จักรพรรดิเสียนเฟิง

จักรพรรดิเสียนเฟิง (จีน: 咸豐帝; พินอิน: Xiánfēng) พงศาวดารไทยเรียก สมเด็จพระเจ้าฮำหอง[1] เป็นจักรพรรดิพระองค์ที่ 9 (นับจากจักรพรรดินู่เอ๋อร์ฮาชื่อ) แห่งราชวงศ์ชิง เป็นราชโอรสองศ์ที่ 4 ของจักรพรรดิเต้ากวง มีนามเดิมว่า อ้ายซินเจว๋หลัว อี้จู่ หรือองค์ชาย อี้จู่ ประสูติเมื่อปี พ.ศ. 2374 (ค.ศ. 1831) ขึ้นครองราชย์ได้ทั้ง ๆ ที่มิใช่รัชทายาทองค์เอกที่วางตัวไว้ แต่ว่าพระองค์สามารถเอาชนะใจพระราชบิดาได้ด้วยการออกล่าสัตว์ และพระองค์ไม่สังหารสัตว์ที่มีลูกอ่อน นอกจากนี้ยังมีคนกล่าวกันว่าพระราชวรกายของพระองค์อ่อนแอมาตั้งแต่ทรงพระเยาว์แล้ว จึงมักประชวรบ่อย ๆ

เสียนเฟิง
จักรพรรดิราชวงศ์ชิง
ครองราชย์9 มีนาคม ค.ศ. 1850 - 22 สิงหาคม ค.ศ. 1861
(11 ปี 166 วัน)
ก่อนหน้าจักรพรรดิเต้ากวง
ถัดไปจักรพรรดิถงจื้อ
พระราชสมภพ17 กรกฎาคม ค.ศ. 1831(1831-07-17)
พระราชวังต้องห้าม
อี้จู่
สวรรคต22 สิงหาคม ค.ศ. 1861(1861-08-22) (30 ปี)
มเหสีพระนางหนิวฮู่ลู่
พระราชบุตรองค์ชายไจ้ฉุน
เหวินจงเสี่ยนหวงตี้ (文宗顯皇帝)
พระนามเดิม
อ้ายซินเจว๋หลัว อี้จู่
พระปรมาภิไธย
เหวินจงเสี่ยนหวงตี้ (文宗顯皇帝)
พระสมัญญานาม
Xié tiān yì yùn zhí zhōng chuí mó mào dé zhèn wǔshèngxiào yuān gōng duān rén kuān mǐn zhuāngjiǎnxiǎn huángdì
協天翊運執中垂謨懋德振武聖孝淵恭端仁寬敏莊儉顯皇帝
พระอารามนาม
เหวินจง (文宗)
ราชวงศ์ชิง
พระราชบิดาจักรพรรดิเต้ากวัง
พระราชมารดาจักรพรรดินีเซี่ยวเฉฺวียนเฉิง
สมเด็จพระจักรพรรดิเสียนเฟิงขณะทรงแก้ไขพระราชกิจ
สมเด็จพระจักรพรรดิเสียนเฟิงขณะทรงพักผ่อนพระอิริยาบถ

ขึ้นครองราชย์ในปี พ.ศ. 2393 (ค.ศ. 1850) ทันทีที่จักรพรรดิเต้ากวงสวรรคต ด้วยพระชนมายุ 67 พรรษา ซึ่งในระหว่างที่พระองค์ขึ้นครองราชย์ใหม่ ๆ พระราชประเพณีจีนห้ามจักรพรรดิองค์ใหม่มีมเหสีหรือพระสนม และต้องไว้ทุกข์เป็นเวลานานถึง 27 เดือน แต่ก่อนที่จักรพรรดิเต้ากวงจะสวรรคตมีพระมเหสีองค์แรกแล้ว คือ พระชายาสะโกตา ซึ่งสิ้นพระชนม์ก่อนที่จักรพรรดิเต้ากวงจะสวรรคต เมื่อจักรพรรดิเสียนเฟิงครองราชย์แล้วทรงสถาปนานางสะโกตะเป็น สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี่ยวเต๋อเซียน เมื่อผ่านช่วงไว้ทุกข์ไปแล้ว จึงมีการเลือกพระสนม โดยองค์ประธาน คือ พระนางคังฉินไท่เฟย (康慈皇贵太妃) พระมเหสีองค์หนึ่งของสมเด็จพระจักรพรรดิเต้ากวง ที่ทรงดูพระราชวังหลัง

ซึ่งพระอัครมเหสีองค์แรกของสมเด็จพระจักรพรรดิเสียงเฟิง คือ พระอัครมเหสีหนิวฮู่ลู่ หรือ ซูอันไทเฮา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจาก พระนางคังฉินไท่เฟย

ในสมัยพระองค์เกิดสงครามฝิ่นครั้งที่ 2 ซึ่งส่งผลให้เกาะฮ่องกงตกเป็นของจักรวรรดิอังกฤษโดยสมบูรณ์ และมาเก๊าตกเป็นของโปรตุเกส และกบฏไท่ผิง โดย หง ซิ่วฉวน ซึ่งล้วนแต่ส่งผลต่อความมั่นคงของประเทศและราชวงศ์

จักรพรรดิเสียนเฟิง มีพระมเหสีองค์รองอีกหนึ่งพระองค์ ที่ต่อมามีบทบาทอย่างมากในประวัติศาสตร์ภายหลัง คือ พระมเหสีเย่เฮ่อนาลา หรือ ซูสีไทเฮา

พระองค์สวรรคตในปี พ.ศ. 2404 (ค.ศ. 1861) ด้วยพระชนมายุเพียง 30 พรรษา ด้วยพระโรคที่รุมเร้าจากทรงกลัดกลุ้มในปัญหาของบ้านเมือง และจักรพรรดิองค์ใหม่ คือ องค์ชายไจ้ฉุน หรือพระนามตอนขึ้นครองราชย์ คือ จักรพรรดิถงจื้อ จักรพรรดิเสียนเฟิงถือเป็นจักรพรรดิพระองค์สุดท้ายของจีนที่มีพระราชอำนาจปกครองบ้านเมืองด้วยพระองค์เองอย่างสมบูรณ์ เพราะในสมัยต่อมา ราชวงศ์ชิงอยู่ภายใต้การปกครองโดยพฤตินัยของผู้สำเร็จราชการมาตั้งแต่นั้น

พระบรมวงศานุวงศ์ แก้

  • พระราชบิดา: จักรพรรดิเต้ากวัง
  • พระราชมารดา: จักรพรรดินีเซี่ยวเฉฺวียนเฉิง
  • ฮองเฮา (皇后)
  • หวงกุ้ยเฟย (皇貴妃)
  • กุ้ยเฟย (贵妃)
    • อี้กุ้ยเฟย (懿贵妃) จากสกุลเย่เฮ่อน่าลา (葉赫那拉) ภายหลังได้รับการสถาปนาเป็น สมเด็จพระจักรพรรดินีเสี้ยวชินเสี่ยน (孝欽顯皇后)
    • เหวินกุ้ยเฟย (玫貴妃) จากสกุลสูเจีย (徐佳)
    • หวั่นกุ้ยเฟย (婉貴妃) จากสกุลสั่วชั่วลั่ว (索綽絡)
  • พระอัครชายา (妃)
    • ลู่เฟย (璷妃) จากสกุลน่าลา (那拉)
    • สี่เฟย (禧妃) จากสกุลฉาฮาลา (察哈喇)
    • จี๋เฟย (吉妃) จากสกุลหวัง (王)
    • ชิ่งเฟย (慶妃) จากสกุลจาง (张)
  • ผิน (嬪)
    • หยุนผิน (雲嬪) จากสกุลอู่เจีย (武佳)
    • หรงผิน (容嬪) จากสกุลอีเอ่อร์เกินเจวี๋ยหลัว (伊爾根覺羅)
    • สูผิน (璹嬪) จากสกุลน่าลา (那拉)
    • อวี้ผิน (玉嬪) จากสกุลน่าลา (那拉)
  • พระสนมขั้นฉางไจ้ (常在)
    • ผิงฉางไจ้ (玶常在) จากสกุลอีเอ่อร์เกินเจวี๋ยหลัว (伊爾根覺羅)
    • ฉุนฉางไจ้ (瑃常在)
    • ซินฉางไจ้ (鑫常在)
  • พระราชโอรส
    • องค์ชายไจ้ฉุน (載淳,1856–1875) ภายหลังเป็นจักรพรรดิ;พระโอรสในราชเทวีอี้ (พระจักรพรรดินีเสี้ยวชินเสี่ยน ในขณะนั้น)
    • องค์ชายไม่ปรากฏพระนาม (1858) หมิ่นจวิ้นอ๋อง(悯郡王)สถาปนาหลังสิ้นพระชนม์;พระโอรสในพระนางเหวินกุ้ยเฟย
  • พระราชธิดา
    • องค์หญิงกู้หลุนหรงอันกงจวู่ (荣安固伦公主,1855–1874) พระธิดาในพระมเหสีจวงจิ้ง
  • พระราชธิดาบุญธรรม
    • องค์หญิงกู้หลุนหรงโซ่วกงจวู่ (荣寿固伦公主,1854–1924) พระธิดาในองค์ชายอี้ซิน
ก่อนหน้า จักรพรรดิเสียนเฟิง ถัดไป
จักรพรรดิเต้ากวง    
จักรพรรดิจีน
(พ.ศ. 2393 - พ.ศ. 2404)
  จักรพรรดิถงจื้อ
  1. ทิพากรวงศมหาโกษาธิบดี (ขำ บุนนาค), เจ้าพระยา. พระราชพงศาวดารกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 3. กรุงเทพฯ : ไทยควอลิตี้บุ๊คส์ (2006), 2560, หน้า 338