียงใหม่ ที่หอสมุดแห่งชาติ มี 10 ผูก ในรูปเป็นหน้าที่ 13 ของผูกที่ 7

ฉบับแก้ไข

ฉบับที่ถือว่าเป็นฉบับปฐมภูมิคือ ฉบับวัดพระงามและฉบับ CMA.HPms.[3]

  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพระงาม จังหวัดเชียงใหม่ จ.ศ. 1216 จากหอสมุดแห่งชาติ
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ CMA.HPms. จารเมื่อ จ.ศ. 1288 จาก ดร. ฮันส์ เพนท์ มีจำนวนใบลานทั้งหมด 8 ผูก ต้นฉบับได้มาจากอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย สันนิษฐานว่าคัดลอกขึ้นเมื่อ พ.ศ.​ 2421
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดอัฏฐารส จังหวัดลำพูน จารเมื่อ จ.ศ. 1244
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดหลวง จังหวัดแพร่ จารเมื่อ จ.ศ. 1246
  • ตำนาน 15 ราชวงศ์ ฉบับวัดเมธังกราวาส จังหวัดแพร่ จารเมื่อ จ.ศ. 1251
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ฉบับนอตอง ตีพิมพ์ที่กรุงปารีส เมื่อ พ.ศ. 2475 แปลจากอักษรธรรมครั้งแรกเป็นภาษาฝรั่งเศสโดย คาร์มิล นอตอง อดีตกงสุลฝรั่งเศสประจำเมืองเชียงใหม่[4]
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดพิชัย จังหวัดลำปาง จารเมื่อ พ.ศ. 2489
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับวัดศรีโสดา จังหวัดเชียงใหม่ จารเมื่อ พ.ศ. 2510
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับสำนักนายกรัฐมนตรี พ.ศ. 2514
  • พงศาวดารโยนก ของ พระยาประชากิจกรจักร์ (แช่ม บุนนาค) พ.ศ. 2516
  • สิบห้าราชวงศ์ ของสถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พ.ศ. 2518
  • ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ 700 ปี พิมพ์ พ.ศ. 2538
  • The Chiang Mai Chronicle ฉบับแปลภาษาอังกฤษ พิมพ์ พ.ศ.​ 2538 ปรับปรุง พ.ศ. 2541
  • ตำนานเมืองเชียงใหม่ แต่งโดยพระครูโสภณกวีวัฒน์ (ธนจรรย์ สุระมณี) พิมพ์ พ.ศ. 2550

อ้างอิงแก้ไข

  1. "ตำนานเมืองเชียงใหม่ สายธาร อารยธรรม ประวัติศาสตร์ ชาติพันธุ์ ในล้านนา". หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก เชียงใหม่.
  2. ไข่มุก อุทยาวดี. "การจัดประเภทตำนานประวัติศาสตร์ในประเทศไทย" (PDF).
  3. "ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ฉบับ 700 ปี" (PDF). สถาบันราชภัฏเชียงใหม่.
  4. "ตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ (ใบลาน)".