การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย (ค.ศ. 1968–1989)

การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย (อังกฤษ: Communist insurgency in Malaysia) หรือรู้จักกันว่า วิกฤตการณ์มาลายาครั้งที่สอง (อังกฤษ: Second Malayan Emergency; มลายู: Perang Insurgensi Melawan Pengganas Komunis หรือ Perang Insurgensi Komunis และ Darurat Kedua) เป็นการขัดกันทางอาวุธที่เกิดขึ้นในประเทศมาเลเซียตั้งแต่ปี ค.ศ. 1968 ถึง 1989 ที่เกี่ยวข้องกับพรรคคอมมิวนิสต์มลายา (MCP) และกองกำลังรักษาความปลอดภัยแห่งรัฐบาลกลางมาเลเซีย

การก่อการกำเริบคอมมิวนิสต์ในประเทศมาเลเซีย
ส่วนหนึ่งของ สงครามเย็นและความต่อเนื่องของวิกฤตการณ์มาลายา

หน่วยจู่โจมรัฐซาราวัก (ปัจจุบันเป็นส่วนของหน่วยจู่โจมมาเลเซีย) ซึ่งประกอบด้วยอีบันที่กระโดดจากเฮลิคอปเตอร์ยูเอช-1 ไอระควอยของกองทัพอากาศออสเตรเลีย เพื่อปกป้องชายแดนมาเลย์-ไทย จากการโจมตีของคอมมิวนิสต์ในปี ค.ศ. 1965 ซึ่งเป็นช่วงสองปีก่อนสงครามเริ่มต้นในปี ค.ศ. 1968
วันที่17 มิถุนายน ค.ศ. 1968 – 2 ธันวาคม ค.ศ. 1989
(21 ปี 5 เดือน 2 สัปดาห์ 1 วัน)[12][13]
สถานที่
ผล

บรรลุข้อตกลงสันติภาพ

คู่สงคราม

กองกำลังคอมมิวนิสต์:
พรรคคอมมิวนิสต์มลายา[8]

ผู้บังคับบัญชาและผู้นำ
กำลัง
8,000 คน[24][25][26][27]
1,000[28][29]
ความสูญเสีย
ถูกสังหาร 155 คน
ได้รับบาดเจ็บ 854 คน[30]
ถูกสังหาร 212 คน
ถูกจับกุม 150 คน
ยอมจำนน 117 คน[30]

หลังจากสิ้นสุดวิกฤตการณ์มาลายาในปี ค.ศ. 1960 กองทัพปลดปล่อยชนชาติมาลายาเชื้อสายจีนส่วนใหญ่, กองกำลังติดอาวุธของพรรคคอมมิวนิสต์มลายา ได้ถอยกลับไปที่ชายแดนมาเลเซีย-ไทย ซึ่งได้มีการจัดกลุ่มใหม่และฝึกสำหรับการโจมตีรัฐบาลมาเลเซียในอนาคต การก่อความไม่สงบเริ่มขึ้นเมื่อพรรคคอมมิวนิสต์มลายาเข้าโจมตีกองกำลังความมั่นคงในโกรฮ์–เบตง ทางตอนเหนือของมาเลเซียตะวันตก ในวันที่ 17 มิถุนายน ค.ศ. 1968 ความขัดแย้งยังสอดคล้องกับความตึงเครียดที่เกิดขึ้นใหม่ระหว่างชาติพันธุ์มาเลย์กับจีนในมาเลเซียตะวันตกและสงครามเวียดนาม[31]

ในขณะที่พรรคคอมมิวนิสต์มลายาได้รับการสนับสนุนอย่างจำกัดจากประเทศจีน การสนับสนุนนี้สิ้นสุดลงเมื่อกรุงกัวลาลัมเปอร์และปักกิ่งสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1974[14][32] ในปี ค.ศ. 1970 พรรคคอมมิวนิสต์มลายาประสบการแตกความสามัคคีซึ่งนำไปสู่การเกิดขึ้นของสองกลุ่มแยก ได้แก่ พรรคคอมมิวนิสต์แห่งมลายา–ลัทธิมากซ์-ลัทธิเลนิน (CPM–ML) และคณะปฏิวัติ (CPM–RF)[33] แม้จะพยายามทำให้พรรคคอมมิวนิสต์มลายาดึงดูดความสนใจมาเลย์ก็ตาม ซึ่งองค์กรถูกครอบงำโดยกลุ่มเชื้อสายจีนตลอดสงคราม[14] แทนที่จะประกาศ "สถานการณ์ฉุกเฉิน" อย่างที่อังกฤษเคยทำมาก่อน รัฐบาลมาเลเซียตอบโต้การก่อความไม่สงบด้วยการนำเสนอนโยบายหลายประการรวมถึงโครงการความมั่นคงและการพัฒนา (KESBAN), รูกุนเตตังกา (เพื่อนบ้านเฝ้าระวัง) และเหล่าเรลา (กลุ่มอาสาสมัครประชาชน)[34]

การก่อความไม่สงบสิ้นสุดลงเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1989 เมื่อพรรคคอมมิวนิสต์มลายาได้ลงนามในข้อตกลงสันติภาพกับรัฐบาลมาเลเซียที่หาดใหญ่ในภาคใต้ของประเทศไทย สิ่งนี้ใกล้เคียงกับการล่มสลายของระบอบคอมมิวนิสต์กลุ่มตะวันออก[35] นอกจากการต่อสู้บนคาบสมุทรมลายูแล้ว การก่อความไม่สงบของพรรคคอมมิวนิสต์อื่นก็เกิดขึ้นในรัฐซาราวักของมาเลเซียในเกาะบอร์เนียว ซึ่งได้รวมเข้าด้วยกันเป็นสหพันธรัฐมาเลเซียเมื่อวันที่ 16 กันยายน ค.ศ. 1963[18]

ดูเพิ่ม แก้

อ้างอิง แก้

  1. Nazar bin Talib, pp.16–22
  2. Yusof Ishak, pp.7–23
  3. Chin Peng, pp.479–80
  4. NIE report
  5. A Navaratnam, p. 10
  6. A. Navaratnam, p.10
  7. 7.0 7.1 7.2 Chan, Francis; Wong, Phyllis (16 September 2011). "Saga of communist insurgency in Sarawak". The Borneo Post. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ December 24, 2013. สืบค้นเมื่อ 10 January 2013.
  8. 8.0 8.1 A. Navaratnam, pp.3–5
  9. Sison, Jose Maria. "Notes on People's War in Southeast Asia" เก็บถาวร 18 ตุลาคม 2007 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
  10. 10.0 10.1 Leszek Buszynski (13 September 2013). Soviet Foreign Policy and Southeast Asia (Routledge Revivals). Routledge. pp. 78–. ISBN 978-1-134-48085-2.
  11. John W. Garver (1 December 2015). China's Quest: The History of the Foreign Relations of the People's Republic of China. Oxford University Press. pp. 219–. ISBN 978-0-19-026106-1. (จนถึง ค.ศ. 1976)
  12. A. Navaratnam, The Spear and the Kerambit, pp.7–8, 189–90
  13. Chin Peng, My Side of History, p.465
  14. 14.0 14.1 14.2 National Intelligence Estimate 54–1–76: The Outlook for Malaysia (Report). Central Intelligence Agency. 1 April 1976. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ February 17, 2023.
  15. Chin Peng, p.463
  16. A. Navaratnam, pp.189–90"
  17. Chin Peng, pp.189–99
  18. 18.0 18.1 Cheah Boon Kheng (2009). "The Communist Insurgency in Malaysia, 1948–90: Contesting the Nation-State and Social Change" (PDF). New Zealand Journal of Asian Studies. University of Auckland. 11 (1): 132–52. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 20 December 2019. สืบค้นเมื่อ 5 January 2013.
  19. A. Navaratnam, p.3
  20. A. Navaratnam, p.4
  21. "马来亚共产党中央委员会副总书记李安东(老谢)同志".
  22. "我党我军杰出的领导人张凌云同志".
  23. "马来亚共产党中央委员会委员、中央政治局委员吴一石同志".
  24. วิกฤตการณ์มาลายา
  25. Tourism Malaysia http://www.spiritofmalaysia.co.uk/page/malaya-emergency เก็บถาวร 8 มกราคม 2015 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
  26. Terrorism in Southeast Asia: Implications for South Asia from The New Delhi International Workshop on International Terrorism in Southeast Asia and its Likely Implications for South Asia April 2004 – Pub. Pearson Education India, 2005 ISBN 8129709988 Page203
  27. "The Myth Of Ethnic Conflict" by Beverly Crawford & Ronnie D. Lipshutz University of California at Berkeley 1998 ISBN 978-0877251989 Page 3
  28. "Communist Guerrillas Push Government Into Campaign in Borneo's Town, Jungles". Spartanburg Herald-Journal. Herald-Journal. 2 September 1971. สืบค้นเมื่อ 3 September 2015.
  29. Michael Richardson (28 March 1972). "Sarawak Reds kill 13 soldiers". The Sydney Morning Herald. สืบค้นเมื่อ 3 September 2015.
  30. 30.0 30.1 Nazar Bin Talib, p.22
  31. Nazar bin Talib, pp.16–17
  32. Chin Peng, p.450
  33. Chin Peng, pp.467–68
  34. Nazar bin Talib, pp.19–20
  35. Nazar bin Talib, 21–22

บรรณานุกรม แก้

อ่านเพิ่ม แก้

แหล่งข้อมูลอื่น แก้